Kegiatan kangge Tiyang Demensia: 101 Gagasan Prasaja

Kegiatan ingkang paling sae kangge tiyang ingkang gesang kaliyan demensia limrahipun inggih menika bab ingkang sampun piyambakipun mangertosi carane, dipundamel sekedhik langkung prasaja lan dipuntindakaken sesarengan kaliyan tiyang ingkang dipunpitados. Wonten ing ngandhap menika wonten 101 gagasan, dipunkelompokaken miturut jenisipun, saben satunggal kaliyan carane nyiyapaken lan carane nggampilaken manawi saya awrat. Panjenengan boten betahaken piranti khusus, lan boten kedah ngrampungaken punapa-punapa. Sonten ingkang sae saged namung satunggal kranjang anduk lan sacangkir kopi sesarengan.

Kados pundi milih kegiatan ingkang leres?

Pilih miturut tiyangipun, sanes miturut daftar: wiwiti saking punapa ingkang tansah dipunremeni piyambakipun lan punapa ingkang saged dipuntindakaken kanthi sekeca dinten menika.

• Pikir bab pakaryan lan kegemaranipun. Alzheimer’s Association maringi pamrayogi manawi tiyang ingkang rumiyin makarya ing kantor saged remen milah-milah dhuwit receh utawi nata surat-surat, lan tiyang ingkang remen nandur saged remen makarya ing pekarangan.
• Gatosaken punapa ingkang sampun dipuntindakaken piyambakipun. Manawi bapak panjenengan nyapu teras saben enjing tanpa dipunaturi, lebetaken menika ing dinten.
• Rencanakaken miturut watesanipun. Kesel, mripat, pangrungu, tangan ingkang sakit, lan keseimbangan sedaya wigati.
• Gatosaken swasananipun. Kegiatan ingkang sibuk lan rame cocog kangge sawetawis tiyang lan ndadosaken sanesipun ajrih.
• Paringi tujuan. Nlipet serbet kangge kumpulan ing papan ibadah karaos langkung migunani tinimbang latihan kangge latihan piyambak.

Pituduh kasar miturut tahap

Demensia asring dipunjelasaken ing tahap awal, tengah, lan pungkasan. Menika namung label ingkang longgar, sanes kothak, lan kathah tiyang gadhah dinten ingkang langkung sae lan langkung awrat, dados tindak miturut punapa ingkang panjenengan pirsani dinten menika. Daftar miturut tahap saking Alzheimer’s Foundation of America ngetutaken pola ingkang sami.

Kados pundi miwiti kegiatan kaliyan tiyang ingkang gadhah demensia?

Wiwiti alit, wiwiti wonten ing sandhinganipun, lan damel gampil kangge matur inggih. Kathah tiyang taksih kepengin tumut nanging angel ngrencanakaken utawi miwiti.

1. Pilih wekdal ingkang paling sae kangge piyambakipun, asring enjing.
2. Siyapaken sedaya rumiyin supados saged enggal miwiti.
3. Nyuwun pitulungan, sanes pertunjukan: “Panjenengan kersa mbiyantu kula kaliyan menika?”
4. Wiwiti piyambak. Nlipet anduk kawitan lan aturi piyambakipun tumut. Nedahaken langkung sae tinimbang nerangaken.
5. Tawisaken satunggal langkah saben wekdal.
6. Tindakaken bagian ingkang paling awrat. Alzheimer’s Association maringi pamrayogi ngukur bahan piyambak, lajeng maringaken sendhok kangge ngaduk.
7. Aturi nindakaken kanthi caranipun piyambak. Anduk ingkang dipunlipet beda boten punapa-punapa.
8. Mandheg manawi sampun boten nyenengaken. Gelisah, nyureng, utawi “kula boten saged” menika tandha kangge ngewahi utawi ngaso.

Mirsani ugi cara dolanan sesarengan lan tips komunikasi.

