Oberiantizoù evit tud gant demañs: 101 ideoù simpl

Ar c’hweladenn gwellañ evit un den gant demañs a zo alies an dra a ouzh dija penaos ober, gwellet ur wenn, hag graet asambles gant unan en deus fiañs outañ. Amañ dindan emañ 101 ideoù, rummet dre zoare, gant penaos kempenn anezho hag penaos gwellaat anezhe pa vez kaletoc’h an traoù. N’eo ket ret kaout materioù dibar, ha n’eo ket ret echuiñ netra. Un trede plijus a c’hall bezañ ur basged toalioù ha ur banne gafe asambles.

Penaos dibab an oberiant mat?

Dibabit dre an den, n’eo ket dre al listenn: kregiñ gant an dra a zo bet plijus d’an hini a-viz-bloavezhioù ha gant an dra a c’hall ober en-dro hiziv e-doare aes.

• Soñjit en e labour ha e c’hoarierezhioù. Ar Alzheimer’s Association a gonsilh e c’hall ur re a oa o labourat en ur burev plijout dezhe urzhiañ moneioù pe kas lizherioù, ha ul labourer al lein plijout dezhañ labourat en lein.
• Notit petra a ra dija. Ma sach da dad ar porched bep mintin hep bezañ goulennet, lakit an dra-se en deiz.
• Soñjit en e liesterioù. Skuizhder, gwelout, klevout, daouarn bec’h ha stad ar c’horf a bouez.
• Gwelit penaos emañ e spered. Oberiantizoù a rumm ha bruchus a blij da re, ha a spountañ re all.
• Roit un abeg dezhañ. Plegañ napkins evit ur debrerezh en iliz a sell outañ muioc’h eget un eksersis evit ar mare dezhi.

Un arweladenn vras dre gamm

Dikrivet e vez alies an demañs dre gamm kentañ, kreiz ha diwezhañ. Labelloù laosk eo an dra-se, n’int ket boest, ha tud a zo deizioù gwelloc’h ha deizioù kaletoc’h, neuze gwelit petra welit hiziv. Listenn ar Fondation Alzheimer en Amerika dre gamm a heuilh patrom a-stroll.

Penaos kregiñ un oberiant gant unan a zo gant demañs?

Kregit bihan, kregit asambles ganto, ha lakit e vefe aes lavarout ya. Alies an dud a fell dezhe c’hoazh kemer perzh met a gav kalet kemer kont pe kregiñ.

1. Dibabit an amzer gwellañ, alies er mintin.
2. Lakit an holl draoù da-raok evit kregiñ hep dale.
3. Goulennit skoazell, n’eo ket ur sked: “Ha c’hallfec’h skoazellañ ac’hanon gant an dra-se?”
4. Kregiñ an oberiant ac’hanoc’h. Plegit ar goanenn kentañ ha lezit an hini da vont en-dro. Diskwel a sikour gwelloc’h eget diskleriañ.
5. Roit ur pazenn ur wech.
6. Kemerit an dra kalet. Ar Alzheimer’s Association a gonsilh mezurañ an danvezioù ho-unan, ha neuze lakaat al lank en daouarn an hini da vrouzhal.
7. Lakit ma vo graet dre e zoare. Plegoù toalioù disheñvel a zo mat.
8. Paouezit pa ne vez ket plijus ken. Dibrouezh, fromder pe “ne c’hallan ket” a zo arwezioù da cheñch pe da bausiñ.

Gwelit ivez penaos c’hoari asambles ha awennoù kehentelezh.

Labouroù pemdeziek e-kreiz an ti

Al labourioù an ti a zo anavezet ha talvoudus, ha setu ur plasenn aes evit kregiñ. An National Institute on Aging a ziskouez e-touez an oberiantizoù a c’hall an dud plijout dezhe ar platoù, lakaat an daol, skubañ, urzhiañ al lizherioù ha plegañ dilhad. Muioc’h e labourioù an ti.

