Imisebenzi

Imisebenzi Yasendlini Yabantu Abaphila ne-Dementia

Kubuyekezwe Imizuzu emi-5 yokufundaNgethimba le-Golden Moments · Indlela esibhala ngayo

Impendulo emfushane

Imisebenzi yansuku zonke efana nokusonga amathawula, ukuhlunga amasokisi, ukulungisa itafula, ukusula amakhawunta, ukunisela izitshalo nokusiza ngokupheka okulula ingamnika umuntu ophila ne-dementia indlela yangempela yokusiza. Khethani imisebenzi ayaziyo, niyihlukanise ibe yisinyathelo esisodwa ngesikhathi, nisuse izinto ezibukhali noma ezishisayo ezingabeka ingozi, futhi nibheke ukubamba iqhaza kunokuyenza “kahle”.

  • Imisebenzi ejwayelekile ingasiza umuntu azizwe eyigugu futhi engowomuzi, okuvame ukubaluleka kakhulu kunokuthi umsebenzi wenziwe kahle kangakanani.
  • Hlukanisani umsebenzi ngamunye ube izinyathelo ezincane, nikhombise kunokusho, futhi nithathe ngokuthula isinyathelo esesibe nzima.
  • Khiyani ummese, imikhiqizo yokuhlanza nama-pod esepha, futhi nifake izembozo zamaqhosha esitofu noma into ezivala yodwa ngaphambi kokuthi nipheke ndawonye.
  • Amathawula asongiwe akudingeki asongwe kabusha umuntu ebukele. Uma kufanele nenze kabusha okuthile, nikwenze kamuva ngaphandle kokubonwa.
  • Uma umsebenzi uyamdina noma umcasula, shintshelani esinyathelweni esilula, nizame futhi ngelinye ilanga, noma nihlale nje ndawonye.
Kuleli khasi (izingxenye ezingu-8)
  1. Kungani imisebenzi yansuku zonke isebenza kahle njengemisebenzi yokuzijabulisa?
  2. Yimiphi imisebenzi yasendlini esingayizama?
  3. Ngilungiselela kanjani umsebenzi ukuze uhambe kahle?
  4. Ngivumelanisa kanjani imisebenzi uma amakhono eshintsha?
  5. Ngigcina kanjani imisebenzi yasendlini iphephile?
  6. Kuthiwani uma ekwenza “kabi”?
  7. Kufanele siyeke nini?
  8. Okunye okulula esikhathini esithule

Abantu abaningi abaphila ne-dementia bachitha amashumi eminyaka bephethe ikhaya, bekhulisa umndeni noma behlela indawo yomsebenzi. Ukucelwa ukusiza ngemisebenzi yangempela kuyindlela enamandla yokusho ukuthi “usengomunye walo muzi”; kuncane okunye okukusho kanjalo. Leli khasi lichaza ukuthi yimiphi imisebenzi evame ukusebenza, indlela yokuyilungiselela nokuyivumelanisa uma izinto zishintsha, nendlela yokugcina ikhishi nendawo yokuwasha iphephile.

Kungani imisebenzi yansuku zonke isebenza kahle njengemisebenzi yokuzijabulisa?

Imisebenzi yasendlini isebenza ngoba iyajwayeleka futhi inenjongo ecacile. I-National Institute on Aging ibala ukugeza izitsha, ukulungisa itafula, ukukhukhula, ukusula uthuli, ukuhlunga iposi, ukusonga izingubo ezigeziwe nokuhlunga okuzosetshenziswa kabusha phakathi kwemisebenzi yansuku zonke abantu abane-Alzheimer’s abangase bayijabulele. I-Alzheimer’s Association ithi imisebenzi enjengokulungisa itafula ingasiza umuntu azizwe eyingxenye ebalulekile yomuzi.

Umsebenzi uphinde ube nesizathu sawo sokuqala. Kulula ukuvuma lapho kuthiwa “Ningangisiza ngala mathawula?” kunalapho kuthiwa “Ningathanda ukwenza umsebenzi othile?”

Yimiphi imisebenzi yasendlini esingayizama?

Qalani ngemisebenzi umuntu ayenza esikhathini esidlule, bese niyifanisa nalokho akwazi ukukwenza namuhla.

Izingubo zokuwasha nezokulala

  • Ukusonga amathawula nezindwangu ezincane zokugeza. Mnikeze ibhasikidi wezinto ezincane, ezicaba. Amathawula anesithelo: akukho ndlela engalungile yokusonga ithawula.
  • Ukufanisa amasokisi. Beka inqwaba exubile etafuleni. Uma sekunzima ukubona amapheya, sebenzisani amasokisi amabili noma amathathu anemibala ehluke kakhulu.
  • Ukucindezela kube sicaba nokubeka phezu komunye. Amanapkin, amakhava emicamelo noma amathawula ezitsha angacindezelwa abe sicaba abekwe phezu komunye. Lokhu kusebenza kahle kamuva, uma ukusonga sekuyizinyathelo ezinengi kakhulu.

