အတိုချုပ် အဖြေ
2024 Lancet Commission က နားမကြားမှုကို ဒီမန်ရှားအတွက် ပြင်ဆင်နိုင်တဲ့ အန္တရာယ်အချက် အကြီးဆုံးတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြပါတယ်။ ACHIEVE စမ်းသပ်မှုမှာ နားကြားကိရိယာတွေက စုစုပေါင်းအားဖြင့် အတွေးအခေါ်ကျဆင်းမှုကို မနှေးကွေးစေခဲ့ပေမယ့် အန္တရာယ်ပိုမြင့်တဲ့ အုပ်စုခွဲတစ်ခုမှာ ကျဆင်းမှု ပိုနည်းတာ တွေ့ခဲ့ပါတယ်။ နားကြားကိရိယာက ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် စကားပြောဆိုမှုနဲ့ နေ့စဉ်ဘဝကို ကူညီပါတယ်။ နားကို စစ်ဆေးပြီး ဆရာဝန်နဲ့ ဆွေးနွေးပါ။
- Lancet Commission က နားမကြားမှုက ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ဒီမန်ရှား၏ 7% ခန့်နဲ့ ဆက်စပ်တယ်လို့ ခန့်မှန်းပြီး အချက် 14 ခုအနက် အကြီးဆုံးအစုနဲ့ ရင်ပြင်ညီဖြစ်ပါတယ်။
- သက်ကြီးရွယ်အို 977 ဦးပါတဲ့ ACHIEVE စမ်းသပ်မှုမှာ နားကြားကိရိယာတွေက စုစုပေါင်းအားဖြင့် သုံးနှစ်အတွင်း အတွေးအခေါ်ကျဆင်းမှုကို မပြောင်းလဲစေခဲ့ပါဘူး။
- ACHIEVE ထဲက သေးငယ်ပြီး အန္တရာယ်ပိုမြင့်တဲ့ အုပ်စုမှာ နားကြားကိရိယာနဲ့ အတွေးအခေါ်ကျဆင်းမှု 48% ပိုနှေးခဲ့ပါတယ်၊ ဒါကို အတည်ပြုဖို့ လိုပါသေးတယ်။
- 2022 ခုနှစ် အောက်တိုဘာကတည်းက အမေရိကန်မှာ အသက်ကြီးသူတွေက ပျော့ပျောင်းကနေ အလယ်အလတ် နားမကြားမှုရှိတယ်လို့ ထင်ရင် FDA ထိန်းချုပ်တဲ့ နားကြားကိရိယာတွေကို ဆိုင်ကနေ ဝယ်နိုင်ပါတယ်။
- ကုသမှုမခံယူထားတဲ့ မျက်စိမှုန်မှုကို 2024 မှာ ဒီမန်ရှားအန္တရာယ်အချက်အဖြစ် ထည့်ခဲ့လို့ မျက်စိစစ်ဆေးမှုလည်း အရေးကြီးပါတယ်။
ဒီစာမျက်နှာပေါ်မှာ (အပိုင်း 7 ခု)
နားမကြားမှုက အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ အဖြစ်များပြီး သုတေသီတွေက ဒါကို ဒီမန်ရှားအန္တရာယ်အချက်တစ်ခုအဖြစ် လေးလေးနက်နက် ယူဆပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နားကြားကိရိယာတွေက ဒီမန်ရှားကို ကာကွယ်နိုင်တဲ့ သက်သေပြထားတဲ့နည်းလမ်း မဖြစ်သေးပါဘူး၊ အကောင်းဆုံး စမ်းသပ်မှုရဲ့ ရလဒ်က ရောနှောနေပါတယ်။ ဒီစာမျက်နှာမှာ သုတေသနက ဘာပြောသလဲ၊ နားကို ဘယ်လိုစစ်ဆေးမလဲ၊ အမေရိကန်က ဆိုင်ကနေ တိုက်ရိုက်ဝယ်လို့ရတဲ့ နားကြားကိရိယာတွေက ဘာလဲ၊ စကားပြောတာကို ဘယ်လိုလွယ်စေမလဲ ဆိုတာ ရှင်းပြထားပါတယ်။