1. Plegit toalioù tomm. Lakit ur basged dilhad sec’het war an daol hag plegit asambles, unan a-gostez egile. Diwezhatoc’h, disteraat ha pentañ a zo skoazell all.
2. Kevreañ kozhkerioù. Kregiñ gant liwioù disheñvel-tre. Diwezhatoc’h, urzhiañ ar sklaer diouzh an teñval a zo marteze mat.
3. Lakaat an daol. Roit ur seurt tra ur wech. Lakit ur plas ganeoc’h evel skouer.
4. Gwalc’hiañ pe sec’hañ platoù. Dour tomm gant sabon ha platoù na dorrint ket. Sec’hañ en azezet a zo aesoc’h evit ar c’hlinennoù.
5. Glanaat an daol. Roit ul lien fresk goude debriñ. Labour gwir eo evit an daouarn a zo dic’hortoz.
6. Urzhiañ al lizherioù. Katalogoù ha lizherioù nes “mirit” ha “adkemerit”. Chomit ar faktur ha lizherioù pouezus a-zoare.
7. Tremen kuponoù. Silzhoù gant bec’h ront ha gazetennoù an ti-gwerzh. Diwezhatoc’h, kelc’hañ gant ar boued a blij dezhañ a zo mat ivez.
8. Urzhiañ moneioù. Lakit ar moneioù e tazennoù pe roit anezho e kirri. Lamit ar pezhioù bihan ma kemer an hini anezho e genoù.
9. Skubañ pe lamkat. Ur skubell skañv war ar porched, pe ur lamkad hir a-ziwar ur seder.
10. Kreizit ur boued. Golc’hañ legumaj, troc’hañ ar salad, lakaat da youc’hañ. C’hwi a zalc’h ar c’houtell ha ar tomm.
11. Pobaat ur reizh familh. Implijit kartenn ar reizh gant ho skrid ma’h eo ganeoc’h. Diwezhatoc’h, an hini a c’hallo bezañ ar prouer.
12. Ober labour ar burev. Plegañ lizherioù, pokañ hag stampal enveloppoù, pe skrivañ roll ar brenañ asambles.

Sonerezh

Ur sonerezh anavezet a c’hall tizhout an dud pa vez kalet ar gerioù. Kendivizoù muzik an Alzheimer’s Association a gonsilh kanaouennoù anavezet, hep reklamoù ha an TV diserr. Gwelit oberiantizoù sonerezh.

13. Ober ur playlist personel. Sonerezh eus o yaouankiz, o gwarimizi, o iliz ha o broadelezh.
14. Kanañ asambles. Kregit da ganañ ganeoc’h. Zimizañ pe selaou a zo ivez.
15. Derc’hel ar c’hurun. Klask, pleget ho glin, pe trevellañ war ur tamburin dorn. Ober a ra en azezet hag e kamm diwezhañ.
16. Dañsal. Dañsal dousik en kuizin, pe en em frammañ en azezet o tal daouarn.
17. Lenn un album a-bezh. Ur reizh plijus adalek ar penn betek an fin, gant ur banne gafe hag all netra en-dro.
18. Komz eus ar sonerezh. Pedit istorioù, n’eo ket fizioù: “Lavarit din peseurt dañsoù a rejec’h ac’hanoc’h?”
19. Gwelet ur sonerezh pe ur c’honsert filmet. Ur spektakl a blij dezhañ a zo un abadenn fraezh. Diazezit a-bep amzer.
20. Seniñ un instrumant a blij dezhañ. Ur pianour kozh a c’hall plijout dezhañ pezioù simpl; diwezhatoc’h, un nebeud notennoù asambles.
21. Selaou sonerezh bevañ. Ur gonsert kumuniezh berr pe repetiñ ur c’horaleg. Chomit tost d’an dor-mont-maez.