Itafula nekhishi

  • Ukulungisa itafula. Beka indawo eyodwa yomuntu njengesibonelo bese umvumela ukuthi ayilingise. Uma lokho kuningi kakhulu, mnikeze into eyodwa ngesikhathi: “Nansi imfologo yesitsha ngasinye.”
  • Ukuhlunga izinkezo nemimese. Xubani izinkezo, izimfologo nemimese yebhotela ehlanzekile esitsheni, bese nizihlunga esitsheni esihlukaniswe izingxenye. Shiyani imimese ebukhali.
  • Ukomisa izitsha. Izitsha zepulasitiki noma ezingaphuki nethawula elithambile kwenza lo msebenzi ube ophephile.
  • Ukusula itafula noma amakhawunta. Indwangu emanzi kancane nendawo ecacile. I-Alzheimer’s Association iphakamisa ukunikeza indwangu uma umuntu esevele esula itafula ngesandla, kuguqule ukunyakaza okungapheli kube okunosizo.

Ezungeze indlu

  • Ukusula uthuli. Indwangu yothuli ethambile nezindawo ezimbalwa eziqinile, njengetafula elincane noma ishelufu lezincwadi.
  • Ukuhlunga iposi. Mnikeze iposi elingathandeki nezincwajana ukuze akuhlele ngamaqoqo: gcina, hlunga ukuze kusetshenziswe kabusha, vula kamuva. Gcinani amabhili nama-chekhi angempela kwenye indawo.
  • Ukuhlunga okuzosetshenziswa kabusha. Amathini ahlanzekile, amabhodlela nephepha kuhlukaniswe emigqonyeni ehlukene.
  • Ukukhukhula. Umshanelo omncane endaweni engaphandle noma phansi ekhishini, uma ukulinganisela kuqinile.
  • Ukunisela izitshalo. Ikani elincane elilula lokunisela nezitshalo ezimbalwa ezifinyelelekayo.

Ukupheka okulula nokuphawulwa

Ukupheka kungabuyisa imizwa eqinile nejabulisayo. I-NIA iphakamisa ukuvumela umuntu aqoqe izithako, alinganise, axube athele, noma nje atshele omunye indlela yokwenza iresiphi ayithandayo. Imisebenzi emihle ihlanganisa:

  • ukugeza imifino noma izithelo
  • ukuxuba inhlama noma isaladi elibandayo
  • ukudabula ulethisi
  • ukuthela ibhotela esinkwini esithosiwe ngommese ongabukhali
  • ukubeka inhlama yamakhukhi esitsheni sokubhaka
  • ukubeka okuphezulu epitsa

Uma ukulinganisa sekunzima, i-Alzheimer’s Association iphakamisa ukuthi nina nigcine ukulinganisa bese nimnika esinye isinyathelo, njengokuxuba.

Ngilungiselela kanjani umsebenzi ukuze uhambe kahle?

  1. Khethani isikhathi esifanele. Khethani ingxenye yosuku lapho umuntu evame ukuphumula futhi ezolile. Kubantu abaningi lokhu kuyisikhathi sasekuseni.
  2. Khulula indawo. Umsebenzi owodwa, indawo eyodwa, akukho okunye etafuleni.
  3. Mmeni, ningamniki umsebenzi. “Ngifuna usizo ngalokhu” kusebenza kangcono kunokuthi “Sekuyisikhathi sokusonga izingubo.”
  4. Khombisani owokuqala. Songani ithawula elilodwa kancane, bese nimnika elilandelayo. Ukukhombisa kucacile kunokuchaza.
  5. Mnikeze isinyathelo esisodwa ngesikhathi. Iziqondiso eziningi ngesikhathi esisodwa zingamdida. Linda ukuthi esisodwa siphele ngaphambi kokubiza esilandelayo.
  6. Sebenzani eceleni komunye nomunye. Ukwenza umsebenzi owodwa nihlezi eceleni kuzwakala njengokuba nenkampani, hhayi njengokuhlolwa.
  7. Khulumani ngomsebenzi, hhayi umphumela. “Lezi zithambile kakhulu” noma “Ngitshelani ukuthi benithanda kanjani ukugcina ikhabethe lezingubo” kumema ingxoxo ngaphandle kokuhlola muntu.

Ngivumelanisa kanjani imisebenzi uma amakhono eshintsha?

Amakhono ayashintsha ngokuhamba kwesikhathi, ngisho nosuku nosuku. I-Alzheimer’s Association iphakamisa ukuthuthela emisebenzini elula futhi ephindaphindwayo njengoba isifo siqhubeka.