Pakaryan saben dinten ing griya

Pakaryan griya menika akrab lan migunani, dados papan ingkang wajar kangge miwiti. National Institute on Aging nyebataken umbah-umbah piring, nata meja, nyapu, milah-milah surat, lan nlipet sandhangan among kegiatan ingkang saged dipunremeni tiyang. Langkung kathah wonten ing pakaryan griya.

1. Nlipet anduk ingkang taksih anget. Wutahaken kranjang saking pengering dhateng meja lan nlipet sesandhingan. Salajengipun, ngrapihaken lan nata ing tumpukan inggih migunani.
2. Nyocogaken kaos suku. Wiwiti kaliyan warna ingkang beda sanget. Salajengipun, milah ingkang padhang saking ingkang peteng sampun cekap.
3. Nata meja. Paringaken satunggal jinis barang saben wekdal. Nata satunggal panggenan piyambak minangka conto.
4. Umbah utawi ngelapi piring. Toya anget kaliyan sabun lan piring ingkang boten gampil pecah. Ngelapi nalika lenggah langkung kepenak kangge suku.
5. Ngelapi meja. Paringaken kain lembab sasampunipun dhahar. Menika pakaryan saestu kangge tangan ingkang boten tenang.
6. Milah-milah surat. Katalog lan surat iklan dados “simpen” lan “daur ulang”. Tebihaken tagihan ingkang saestu.
7. Nggunting kupon. Gunting ujung bunder lan brosur toko. Salajengipun, mubengi dhaharan kesenengan ugi saged.
8. Milah dhuwit receh. Pisahaken dhuwit receh dhateng cangkir utawi bungkus gulungan. Lewati barang alit manawi tiyang menika nglebetaken barang ing cangkemipun.
9. Nyapu utawi ngresiki bledug. Sapu ingkang entheng ing teras, utawi kemoceng ingkang dawa dipunginakaken saking kursi.
10. Mbiyantu damel dhahar. Umbah-umbah sayuran, nyuwek slada, ngaduk. Panjenengan ingkang nangani lading lan geni.
11. Mbikak resep kulawarga. Ginakaken kertu kanthi tulisan tanganipun manawi wonten. Salajengipun, piyambakipun saged dados ingkang ngraosaken.
12. Nindakaken pakaryan kantor. Nlipet surat, nglebetaken lan nempel perangko ing amplop, utawi nyerat daftar blanja sesarengan.

Musik

Musik ingkang akrab saged ngrambah tiyang sanajan tembung angel. Tips musik saking Alzheimer’s Association maringi pamrayogi lagu ingkang akrab, tanpa iklan, lan TV dipunpejahaken. Mirsani kegiatan musik.

13. Damel daftar lagu pribadi. Musik saking nalika enem lan mudhanipun, pawiwahanipun, papan ibadahipun, lan budayanipun.
14. Nyanyi sesarengan. Wiwiti nyanyi piyambak. Nggremeng utawi mirengaken inggih kalebet.
15. Nepak irama. Keplok, nepak dhengkul, utawi nabuh kendhang tangan. Saged nalika lenggah lan ing tahap pungkasan.
16. Njoged. Njoged alon ing pawon, utawi obah ngiwa-nengen nalika lenggah kaliyan nyekeli tangan.
17. Setelaken sak album. Piringan hitam kesenengan saking wiwitan dumugi pungkasan, kaliyan kopi lan boten wonten sanesipun.
18. Rembagan bab musik. Ajaken crita, sanes kasunyatan: “Mangga dipuncariyosi bab pesta joged ingkang panjenengan rawuhi.”
19. Mirsani musikal utawi konser ingkang dipunrekam. Pertunjukan ingkang dipunremeni dados dalu ingkang sae. Mandheg kapan kemawon.
20. Nabuh alat musik ingkang akrab. Tiyang ingkang rumiyin pemain piano saged remen karya ingkang prasaja; salajengipun, sawetawis nada sesarengan.
21. Mirengaken musik langsung. Konser komunitas ingkang cekak utawi latihan paduan suara. Lenggah celak lawang medal.