ဦးနှောက်ကျန်းမာရေးအတွက် ကြားနိုင်မှုက ဘာကြောင့် အရေးကြီးသလဲ။
နားမကြားမှုက ဒီမန်ရှားအန္တရာယ် ပိုမြင့်တာနဲ့ ဆက်စပ်ပါတယ်။ 2024 Lancet Commission က ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ဒီမန်ရှား၏ 7% ခန့်နဲ့ ဆက်စပ်တယ်လို့ ခန့်မှန်းပါတယ်။ UCL ရဲ့ အစီရင်ခံစာအကျဉ်းချုပ် အရ ဒါက Commission မော်ဒယ်ထဲက ပြင်ဆင်နိုင်တဲ့ အန္တရာယ်အချက် 14 ခုအနက် အကြီးဆုံးအစုမှာ LDL ကိုလက်စထရောမြင့်တာနဲ့ ရင်ပြင်ညီပါတယ်။
Commission ရဲ့ အဓိကတွေ့ရှိချက်များ-
- နားမကြားရင် အန္တရာယ်ပိုမြင့်။ အရည်အသွေးမြင့် လေ့လာမှု ခြောက်ခုကို ပေါင်းစပ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုမှာ နားမကြားသူတွေက ပုံမှန်ကြားသူတွေထက် ဒီမန်ရှားအန္တရာယ် 37% ခန့် ပိုမြင့်ပါတယ်။
- ပိုပြင်းရင် အန္တရာယ်ပိုများ။ ပြင်းထန်မှုကို ကြည့်တဲ့ လေ့လာမှုတွေက နားကြားမှု ပိုဆိုးလာသလို အန္တရာယ်ပိုမြင့်လာတာ တွေ့ခဲ့ပါတယ်။
- ဖြစ်နိုင်တဲ့ အကြောင်းရင်းများ၊ မသက်သေပြရသေးပါ။ အထီးကျန်ခြင်းနဲ့ ဖယ်ထွက်ခြင်း၊ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ ဦးနှောက်အတွက် လှုံ့ဆော်မှုနည်းခြင်းနဲ့ နားထောင်ရာမှာ လိုအပ်တဲ့ အပိုစိတ်စွမ်းအားတို့ ပါဝင်ပါတယ်။
နားမကြားမှုက အဖြစ်များပါတယ်။ National Institute on Aging (NIA) က သက်ကြီးရွယ်အိုတွေရဲ့ သုံးပုံတစ်ပုံခန့်မှာ ရှိတယ်လို့ ဆိုပြီး အသက်နဲ့အမျှ ဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်လာပါတယ်။
ACHIEVE နားကြားကိရိယာစမ်းသပ်မှုက ဘာတွေ့ခဲ့သလဲ။
ACHIEVE က နားကြားကိရိယာနဲ့ အတွေးအခေါ်ကျဆင်းမှုကို ပထမဆုံး ကျပန်းစမ်းသပ်ခဲ့တဲ့ လေ့လာမှုပါ။ ရလဒ်တွေကို မကြာခဏ လွဲမှားဖော်ပြတတ်တာမို့ ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ စမ်းသပ်မှုအစီရင်ခံစာ က အသေးစိတ်တွေ ဒီမှာပါ။
- ပါဝင်သူများ: အမေရိကန်ရှိ ရပ်ရွာနေရာ လေးခုမှာ ကုသမှုမခံယူထားတဲ့ နားမကြားမှုရှိပြီး သိသာတဲ့ အတွေးအခေါ်ပြဿနာ မရှိတဲ့ အသက် 70 ကနေ 84 အရွယ် လူကြီး 977 ဦး။
- နှိုင်းယှဉ်ခဲ့တာ: တစ်ဝက်က နားကြားကိရိယာနဲ့ အသံကြားပညာရှင် (audiologist) နဲ့ အကြံပေးအစည်းအဝေးတွေ ရခဲ့ပါတယ်။ ကျန်တစ်ဝက်က ကျန်းမာစွာ အိုမင်းခြင်းအကြောင်း ကျန်းမာရေးပညာပေး အစီအစဉ် ရခဲ့ပါတယ်။
