Groepaktiwiteite vir demensie: Gids vir versorgingsoorde

Hierdie gids is bedoel vir aktiwiteitskoördineerders, geheuesorgspanne en leiers van dagsorgprogramme. Dit dek groepformate wat werk, hoe om die vertrek in te rig, hoe om een aktiwiteit vir uiteenlopende vermoëns aan te pas, en hoe om ons drukbare bingokaarte en grootskermspeletjies te gebruik. Alles hier is gerig op gerief, verbintenis en keusevryheid. Niks hiervan is ’n toets nie.

Wat laat ’n groepaktiwiteit in geheuesorg werk?

’n Goeie groepaktiwiteit is bekend, kort, maklik om op enige vlak by aan te sluit en vry van druk. Die Alzheimer’s Association se Dementia Care Practice Recommendations beskryf betekenisvolle betrokkenheid as iets wat ’n persoon se belangstellings en voorkeure ondersteun en ruimte bied vir keuses en sukses, selfs wanneer demensie reeds baie gevorderd is. Dieselfde dokument merk op dat tradisionele programme dikwels staatmaak op een of twee groot groepbyeenkomste per dag waarin inwoners dikwels net passief betrokke is.

Dit wys op ’n paar praktiese reëls:

• Bekend is beter as nuut. Liedjies, gesegdes, prente en voorwerpe uit inwoners se vroeëre jare maak dit makliker om saam te doen.
• Kort is beter as lank. Beplan vir ongeveer die aandagspan wat jou groep gewoonlik het, met ’n natuurlike breekpunt halfpad deur.
• Doen is beter as kyk. Gee vir elke persoon iets om vas te hou, te tik, te kies of te sê.
• Veelvuldige vlakke, een aktiwiteit. Bou makliker en meer uitdagende maniere in om deel te neem.
• Geen wenners, geen tellings. Mededingende formate laat sommige mense voel asof hulle misluk het.

Hoe groot moet die groep wees?

Kleiner is gewoonlik makliker. Die Alzheimer’s Association merk op dat iemand wat ’n groot byeenkoms oorweldigend vind, dalk meer suksesvol in ’n kleiner groepie kan verkeer. Daar is nie een enkele regte getal nie. Dit hang af van die inwoners, die vertrek en hoeveel personeellede en vrywilligers beskikbaar is.

’n Handige toets: kan elke persoon die leier se gesig sien, duidelik hoor en binne ’n paar sekondes deur ’n helper bereik word? Indien nie, verdeel die groep, kry meer helpers by, of skuif na ’n kleiner vertrek toe.

Vir ’n groot byeenkoms, soos ’n feeskonsert, laat personeel en vrywilligers tussen die inwoners sit, nie langs die mure nie.

Hoe moet ek die vertrek en sitplekke inrig?

• Kring of hoefyster. Die praktykaanbevelings beskryf ’n deelkring as die beste opsie in ’n ruimte wat groot genoeg is sodat almal in ’n kring kan sit, sonder enige agtergrondgeraas.
• Leier naby en op ooghoogte. Sit liewer as om te staan waar moontlik.
• Gehoor en sig eerste. Laat mense met gehoorverlies die naaste aan die leier sit, aan die kant waar hulle die beste hoor. Maak seker dat brille op is en gehoorapparate aan is. Die Alzheimer’s Association merk op dat sig- en gehoorprobleme kommunikasie kan bemoeilik.
• Lig van agter die inwoners, nie van agter jou nie. Moenie iemand reg voor ’n helder venster laat sit nie.
• Skakel die TV en radio af. Die Alzheimer’s Association raai aan om steurende agtergrondgeraas tydens musiekaktiwiteite uit te skakel.
• Een gesprek op ’n slag. Deurmekaarpraat is moeilik vir mense wat met demensie leef en mense met gehoorverlies, soos die Alzheimer’s Association in hul vakansie-riglyne uitwys.
• Oop uitgange en ’n stil hoekie. Enigeen wat wil loop, behoort dit maklik te kan doen, met ’n personeellid wat saam met hulle stap.

Idees vir groepaktiwiteite

Prentjiebingo

Prentjiebingo vervang syfers met duidelike prente, soos ’n teepot, ’n hond of ’n roos, sodat niemand ’n lang syfer hoef te volg of fynskrif hoef te lees nie.

Hoe om dit aan te bied:

1. Druk een kaart per persoon vanaf ons Picture Bingo-bladsy met die Druk-knoppie. Swaarder papier is makliker om te hanteer. Lamineer dit vir hergebruik.
2. Deel groot merkers uit wat maklik opgetel kan word, soos pokerskyfies, botteldoppies of geknipte kartonblokkies.
3. Gebruik die uitroeper op die skerm op ’n TV of projektor sodat almal die prentjie sien soos jy die naam daarvan sê.
4. Pouseer na elke prentjie en nooi ’n kort opmerking uit: “Wil iemand ons vertel van ’n hond wat jy geken het?” of “Wat merk julle op van hierdie een?”
5. Hou aan uitroep totdat elke kaart vol is. Almal maak klaar.

Aanpassings: Gebruik minder blokkies vir mense wat ’n vol kaart te besig vind. ’n Helper kan na die passende prentjie wys vir iemand wat dit nodig het. Sommige mense verkies dalk om die uitroeper se prentkaart vas te hou en dit vir die groep te wys.

Samesang

Musiek is een van die groepaktiwiteite wat die meeste geniet word. Die Alzheimer’s Association merk op dat selfs in gevorderde stadiums, ’n persoon dalk steeds in staat kan wees om ’n ritme te tik of ’n kinderliedjie te sing.