Kenangan: foto, barang, lan crita

Ngraosaken jaman rumiyin sesarengan tanpa nguji. Singkiri “Panjenengan eling…?” lan “Menika sinten?” lan ginakaken pangajak terbuka. Mirsani kegiatan kenangan.

22. Mirsani album foto. Sebataken punapa ingkang katingal: “Ayu sanget sandhanganipun. Mangga dipuncariyosi bab dinten menika.” Manut kaliyan jeneng menapa kemawon ingkang dipunginakaken piyambakipun.
23. Damel kothak kenangan. Kothak sepatu isi barang saking gesangipun, kadosta tanda pengenal makarya utawi kertu resep. Pendhet barang satunggal-satunggal.
24. Wiwiti buku crita gesang. Sawetawis foto saben kaca kaliyan katrangan aksara ageng. Menika mbiyantu pembantu énggal ngertos tiyangipun.
25. Ginakaken kertu rembagan. Kertu rembagan nyatunggalaken gambar kaliyan pangajak terbuka.
26. Damel dolanan foto kulawarga. Pasangan foto ndadosaken foto panjenengan piyambak dados dolanan nyocogaken.
27. Mirsani video griya utawi TV lawas. Paring tanggapan sesarengan sanes takon.
28. Nyekeli barang saking pakaryanipun. Kunci inggris, stetoskop, buku kas. Tangan asring nuntun crita.
29. Olah-olah dhaharan nalika alit. Piyambakipun saged ngaduk, ngraosaken, utawi namung lenggah ing pawon kaliyan panjenengan.
30. Mirsani peta papan ingkang nate dipuntinggali. Nilusuri dalan ingkang akrab ing atlas ageng nalika rembagan.

Kegiatan kreatif

Seni menika bab nindakaken, sanes asilipun. Bahanipun kedah kangge tiyang diwasa lan aman. Mirsani seni lan kriya.

31. Nglukis nganggé cat banyu. Kertas kandel, sawetawis warna. Manawi miwiti angel, tuntun goresan kawitan sesarengan.
32. Mewarnai pola kangge tiyang diwasa. Kembang utawi pola kain, sanes kartun. Kaca mewarnai kawula saged wonten layar utawi dipuncithak.
33. Damel kolase. Nyuwek gambar majalah bab taman, mobil, utawi dhaharan lajeng nempel. Salajengipun, namung milih gambar sampun cekap.
34. Nata kembang. Sak ikat saking toko lan vas. Salajengipun, sawetawis tangkai ing toples.
35. Ngrajut sesarengan. Baris prasaja kaliyan jarum ageng. Salajengipun, nggulung benang dados bal.
36. Damel kertu kangge kulawarga. Cap, tanda tangan, utawi hiasi kertu ulang taun lan kertu mugi enggal waras kangge tiyang ingkang saestu.
37. Mbentuk lempung garing hawa. Pencet dados piring alit. Ginakaken bahan ingkang boten beracun lan tetep wonten celak.
38. Ngamplas lan ngrampungaken kayu. Kit omah manuk ingkang sampun dipuntugel lan kertas amplas, tanpa piranti listrik. Mirsani kegiatan kangge priya.
39. Nyerat utawi ndhektekaken layang. Dhateng putu utawi kanca lawas. Manawi nyerat angel, piyambakipun ngandika lan panjenengan ingkang nyerat.

Ing njawi lan ngrimat tanduran

Hawa seger lan cahya siang menika kanca ingkang sae. Mirsani kegiatan ing njawi lan ngrimat tanduran.