- အဓိကရလဒ်: သုံးနှစ်အကြာမှာ စုစုပေါင်းအားဖြင့် အုပ်စုနှစ်ခုကြား အတွေးအခေါ်ကျဆင်းမှုမှာ ကွာခြားမှု မရှိ ပါဘူး။
- အုပ်စုခွဲရလဒ်: စမ်းသပ်မှုက အရင်းအမြစ်နှစ်ခုကနေ စုဆောင်းခဲ့ပါတယ်။ 238 ဦးက ကာလရှည် နှလုံးကျန်းမာရေးလေ့လာမှု (ARIC) ကနေ လာပြီး အုပ်စုအနေနဲ့ အတွေးအခေါ်ကျဆင်းမှု အန္တရာယ် ပိုမြင့်ပါတယ်။ ဒီအုပ်စုမှာ နားကြားကိရိယာနဲ့ ကျဆင်းမှု 48% ပိုနှေး ခဲ့ပါတယ်။ ကျန်းမာတဲ့ ရပ်ရွာစေတနာ့ဝန်ထမ်း 739 ဦးထဲမှာတော့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း အကျိုးသက်ရောက်မှု မတွေ့ခဲ့ပါဘူး။
ရိုးရိုးသားသား ဘယ်လိုဖတ်မလဲ-
- စုစုပေါင်းအဖြေက အကျိုးသက်ရောက်မှု မရှိပါဘူး။
- အုပ်စုခွဲတွေ့ရှိချက်ကို ကြိုတင်စီစဉ်ထားခဲ့ပေမယ့် သေးငယ်တဲ့အုပ်စုရဲ့ ဒုတိယအဆင့်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုကနေ ဖြစ်ပါတယ်။ တခြားလေ့လာမှုတွေမှာ အတည်ပြုဖို့ လိုပါတယ်။
- ပါဝင်သူတွေက ဘယ်အစီအစဉ်မှာ ရှိတယ်ဆိုတာ သိထားတာမို့ ရလဒ်ကို သက်ရောက်နိုင်ပါတယ်။
- Lancet Commission က နားကြားကိရိယာတွေက နားမကြားမှုနဲ့ တခြားဒီမန်ရှားအန္တရာယ်အချက်တွေ ရှိသူတွေအတွက် အထူးအထောက်အကူ ဖြစ်ပုံရတယ်လို့ သက်သေကို ဖတ်ပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်ကတော့ နားကြားကိရိယာတွေက ဒီမန်ရှားကို ကာကွယ်နိုင်တဲ့ သက်သေပြထားတဲ့နည်းလမ်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ လူတွေကို ကြားနိုင်ဖို့၊ စကားဝိုင်းမှာ ပါဝင်ဖို့နဲ့ ချိတ်ဆက်နေဖို့ ကူညီပေးတာမို့ စဉ်းစားဖို့ လုံလောက်တဲ့ အကြောင်းရင်းပါ။
နားစစ်ဆေးသင့်မသင့် ဘယ်လိုသိမလဲ။
NIA က သင် ဒါမှမဟုတ် သင်စောင့်ရှောက်နေသူက အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ရင် ဆရာဝန်နဲ့ ပြဖို့ အကြံပြုပါတယ်-
- ဖုန်းမှာ လူတွေပြောတာကို နားလည်ဖို့ ခက်နေတာ
- လူနှစ်ယောက်နဲ့အထက် စကားပြောနေရင် လိုက်ဖို့ ခက်တာ
- လူတွေကို ထပ်ပြောခိုင်းနေတာ မကြာခဏ
- တီဗီကို တခြားသူတွေ တိုင်တန်းလောက်အောင် အသံကျယ်ကျယ်ဖွင့်တာ
- နောက်ခံဆူညံသံရှိရင် စကားကို နားလည်ဖို့ ရုန်းကန်ရတာ
- တခြားသူတွေ တိုးတိုးလေးပြောနေတယ်လို့ ထင်တာ