Adsoñjoù: skeudennoù, traoù ha istorioù

Dedennit an dremenet asambles hep e brovañ. Chomit “Ha kofiñ a rit…?” ha “Piv eo an hini-mañ?” ha implijit pedennoù digor en-lec’h. Gwelit oberiantizoù adsoñjiñ.

22. Sellet ouzh un albom skeudennoù. Lavarit petra a welit: “Ur wiskad mat-kenañ. Lavarit din diwar-benn an deiz-mañ.” Heuilhit an anvioù a implij an hini.
23. Ober ur voest adsoñjiñ. Ur voest-sabot leun a draoù eus e vuhez, evel ur badj labour pe ur skrid kuizin. Lakit ur pezh bep tro.
24. Kregiñ un levr buhez. Un nebeud skeudennoù d’ar bajenn gant skridoù gant lizheroù bras. Skoazell a ra d’ar re nevez da anavezout an hini.
25. Implijit kartennoù kaozeal. Kartennoù kaozeal a asambl ur skeudenn gant ur pedenn digor.
26. Ober ur c’hoari skeudennoù familh. Pezhioù skeudenn a droio ho skeudennoù-hini e ur c’hoari kevreañ.
27. Gwelet filmoù familh pe TV kozh. Komzit asambles, n’eo ket ober goulennoù.
28. Dornlugañ traoù eus o buhez labour. Ur c’hlav-bec’h, ur stetoskop, ul levr kont. Ar c’hrabanoù a gas alies ar storiel.
29. Kuzhat ur boued eus an amzer yaouank. Gallout a ra kemer ar voued, tastañ, pe chom en kuizin ganeoc’h.
30. Sellet ouzh ur mapa a lec’hioù o deus chomet. Heuilhit an hentoù anavezet en ur atlas bras p’emaoc’h o komz.

Oberiantizoù krouidigezh

Ar gwaskerezh a zo evit ober, n’eo ket evit al lañsadenn echuet. Dibabit danvezioù a-vras ha diogel. Gwelit arzioù ha kroskerezh.

31. Pentrañ gant livaduroù dour. Paper tev, un nebeud liv. Mar eo kalet kregiñ, sikourit an taolioù kentañ asambles.
32. Livañ skeudennoù a-vras. Bleuñsioù pe lienoù, n’eo ket fentezi. Hor pajennoù livañ a dalv evit ar skramm pe evit ar bapur.
33. Ober ur gollaj. Diroll skeudennoù eus gazetennoù a dalv liv ar goued, an karr pe ar boued ha glaoiñ anezho. Diwezhatoc’h, dibab ar skeudennoù a zo ret.
34. Aozañ bleunioù. Ur fask bleun eus ar c’hastelljiged ha ur gourdin. Diwezhatoc’h, un nebeud gwaned en ur bod.
35. Gwiniziñ pe kroc’hañ asambles. Riezhoù eeun war nodennoù bras. Diwezhatoc’h, rulliñ ar gwlan e peloù.
36. Ober kartoù evit ar familh. Stampal, sinañ pe arverañ kartoù pennblezh evit tud gwir.
37. Stummañ argil dre airaer. Gwaskañ ur bladellig bihan. Implijit danvezioù ne vezont ket fall ha chomit tost.
38. Lakaat ha frotañ koad. Ur gwer koad diaraok ha paper-skouriñ, hep drelezenn. Gwelit oberiantizoù evit ar gwazed.
39. Skrivañ pe lavarout ul lizher. Da ur vugel-gouarc’h pe ur mignon kozh. Mar eo kalet skrivañ, an hini a lavar hag e skrivit c’hwi.

Er-maez ha liorzherezh

An awel fresk hag an deiz a zo kenstrividi mat. Gwelit oberiantizoù er-maez ha liorzherezh.