40. Nyirami tanduran. Gembor alit lan sawetawis pot. Nyirami saben dinten maringi irama dhateng dinten.
41. Nandur ing pot. Selehaken ing meja supados boten wonten ingkang jengkeng. Bibit langkung gampil tinimbang wiji.
42. Nyiangi suket utawi mbuwang kembang ingkang layu. Nganggé sarung tangan, satunggal petak alit saben wekdal.
43. Nyapu godhong. Satunggal pérangan alit. Salajengipun, nyekeli karung supados mbikak menika pakaryan saestu.
44. Mlampah ing dalan ingkang akrab. Ngubengi blok utawi dhateng kotak surat. Ingkang langkung cekak ugi boten punapa-punapa.
45. Lenggah ing njawi sesarengan. Kursi ing teras nalika dinten ingkang sejuk. Mirsani méga utawi tiyang ingkang langkung.
46. Nyukani pakan manuk. Ngisi papan pakan sesarengan lan mirsani saking pinggir jendela.
47. Ngumbah mobil. Ember, spons, siang ingkang anget. Mbilas pelek menika pakaryan ingkang sae kangge satunggal langkah.

Kegiatan pangrasa

Pangrasa sentuhan, ambu, raos, swanten, lan pandulu saya wigati nalika demensia saya maju. NHS nyebataken musik, barang ingkang dipunsekel, lan pijet tangan kangge tahap salajengipun. Priksa rumiyin manawi wonten alergi lan bebaya keselak; mirsani kegiatan pangrasa.

48. Maringi pijet tangan. Tanglet rumiyin lan ginakaken lotion sekedhik. Pilih ingkang boten wangi manawi mangu-mangu bab kulit utawi alergi.
49. Ngraosaken kain. Kranjang isi beludru, korduroi, wol, lan satin kangge dipunelus lan dipunlipet.
50. Ngambu rempah lan kopi. Gosok mint utawi rosemary seger ing antawis driji. Singkiri ambu ingkang kiyat manawi wonten masalah ambegan.
51. Nyisir rambutipun. Alon lan alus, manawi piyambakipun remen.
52. Nampi lap anget. Kangge tangan lan raimipun nalika dinten adhem. Cobi suhunipun rumiyin.
53. Nyobi apron kegiatan. Kancing ageng lan resleting ingkang dipunjahit kiyat. Priksa boten wonten ingkang saged copot.
54. Ngraosaken camilan kesenengan. Sendhok alit, kanthi tekstur ingkang saged dipunlampahi kanthi aman.
55. Setelaken swanten alam. Jawah, ombak, utawi swanten manuk kanthi swanten alit.
56. Mirsani ingkang alon. Akuarium, video alam, utawi salju ingkang tiba.

Dolanan lan teka-teki

Dolanan saged mlampah manawi boten wonten pangetung wekdal, skor, utawi tekanan. Manawi satunggal wiwit karaos kados tes, simpen. Mirsani milih aplikasi lan dolanan lan dolanan otak.

57. Nyocogaken gambar. Pasangan gambar ndadosaken gambar tetep katingal, dados menika bab nggatosaken, sanes ngeling-eling.
58. Madosi gambar ingkang sami. Madosi ingkang sami maringi kalih dumugi sekawan pilihan. Rembagan bab saben gambar.
59. Milah-milah dhateng kranjang. Milah-milah sesarengan kados milah kaos suku ing layar.
60. Nindakaken jigsaw kanthi kepingan ageng. Gambar kangge tiyang diwasa, jumlah kepingan ingkang gampil. Teka-teki gambar njagi sakabehing gambar tetep katingal. Langkung kathah ing teka-teki kangge demensia.
61. Dolanan kartu lawas. Punapa kemawon ingkang dipundolanani pinten-pinten taun. Salajengipun, milah-milah kartu miturut warna menika dolanan piyambak.
62. Dolanan domino. Nyocogaken ujungipun. Salajengipun, namung nata kepingan sejajar inggih boten punapa-punapa.
63. Cobi teka-teki tembung cithakan ageng. Teka-teki tembung kawula namung gadhah tembung ngiwa-nengen lan nginggil-ngandhap, lan saged dipuncithak.
64. Nglengkapi paribasan ingkang akrab. Nglengkapi paribasan ngidinaken panjenengan nedahaken pungkasanipun kapan kemawon.
65. Dolanan bingo gambar. Bingo gambar cocog kangge kulawarga lan kelompok. Mbiyantu nandhani kertu kanthi bebas.
66. Dolanan checkers. Aturanipun ingkang longgar. Mindhah kepingan nalika rembagan inggih kalebet.