ပထမတန်းစောင့်ရှောက်ရေးဆရာဝန်ဆီ စပါ၊ သူက အသံကြားပညာရှင် (နားကြားမှု ကျွမ်းကျင်သူ) ဒါမှမဟုတ် နား၊ နှာခေါင်း၊ လည်ချောင်း ဆရာဝန်ဆီ လွှဲပေးနိုင်ပါတယ်။ နားဖင်ပိတ်တာက ဆရာဝန်စစ်ကြည့်နိုင်တဲ့ နားမကြားမှုရဲ့ အဖြစ်များတဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်ခုပါ။ ရုတ်တရက် နားမကြားတာက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အရေးပေါ်အခြေအနေ ဖြစ်ပြီး NIA က ချက်ချင်း ဆရာဝန်နဲ့ ပြဖို့ အကြံပြုပါတယ်။
နားမကြားမှုကို စိတ်ရှုပ်ထွေးမှုလို့ မှားနိုင်ပါတယ်။ NIA က ကောင်းကောင်းမကြားရတဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေကို တစ်ခါတစ်ရံ စိတ်ရှုပ်နေတယ်၊ တုံ့ပြန်မှုမရှိဘူး ဒါမှမဟုတ် ပူးပေါင်းမှုမရှိဘူးလို့ မှားထင်တတ်တယ်လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ သင့်ချစ်သူက ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဖယ်ထွက်နေသလို ဒါမှမဟုတ် ပြောတာကို လွတ်နေသလို ထင်ရရင် နားစစ်ဆေးတာက ကောင်းတဲ့ အစောပိုင်းခြေလှမ်းပါ။
ဆိုင်ကနေ တိုက်ရိုက်ဝယ်လို့ရတဲ့ နားကြားကိရိယာတွေက ဘာလဲ။
2022 ခုနှစ် အောက်တိုဘာ 17 ရက်ကတည်းက FDA က ဆိုင်ကနေ တိုက်ရိုက်ဝယ်လို့ရတဲ့ (OTC) နားကြားကိရိယာ အမျိုးအစားတစ်ခုကို ခွင့်ပြုခဲ့ပါတယ်။ ဆေးညွှန်းနဲ့ ကိရိယာတွေနဲ့ ဘယ်လိုနှိုင်းယှဉ်လဲဆိုတာ-
| အချက် | OTC နားကြားကိရိယာများ | ဆေးညွှန်းနဲ့ နားကြားကိရိယာများ |
|---|---|---|
| ဘယ်သူတွေအတွက်လဲ | ပျော့ပျောင်းကနေ အလယ်အလတ် နားမကြားမှုရှိတယ်လို့ ထင်တဲ့ အသက် 18 နှစ်နဲ့အထက် လူကြီးများ | ဘယ်အဆင့် နားမကြားမှု၊ ဘယ်အသက်မဆို |
| ဘယ်မှာရနိုင်လဲ | ဆိုင် ဒါမှမဟုတ် အွန်လိုင်း၊ စစ်ဆေးမှု ဒါမှမဟုတ် ဆေးညွှန်း မလို | လိုင်စင်ရ နားကြားမှုပညာရှင်ကတစ်ဆင့် |
| ချိန်ညှိခြင်း | ဆက်တင်တွေကို ကိုယ်တိုင်ညှိရပြီး အက်ပ်နဲ့ လုပ်လေ့ရှိတယ် | ပညာရှင်က သင့်နားကြားမှုနဲ့ ကိုက်အောင် ပရိုဂရမ်ပေးတယ် |
FDA က OTC ကိရိယာတွေက ပြင်းထန် ဒါမှမဟုတ် အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ နားမကြားမှုအတွက် မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ အောက်ပါတို့ရှိရင် မဝယ်ခင် ဆရာဝန်၊ ဖြစ်နိုင်ရင် နား၊ နှာခေါင်း၊ လည်ချောင်း အထူးကုနဲ့ ပြဖို့ အကြံပြုပါတယ်-
- နားနာတာ ဒါမှမဟုတ် မသက်မသာဖြစ်တာ
- လွန်ခဲ့တဲ့ ခြောက်လအတွင်း နားထဲက အရည်၊ ပြည် ဒါမှမဟုတ် သွေးထွက်တာ