40. Dourat plantennoù. Ur bannig bihan ha lakadennoù nebeud. Dourat bemdez a ro un doare d’an deiz.
41. Plantañ ur pod. Lakit anezhañ war ur blank evit na vo ket ret plegañ ar gliz. Plantennoù-yaouank a zo aesoc’h eget ar hadoù.
42. Dibrennañ ar gwiniegezh pe skarzhañ ar bleunioù. Dourn ha gwiñver, ur glazenn bihan ur wech.
43. Redeg ar filhoù. Ul lodenn bihan. Diwezhatoc’h, sevel ar sac’h a zo ul labour gwirion.
44. Kerzhet war un hent anavezet. Tro an ti pe betek ar boest-lizherioù. Berrañ a zo mat.
45. Chom en-dro asambles er-maez. Ur gador war ar porched un deiz frank. Sellit ouzh an neulioù pe an dud a dremen.
46. Boueziñ an evned. Leuniit ur voueziad asambles ha sellit diwar ur prenestr.
47. Golc’hañ ar c’harr. Ur baket, ur spalaz, un abardaez tomm. Golc’hañ ar gouchoù roudoù a zo ul labour berr mat.

Oberiantizoù sentidi

Ar pal, an c’hwiskañ, ar c’hoant, ar son ha ar gwel a bouez muioc’h pa vez kreskiñ an demañs. An NHS a grog e sonerezh, traoù da zalc’hiñ ha masaj an daouarn evit ar c’hamm diwezhañ. Gwiriit alergioù ha dangerioù kraouiñ a-raok; gwelit oberiantizoù sentidi.

48. Reiñ ur masaj d’an daouarn. Goulennit a-raok hag implijit ur nebeud lotion. Dibabit unan hep sent ma’h eo dishual ac’hanoc’h a-zivout ar c’hroc’hen pe alergioù.
49. Frotañ ar stoufoù. Ur basged gant veludenn, korduroi, gwlan ha satin da bignañ ha plegañ.
50. Flaired louzoù ha kafe. Frotit ur ment-mint pe rosmarin etre ho biz. Na lakit ket tu-kreñv ma’h eus poan gant an anal.
51. Skubañ bleo. Gant dousted, ma plij dezhañ.
52. Rannañ ur bannaouenn tomm. Evit an daouarn hag ar c’hrizienn pa vez yen. Testiñ an temperadur a-raok.
53. Furchal ur benneg oberiantizoù. Botonioù bras ha skeubi kreñv gwiskedet. Gwiriit n’eus netra a c’hall distrujañ.
54. Tastañ ur frealz a blij dezhañ. Ul lodig bihan, en ur stumm a c’hall tapout surzh.
55. Lakaat sonerezh natur. Glav, morioù pe evned o kanañ, dre son izel.
56. Sellet ouzh tra dousik. Ur banne pesked, ur video natur pe erc’h o kouezhañ.

C’hoariva ha diskoulmoù

C’hoariva a labour pa n’eus ket a amzeriad, a notennoù pe a bress. Ma teu unan da vezañ un arnodenn, lakit anezhañ en-dro. Gwelit dibab arloadoù ha c’hoariva ha c’hoariva spered.

57. Kevreañ skeudennoù. Pezhioù skeudenn a laka skeudennoù war-dro dre-lec’h, ur mod da welout, n’eo ket da gofiñ.
58. Kavout ar memes skeudenn. Kavout ar memes a ro daou pe bevar dibab. Komzit diwar-benn pep skeudenn.
59. Lakaat e basged. Urzhiañ asambles a zo evel urzhiañ ar sokoù war an ekran.
60. Ober ur jigsaw a bezioù bras. Skeudennoù a-vras, nifer a bezioù aes. Pezh skeudenn a ziskouez an holl skeudenn bep tro. Muioc’h e diskoulmoù evit demañs.
61. C’hoari ur c’hoari kartoù kozh. Ar pezh a c’hoarie an hini a-viz-bloavezhioù. Diwezhatoc’h, urzhiañ ar gartoù dre liv a zo ur c’hoari en he unan.
62. C’hoari domino. Kevreañ an tu-dibenn. Diwezhatoc’h, dileuniañ ar teilhoù n’eo ket fall.
63. Klask gerioù e skritur bras. Hor klask gerioù en deus gerioù a-led ha a-hed hepken, ha gellet evit moullañ.
64. Kaout kompezioù anavezet. Echuiñ ar gomzoù a laka ac’hanoc’h da ziskouez an dibenn a bep poent.
65. C’hoari bingo skeudennoù. Bingo skeudennoù a zo mat evit familhoù ha strolladoù. Skrapit ar c’hartoù a-youl-vat.
66. C’hoari damoù. Mirit ar reolennoù dek. Dilojañ pezhioù pa gomzit a gont.