Obah

NIA maringi pamrayogi mlampah, sepeda statis, karet peregang, ngoper bal utawi balon ingkang alus, ngangkat kaleng sup, lan video olahraga kangge tiyang sepuh. Rembagan kaliyan dokter saderengipun miwiti bab ingkang énggal, langkung-langkung manawi wonten masalah keseimbangan.

67. Ngoper balon. Lenggah wonten ngajeng-ngajengan. Menika obah alon, dados gampil dipunpanggih.
68. Ngetutaken video senam lenggah ingkang dipundamel kangge tiyang sepuh, sesandhingan.
69. Ngrenggang nganggé karet. Narik lengen alon-alon kaliyan karet entheng nalika lenggah.
70. Ngangkat kaleng sup. Ngangkat lengen alon, mbok menawi kaliyan musik.
71. Numpak sepeda statis. Sawetawis menit ingkang gampil, kaliyan panjenengan wonten celak.
72. Njoged nganggé selendang. Ngibaraken selendang ingkang entheng kaliyan musik, lenggah utawi jumeneng.
73. Mlampah kanthi tujuan. Ngirim layang utawi tumbas kopi. Wonten alesan kangge tindak menika karaos wajar.
74. Ngaso ambegan sesarengan. Alon-alon sesarengan kaliyan ambegan tentrem.

Kegiatan sosial

Rencang menika wigati sanajan jeneng angel dipuneling, lan kelompok alit langkung gampil tinimbang ingkang ageng. NIA nyebataken manawi tiyang saged boten eling sinten tamunipun nanging asring taksih remen kaliyan rencangipun. Mirsani kunjungan.

75. Wonten satunggal utawi kalih tamu saben wekdal. Kunjungan cekak ing ruangan ingkang sepi, kaliyan foto kangge dipunmirsani.
76. Telpun video kaliyan kulawarga. Telpun cekak, satunggal swanten saben wekdal. Mirsani telpun lan telpun video.
77. Cobi memory café. Kumpulan informal ingkang saged dipunrawuhi kapan kemawon kangge tiyang ingkang gesang kaliyan demensia lan ingkang ngrawat. Tanglet dhateng layanan lansia setempat punapa ingkang wonten celak panjenengan.
78. Dhahar ing njawi ing wekdal ingkang sepi. NIA maringi pamrayogi restoran ingkang akrab lan sepi ing jam sepi, kaliyan meja celak kamar kecil.
79. Dhateng pusat kegiatan lansia utawi program siang kangge diwasa. Rencang kangge piyambakipun lan ngaso kangge panjenengan.
80. Nglampahi wekdal kaliyan lare-lare. Kunjungan cekak lan tentrem saking putu, utawi maos buku gambar dhateng lare alit.
81. Maos koran sesarengan kaliyan kopi. Maos judul kanthi seru. Adat menika langkung wigati tinimbang kabaripun.
82. Mbiyantu tiyang sanes. Nlipet program papan ibadah utawi damel kertu kangge tangga.

Kegiatan kapitadosan lan rohani

Tindak miturut tradhisi piyambakipun, utawi boten wonten. NIA maringi pamrayogi ibadah ingkang akrab, bacaan, musik suci, pandonga, meditasi, lan adat riyaya.