- ရုတ်တရက် ဒါမှမဟုတ် အတက်အကျရှိတဲ့ ကြားမှုပြောင်းလဲတာ
- နားတစ်ဖက်မှာ ပိုမကြားတာ ဒါမှမဟုတ် နားတစ်ဖက်တည်းမှာ နားထဲ အသံမြည်တာ
- ခေါင်းမူးတာ ဒါမှမဟုတ် မျက်စိလည်တာ
- နားဖင်များများပိတ်တာ
နားကြားကိရိယာနဲ့ အသားကျဖို့ လေ့ကျင့်ရတာမို့ FDA အကြံပြုသလို မဝယ်ခင် ပြန်အပ်ခွင့်မူဝါဒကို စစ်ပါ။ NIA က သင့်အာမခံက ကုန်ကျစရိတ်အချို့ကို ဖြည့်ပေးသလား မေးဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ ဒီမန်ရှားနဲ့ နေထိုင်သူအတွက် အသံကြားပညာရှင်က ဘယ်အမျိုးအစားနဲ့ ဘယ်လိုတပ်ဆင်တာက နေ့စဉ် ကိုင်တွယ်ရ အလွယ်ဆုံးလဲ ဆုံးဖြတ်ဖို့ ကူညီနိုင်ပါတယ်။
နားမကြားသူနဲ့ စကားကို ဘယ်လိုပိုလွယ်အောင် ပြောမလဲ။
NIA ရဲ့ အကြံပြုချက်များ-
- သူ့ဘက်လှည့်ပြီး မျက်လုံးချင်းဆုံပါ၊ အလင်းကောင်းကောင်းမှာ ဖြစ်စေ၊ ဒါမှ သူက သင့်နှုတ်ခမ်းနဲ့ မျက်နှာအမူအရာကို မြင်နိုင်ပါတယ်။
- တိတ်ဆိတ်တဲ့နေရာ ရှာပါ။ တီဗီပိတ်ပါ ဒါမှမဟုတ် ဆူညံသံက ဝေးရာကို ရွှေ့ပါ။
- နည်းနည်းကျယ်ကျယ် ပြောပါ၊ ဒါပေမဲ့ မအော်ပါနဲ့။ သဘာဝကျကျ သင့်တော်တဲ့ နှုန်းနဲ့ ပြောပါ။
- ပါးစပ်ကို ရှင်းထားပါ။ ပြောနေစဉ် မစား၊ ဂမ်မဝါး၊ ပါးစပ်မဖုံးပါနဲ့။
- လွတ်သွားရင် ထပ်မပြောဘဲ ပြောင်းပြောပါ။
- တစ်ကြိမ်မှာ လူတစ်ယောက်။ အုပ်စုထဲမှာ သူ့ကို ပါဝင်စေဖို့ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လုပ်ပါ။
- သည်းခံပြီး ဘယ်လိုကူညီရမလဲ မေးပါ။
ဒီအကြံပြုချက်တွေက ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ဒီမန်ရှားဆက်သွယ်ပြောဆိုရေး အကြံပြုချက်များ နဲ့ အတူ ကောင်းကောင်းအလုပ်ဖြစ်ပါတယ်။ ပုံအခြေခံလှုပ်ရှားမှုတွေက နားထောင်ရတဲ့ ဖိအားကို လျော့ပေးပါတယ်။ ပုံတွဲ နဲ့ စကားဝိုင်းကတ်များ က မြင်ရတာကနေ အလုပ်ဖြစ်ပြီး စကားပုံ အဆုံးသတ်ပါ က အဆုံးသတ်ကို ပြောမယ့်အစား ပြလို့ရပါတယ်။ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုတွေအတွက် ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ဖုန်းနဲ့ ဗီဒီယိုခေါ်ဆိုမှုများ လမ်းညွှန်ကို ကြည့်ပါ။
မျက်စိအမြင်လည်း အရေးကြီးပါတယ်