Dilojerezh

An NIA a lak da soñj kerzhetoù, ur bedal arsav, bandoù stignañ, teuziñ ur voul pe ur balon meudek, golc’hañ boestoù soubenn ha videoioù sportoù evit tud kozh. Gwiriit gant ur medisin a-raok kregiñ gant traoù nevez, dreist-holl ma’h eus fazioù da chom e-sav.

67. Teuziñ ur balon. Azezit p’emaoc’h o tont. Distro a ra kent, da-heul e vez aes da gemer anezhañ.
68. Heuilhit ur videoioù sportoù azezet graet evit tud kozh, asambles.
69. Stignañ gant ur bandenn. Tennadennoù dous an divrec’h gant ur bandenn skañv en azezet.
70. Sevel boestoù soubenn. Sevel an divrec’h dre gerzh, marteze gant sonerezh.
71. Marc’hogaat war ur bedal arsav. Un nebeud munutoù aes, ha c’hwi tost.
72. Dañsal gant lienoù. Chistrit lien skañv en ur sonerezh, en azezet pe war-zao.
73. Kerzhet gant un abeg. Da gas ul lizher pe prenañ ur c’hafe. Un abeg a zo naturel.
74. Rannañ ur bausadenn anal. Dilojit asambles gant anal kalm.

Oberiantizoù kevredel

Ar gevredigezh a bouez, ha n’eo ket ret ma vefe anavezet an anvioù, ha strolladoù bihan a zo aesoc’h eget re vras. An NIA a notenn e c’hall an hini ne ouzhe ket piv eo an emweladenner, met alies a blij dezhañ c’hoazh kevredigezh. Gwelit emweladennoù.

75. Kaout unan pe daou emweladenn ur wech. Emweladennoù berr e kambr dizalc’h, gant skeudennoù da sellet outo.
76. Galvidigezh video gant ar familh. Galvoù berr, ur mouezh ur wech. Gwelit galvoù telefon ha video.
77. Klask ur “c’hafe memor”. Strolladoù hep kentoù evit an dud a vev gant demañs hag o bourc’hizerien. Goulennit d’ar servij lec’hel evit an dud kozh peseurt lec’hioù a zo tost.
78. Debriñ er-maez e prantad dizalc’h. An NIA a gonsilh ul lojerezh familh ha dizalc’h, da c’henkrog, gant ul lec’h tost d’ar sanitar.
79. Mont d’ur c’hreizenn evit tud kozh pe ur programm dydd. Kompagnunezh evidoc’h, ha ur poent evit distreiñ evidoc’h.
80. Kaout amzer gant bugale. Ur gweladenn berr kalm gant ar vugale-gouarc’h, pe lenn ul levr-skeudennoù d’ur bugel bihan.
81. Rannañ ar gazetenn gant ar c’hafe. Lennit an titlennoù gant ur mouezh uhel. Ar fentad a bouez muioc’h eget ar c’helaouenn.
82. Skoazellañ unan all. Plegañ programmoù an iliz pe ober ur c’hartenn evit ur c’hostez.

Oberiantizoù feiz ha spered

Heuilhit tredadur an hini, pe hini ebet. An NIA a gonsilh servijoù anavezet, lennadurioù, sonerezh santel, pedennoù, soñjerezh ha lidoù an gouel.