Hoe om dit aan te bied:

• Kies liedjies waarmee inwoners grootgeword het, nie die leier se gunstelinge nie. Vra families waarvan elke persoon gehou het.
• Gebruik musiek sonder advertensies, wat volgens die vereniging verwarrend kan wees.
• Druk lirieke in groot skrif vir diegene wat kan lees, maar moenie dit verwag nie.
• Bied skudinstrumente, handtromme of serpies aan om mee te waai.
• Moedig handeklap en beweging aan, en hou die klankvolume gemaklik.

Aanpassings: Sommige mense sal elke woord saamsing, sommige sal neurie, sommige sal ’n voet tik, en sommige sal bloot net luister. Al hierdie dinge tel. Sien ons gids vir musiekaktiwiteite vir meer.

Herinneringsgroepe

’n Herinneringsgroep kom byeen rondom ’n tema, soos skooldae, eerste motors, kombuise of somer, met behulp van foto’s, voorwerpe en musiek. Die doel is ’n aangename gesprek, nie akkurate feitekennis nie.

Hoe om dit aan te bied:

1. Kies een tema en bring ’n paar voorwerpe wat mense kan vashou: ’n handklitser, ’n krieketbal, ’n hoed, ’n saadkatalogus.
2. Gee een voorwerp op ’n slag aan. Vra oop vrae: “Vertel my hiervan,” “Wat merk jy op?” “Wie het al so iets gebruik?”
3. Verwelkom elke antwoord. Moet nooit ’n datum of feit korrigeer nie.
4. Stuur die gesprek in die rigting van warm herinneringe. Die praktykaanbevelings meld dat versorgers herinneringe na positiewe gedagtes moet stuur eerder as herinneringe wat ontsteltenis kan veroorsaak.

Conversation Cards bied drukbare prentkaarte met oop vrae volgens tema wat uitstekend werk om gesprekke aan die gang te kry. Meer idees is beskikbaar in ons herinneringsgids.

Voltooi die gesegde

Bekende gesegdes (“A penny saved is a penny…”) moedig almal aan om die einde saam uit te roep. Vertoon Finish the Saying op ’n groot skerm en laat die groep soos uit een mond antwoord. Daar is ’n gesprekstemastoot na elke gesegde. As niemand die einde sê nie, wys dit en gaan aan. Daar is geen reg of verkeerd nie.

Grootdruk-woordsoek, saam

Projekteer die grootdruk-Word Search op ’n skerm en soek saam as ’n groep na woorde, of druk afskrifte vir diegene wat dit geniet om op hul eie by die tafel te werk. Woorde loop slegs dwars en af.

Ligte beweging

Sittende strekoefeninge, die aangee van ’n sagte bal of ballon, of stoeldans op bekende musiek. Demonstreer elke beweging eerder as om dit net te beskryf.

Sorteer en pasmaak by die tafel

Klein tafeltjies van drie tot vier mense kan prente, lapstrokies of eetgerei saam sorteer. Op die skerm kan Picture Pairs gespeel word met die prente wat sigbaar bly, terwyl een persoon tik en die tafel oor elke prent gesels.

Hoe gebruik ek julle speletjies op ’n groot skerm?

Ons speletjies werk in ’n webblaaier, so jy kan dit op ’n TV of projektor gebruik sonder om enigiets te installeer.

1. Maak die speletjie oop op ’n skootrekenaar of tablet wat met ’n kabel of deur stroming aan die skerm gekoppel is.
2. Maak die blaaier volskerm en stel die klank op ’n gemaklike vlak.
3. Laat een leier op die skerm tik terwyl die groep keuses uitroep. Of gee ’n tablet aan vir ’n inwoner wat ’n beurt wil kry.
4. Stop wanneer die groep gereed is. Die speletjies het geen tydhouer, telling of gedwonge einde nie.

Picture Bingo, Finish the Saying, Picture Pairs en Conversation Cards pas gewoonlik die beste by groepe. Sien alle opsies op ons speletjiesbladsy.

Hoe pas ek een aktiwiteit aan vir uiteenlopende vermoëns?

Beplan ten minste drie maniere om aan elke aktiwiteit deel te neem.

Vir inwoners in latere stadiums merk die NHS op dat aktiwiteite gewoonlik eenvoudiger moet wees en meer op die sintuie moet fokus, soos musiek, tasbare voorwerpe en handmassering. ’n Een-tot-een oomblik tydens of na die groep pas hulle dalk beter as die groep self. Sien aktiwiteite vir latere stadiums.

Hoe behoort leiers tydens ’n groep te praat?

• Stel jouself elke keer voor, en gebruik elke persoon se voorkeurnaam.
• Praat stadig, gee een stap op ’n slag, en wys voor jy verduidelik.
• Vra oop uitnodigings (“Vertel my van…”) of eenvoudige keuses, nooit vasvravrae nie (“Onthou jy…?”).
• Moenie korrigeer nie. Bedank mense vir elke bydrae.

Meer hieroor is te vinde in ons kommunikasiewenke.

Goed afsluit, en mense toelaat om te loop

Om op te hou is ’n goeie uitkoms. Wees op die uitkyk vir tekens dat iemand moeg, rusteloos of ontsteld is, en laat ’n helper aanbied om te gaan stap of ’n stil sitplek elders te kry. Iemand wat tydens samesang insluimer, voel dalk bloot net gemaklik.

Sluit elke groep op dieselfde manier af, met ’n bekende liedjie of ’n eenvoudige dankie, sodat die einde kalm en voorspelbaar voel. Maak daarna vinnig ’n paar notas van wat gewerk het en wie wat geniet het. Daardie notas help om die volgende sessie nog beter te maak.