2024 မှာ Lancet Commission က ကုသမှုမခံယူထားတဲ့ မျက်စိမှုန်မှုကို အန္တရာယ်အချက်အသစ်အဖြစ် ထည့်ခဲ့ပါတယ်။ UCL ရဲ့ အကျဉ်းချုပ်က ဒီမန်ရှားဖြစ်ရပ်များရဲ့ 2% ခန့်လို့ ဖော်ပြပြီး Commission က မျက်စိပြဿနာတွေကို စစ်ဆေးမှုနဲ့ ကုသမှုကို လူတိုင်း ရနိုင်အောင် လုပ်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ NIA က အကြံပြုတာ အသက် 60 ကျော်ပြီးရင် တစ်နှစ်ကနေ နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ် မျက်ဝန်းပြူးစစ်ဆေးမှုလုပ်ဖို့နဲ့ မျက်မှန်ညွှန်းချက်ကိုလည်း စစ်ဖို့ပါ။ မျက်စိအမြင်ရဲ့ အပြောင်းအလဲအသေးလေးတွေက လဲကျနိုင်ခြေကိုတောင် မြှင့်နိုင်ပါတယ်။
ဆရာဝန်နဲ့ ပြောပါ
အထက်ပါလက္ခဏာတွေ တစ်ခုခု သတိထားမိရင် နားနဲ့ မျက်စိစစ်ဆေးမှုအကြောင်း ဆရာဝန်ကို မေးပါ။ ရုတ်တရက် နားမကြားတာ၊ နားနာတာ ဒါမှမဟုတ် နားထဲက အရည်ထွက်တာရှိရင် ချက်ချင်း ဆေးကုသမှု ရယူပါ။ ဒီမန်ရှားနဲ့ နေထိုင်သူကို စောင့်ရှောက်နေရင် နားကြားမှု ဒါမှမဟုတ် အမြင်ပြောင်းလဲမှုတွေကို သူ့ဆရာဝန်ကို ပြောပါ၊ အဲဒါတွေက စိတ်ခံစားမှု၊ ဘေးကင်းမှုနဲ့ သူ ဘယ်လောက်ပါဝင်နိုင်သလဲဆိုတာကို သက်ရောက်နိုင်ပါတယ်။
ဒီစာမျက်နှာက ယေဘုယျအချက်အလက်ပါ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံပေးချက် မဟုတ်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ဆေးပညာဆိုင်ရာ အသိပေးချက် ကို ကြည့်ပါ။ လူမှုဆက်ဆံရေးနဲ့ ဦးနှောက်ကျန်းမာရေး အကြောင်း ထပ်ဖတ်ပါ။
မကြာခဏ မေးသော မေးခွန်းများ
နားကြားကိရိယာတွေက ဒီမန်ရှားကို ကာကွယ်ပေးပါသလား။
ဒါကို သက်သေမပြရသေးပါဘူး။ ACHIEVE စမ်းသပ်မှုက သုံးနှစ်အတွင်း အတွေးအခေါ်ကျဆင်းမှုမှာ စုစုပေါင်းအကျိုးသက်ရောက်မှု မတွေ့ခဲ့ပါဘူး၊ အန္တရာယ်ပိုမြင့်တဲ့ အုပ်စုတစ်ခုကတော့ ပိုကောင်းခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နားကြားကိရိယာက စကားပြောဆိုမှု၊ ဘေးကင်းမှုနဲ့ နေ့စဉ်ဘဝကို ပိုလွယ်စေလို့ စဉ်းစားဖို့ တန်ပါတယ်။
ဆိုင်ကနေ တိုက်ရိုက်ဝယ်လို့ရတဲ့ (OTC) နားကြားကိရိယာကို ဘယ်သူတွေ ဝယ်လို့ရလဲ။
FDA က အသက် 18 နှစ်နဲ့အထက် ပျော့ပျောင်းကနေ အလယ်အလတ် နားမကြားမှုရှိတယ်လို့ ထင်တဲ့ လူကြီးတွေကို ဆိုင်ဒါမှမဟုတ် အွန်လိုင်းကနေ ဆရာဝန်ညွှန်းမလိုဘဲ OTC နားကြားကိရိယာ ဝယ်ခွင့်ပြုပါတယ်။ ပြင်းထန်တဲ့ နားမကြားမှုအတွက် မဟုတ်ပါဘူး။ နားနာတာ၊ နားထဲက အရည်ထွက်တာ၊ ခေါင်းမူးတာ ဒါမှမဟုတ် ရုတ်တရက် ကြားမှုပြောင်းလဲတာရှိရင် အရင်ဆုံး ဆရာဝန်နဲ့ ပြပါ။