83. Mont d’ur servij anavezet. Dibabit unan dousikoc’h, azezit tost d’an hent, ha lakit an dud a-eno da c’houzout an demañs.
84. Gwelet ur servij enlinenn pa ne vez ket aes mont er-maez.
85. Pediñ pe lenn asambles. Gerioù anavezet, lennet dousik. Marteze e c’hallint kenderc’hel gant ar pezhioù a anavezont.
86. Kanañ hiñvoù pe sonerezh santel eus o doare.
87. Derc’hel lidoù an gouel. Kanndelioù gant bateri, ur bennoz, ar prizhadurioù a implijent bep tro.
88. Rannañ un amzer dic’hortoz. Azezit en ul liorzh pe sellit ouzh an heol o kouezhañ asambles.

Loened-ti ha loened all

An NIA a gonsilh boueziñ, pennañ, kerzhet, pe azezañ gant ul loen-ti ha dalc’h anezhañ.

89. Frotañ ur chas pe ur c’hazh kalm gant strinadennoù hir ha dousik.
90. Boueziñ al loen asambles. C’hwi a vez-muzul; hi a skuilh.
91. Kerzhet gant ar chas asambles. C’hwi a zalc’h al lienn.
92. Dalc’h al loen war ar c’hlin. Ur c’hazh kalm war ur blankedenn a c’hall bezañ kalmañ.
93. Degemer loened vizitourien. Kreizennoù kalz a dokv hag programmoù deiz a zegemer weladennoù loened. Goulennit en ho kumuniezh.
94. Kinnig ul loen bleuñv a bar ouzh ur gazh gwir. Mar n’eus loen-ti ebet, e c’hall plijout d’an dud dalc’h ur c’hazh pe ur chas bleuñv. Kinnigit anezhañ dre-se, n’eo ket evel un jouer, ha degemerit ur nac’h.

Oberiantizoù yeun ar bloaz

Mirit an traditionoù, met gant ur mod simploc’h. An NIA a gonsilh bezañ realistek ha bezañ ur plas dizalc’h evit ar paouezioù e-pad an deizioù brudet.

95. Prizhañ evit an amzer. Ur pompoz, ur gurunenn pe bleunioù nevez war an daol.
96. Ober un dra-debriñ gouel. Rannañ toaz pe glaoiñ bisk. C’hwi a zo gant ar forn.
97. Pakañ prizhadurioù. Kalkoù Nedeleg na dorront ket, roet unan ur wech.
98. Mont da welet ar gouloù. Ur vale fretezh dre an nozh n’en deus goulennet nemet kompagnunezh.
99. Lakaat ar bulzioù gwanwen en ur pod. Diwar-benn ar c’hwezh e vo ar bulzioù o tont en-dro.
100. Diskuilhañ erc’h pe ruzhañ pizh. Ul labour porched an hañv gant ur bolzh war an glin.
101. Skrivañ kartoù Nedeleg. Hi a sin, a stamp pe a sell; c’hwi a zo gant ar chomlec’hioù.

Petra ma ne labour ket un oberiant?

Paouezit, ha klaskit un dra all un amzer all. An NIA a gonsilh gwelet ar frustadur hag adlakaat an hini da welout pa fell dezhañ. Ur nac’h a lavar alies ez eo ret an taol ur fromm, an amzer n’eo ket mat, pe ez eo un dra all o tremen, evel ur gwall, un trouz pe un nen. Lakit ervat anezhañ, klaskit en deiz kentoc’h, pe kregiñ ganeoc’h hag evezhiit ma tistroont. Gwelit pa lavar an hini nann ha digalonder ar fin-deiz.

Evit lakaat an oberiantizoù etre ar boued hag ar repos, gwelit un hent deiz dousik. Evit traoù a ranko bezañ prest, gwelit oberiantizoù da voullañ, ha ma kasit ur strollad, oberiantizoù strolladoù e kreizenn kizidigezh. Ho repos a bouez ivez: gwelit kendalc’h an hini a bourc’hiz.