83. Rawuh ing ibadah ingkang akrab. Pilih ingkang langkung sepi, lenggah celak lorong, lan wartosaken dhateng tiyang ing mriku bab demensia.
84. Mirsani ibadah kanthi daring ing dinten nalika medal saking griya karaos awrat sanget.
85. Pandonga utawi maos sesarengan. Tembung ingkang akrab, dipunwaos alon. Piyambakipun saged tumut ing bagian ingkang dipunkenal.
86. Nyanyi kidung utawi musik suci saking tradhisinipun.
87. Njagi adat riyaya. Lilin baterei, pamberkahan, hiasan ingkang tansah dipunginakaken.
88. Nglampahi wekdal sepi sesarengan. Lenggah ing taman utawi mirsani surupipun srengenge sesarengan.

Kewan piaraan

NIA maringi pamrayogi nyukani pakan, ngrimat wulu, mlampah-mlampah, utawi lenggah lan nyekeli kewan piaraan.

89. Ngresiki wulu segawon utawi kucing ingkang tenang kanthi usapan ingkang dawa lan alon.
90. Nyukani pakan kewan piaraan sesarengan. Panjenengan ingkang ngukur; piyambakipun ingkang nuangaken.
91. Mlampah-mlampah kaliyan segawon sesarengan. Panjenengan ingkang nyekeli talinipun.
92. Nyekeli kewan piaraan ing pangkon. Kucing ingkang tenang ing selimut saged nentremaken sanget.
93. Nampi kewan ingkang rawuh. Sawetawis panti wreda lan program siang nampi kunjungan kewan. Tanglet wonten setempat.
94. Tawisaken kewan alus ingkang meh kados saestu. Manawi boten wonten kewan piaraan, sawetawis tiyang remen nyekeli kucing utawi segawon plush ingkang realistis. Tawisaken kanthi prasaja, sampun kados dolanan, lan nampi manawi piyambakipun nolak.

Kegiatan miturut mangsa

Njagi tradhisi, nanging langkung prasaja. NIA maringi pamrayogi supados realistis lan gadhah papan sepi kangge ngaso nalika riyaya ingkang rame.

95. Ngrenggani miturut mangsa. Hiasan sesuai mangsa utawi kembang seger ing meja.
96. Damel jajanan riyaya. Ngglindhing adonan utawi ngolesi kue. Panjenengan ingkang nangani oven.
97. Nggantung hiasan. Hiasan ingkang boten pecah, dipunparingaken satunggal-satunggal.
98. Numpak mobil kangge mirsani lampu-lampu. Tindak cekak ing sonten boten nyuwun punapa-punapa kajawi rencang.
99. Nandur umbi kembang. Pencet umbi ing pot lan ngentosi tunas.
100. Ngupas jagung utawi kacang polong. Pakaryan teras ing mangsa panas kaliyan wadhah ing pangkon.
101. Nyerat alamat kertu riyaya. Piyambakipun nandatangani, nempel perangko, utawi nutup; panjenengan ingkang nangani alamat.

Kados pundi manawi kegiatan boten mlampah?

Mandheg, lan cobi bab ingkang beda ing wekdal sanes. NIA maringi pamrayogi mirsani kuciwa lan ngidinaken piyambakipun namung mirsani manawi langkung remen. Tolakan asring tegesipun pakaryan menika awrat sanget, wekdalipun boten cocog, utawi wonten bab sanes ingkang ngganggu, kadosta sakit, ngelih, utawi swanten rame. Damel langkung alit, cobi ing wekdal ingkang langkung enjing, utawi wiwiti piyambak lan mirsani punapa piyambakipun tumut. Mirsani manawi piyambakipun nolak lan gelisah ing sonten.

Kangge nyocogaken kegiatan ing antawis dhahar lan ngaso, mirsani jadwal saben dinten ingkang alus. Kangge bab ingkang kedah dipunsiyapaken, mirsani kegiatan ingkang saged dipuncithak, lan manawi panjenengan mimpin kelompok, kegiatan kelompok ing panti wreda. Ngaso panjenengan piyambak ugi wigati: mirsani ngrawat badan panjenengan piyambak.