နားမကြားမှုက ဒီမန်ရှားလို မြင်ရနိုင်ပါသလား။
တစ်ခါတစ်ရံ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ National Institute on Aging က ကောင်းကောင်းမကြားရတဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေကို တစ်ခါတစ်ရံ စိတ်ရှုပ်နေတယ် ဒါမှမဟုတ် ပူးပေါင်းမှုမရှိဘူးလို့ မှားထင်တတ်တယ်လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ တစ်ယောက်ယောက်က ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဖယ်ထွက်နေသလို ဒါမှမဟုတ် ပြောတာကို လွတ်နေသလို ထင်ရရင် နားစစ်ဆေးတာက သင့်တော်တဲ့ ခြေလှမ်းပါ။
သက်ကြီးရွယ်အိုတွေက မျက်စိကို ဘယ်လောက်မကြာခဏ စစ်ဆေးသင့်လဲ။
National Institute on Aging က အသက် 60 ကျော်ပြီးရင် တစ်နှစ်ကနေ နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ် မျက်ဝန်းပြူးစစ်ဆေးမှု (dilated eye exam) လုပ်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် မျက်စိစောင့်ရှောက်ရေးပညာရှင် အကြံပြုသလို လုပ်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ ဆီးချိုရောဂါ ဒါမှမဟုတ် သွေးတိုးရှိသူတွေက များသောအားဖြင့် တစ်နှစ်ကို အနည်းဆုံးတစ်ကြိမ် လိုပါတယ်။
ရင်းမြစ်များ
ဒီစာမျက်နှာ အားပြုထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းများနဲ့ လေ့လာမှုများကို လင့်ခ်ချိတ်ထားပါတယ်။ စာမျက်နှာကို မွမ်းမံတဲ့အခါ တစ်ခုချင်းစီကို စစ်ဆေးထားပါတယ်။
- Dementia prevention, intervention, and care: 2024 report of the Lancet standing Commission · The Lancet
- Nearly half of dementia cases could be prevented or delayed by tackling 14 risk factors · University College London
- Hearing intervention versus health education control to reduce cognitive decline in older adults with hearing loss in the USA (ACHIEVE): a multicentre, randomised controlled trial · The Lancet (author manuscript in PubMed Central)
- OTC Hearing Aids: What You Should Know · U.S. Food and Drug Administration
- Hearing Loss: A Common Problem for Older Adults · National Institute on Aging
- Aging and Your Eyes · National Institute on Aging