Uma lokhu sekunzima Zamani lokhu esikhundleni salokho
Ukusonga amashidi amakhulu Ukusonga izindwangu ezincane zokugeza noma ukulinganisa amanapkin
Ukulungisa itafula eliphelele Ukubeka inapkin eyodwa esihlalweni ngasinye
Ukuhlunga iposi ngezigaba Ukubeka izimvilophu zibe yinqwaba eyodwa
Ukulandela iresiphi Ukuxuba, noma ukubuka nokunambitha ngenkathi nipheka
Ukukhukhula phansi lonke Ukusula itafula elilodwa elincane
Ukwenza umsebenzi nhlobo Ukuhlala nani futhi nimnike inkampani ngenkathi nenza umsebenzi

Ukubuka nakho kubalwa. I-NIA ithi abanye abantu bajabulela ukubuka nje, futhi lokho kuyindlela enhle yokubamba iqhaza.

Ngigcina kanjani imisebenzi yasendlini iphephile?

Ukuphepha kuza kuqala, ikakhulukazi ekhishini. Amathiphu e-NIA okuphepha ekhaya kubanakekeli be-Alzheimer’s ahlanganisa:

  • Khiyani noma susani imikhiqizo yokuhlanza, kuhlanganise nama-pod esepha yokuwasha, angabukeka njengamaswidi.
  • Gcinani imimese, izikelo namathuluzi kagesi endaweni ekhiyiwe.
  • Faka amaqhosha okuphepha nesishintshi esizivalela yisona esitofini.
  • Beka izaziso ezithi “Misa” noma “Kushisa kakhulu” eduze kwehhovini, kwe-toaster nasepasini, zibekwe ngendlela engeke zibambe umlilo.
  • Setha i-geyser ku-120°F (cishe i-49°C) ukuze kuncishiswe ingozi yokusha ngamanzi ashisayo.
  • Susani izithelo zokwenziwa nama-magnet anjengokudla, angabukeka angadliwa.

Ezinye izinto ezisebenzayo nazo zisiza:

  • Hlalani egumbini noma nini lapho isitofu, ihhovini noma ithuluzi elibukhali lisetshenziswa.
  • Sebenzisani izitsha ezingaphuki uma nomisa nokulungisa itafula.
  • Gcinani phansi kumile futhi kuhlanzekile uma nikhukhula noma nisula phansi.
  • Uma umuntu kade esebenzisa amathuluzi, i-Alzheimer’s Association iphakamisa ukususa izinto eziyingozi endaweni yokusebenzela ukuze kusabe khona umsebenzi ophephile, njengokwenza ucezu lwezinkuni lushelelezi ngephepha lesihlabathi.

Kuthiwani uma ekwenza “kabi”?

Yekani. Ithawula elisongwe kwaba yisithathu esikhundleni sesibili lisalokhu liyithawula elisongiwe. I-Alzheimer’s Association ikubeka kucace: okubalulekile ukuba ndawonye nokuthi umuntu azizwe enosizo, hhayi ukuthi amathawula asongwe kahle yini. Uma okuthile kufanele ngempela kwenziwe kabusha, linda kuze kube kamuva bese ukwenza ngaphandle kokubonwa.

Ukulungisa ngaso leso sikhathi kungaguqula umsebenzi ojabulisayo ube yisikhumbuzo salokho okulahlekile. “Ngiyabonga, usize kakhulu” cishe njalo yilokho okufanele ukusho.

Kufanele siyeke nini?

Yekani noma nishintshe uma nibona izimpawu zokucasuka, ukudinwa noma ukulahlekelwa yisithakazelo. Ukugcina kusenesikhathi kuwumphumela omuhle, hhayi ukwehluleka. Ningakwenza lokhu:

  • nishintshele esinyathelweni esilula
  • nithuthele entweni ephumulisayo, njengomculo noma inkomishi yekhofi
  • nizame futhi kamuva noma ngelinye ilanga
  • nihlale nje ndawonye

Uma umuntu ethi cha, ningaphoqi. Bhekani ukuthi nenzeni uma bethi cha ukuze nithole izindlela ezithambile zokuphendula.

Okunye okulula esikhathini esithule

Uma imisebenzi yasendlini edinga amandla ingenakwenzeka, ukuhlunga nokufanisa kusengenziwa nihleli. Hlungani ndawonye ikuvumela ukuthi uthinte izithombe uzifake emabhasikidini asekhishini noma engadini, futhi Amapheya ezithombe ungumdlalo othambile wokufanisa onezithombe ezinkulu futhi ongenasibali sikhathi. Amakhadi engxoxo inemibuzo evulekile ngekhaya nomndeni ehambisana kahle nekhofi ngemva komsebenzi.

Ukuthola usizo lokufaka imisebenzi osukwini, bhekani umhlahlandlela wethu we-indlela yansuku zonke ezolile. Ngemibono eminingi ngesigaba, bhekani imisebenzi yesigaba esiphakathi.

Imibuzo evamile

Yimiphi imisebenzi yasendlini umuntu one-dementia asengasiza ngayo?

Abantu abaningi basakwazi ukusonga izingubo ezigeziwe, ukufanisa amasokisi, ukuhlunga izinkezo nemimese, ukulungisa itafula, ukusula ikhawunta, ukusula uthuli, ukukhukhula, ukunisela izitshalo noma ukuxuba inhlama esitsheni. Khethani imisebenzi umuntu ayenza esikhathini esidlule bese niyifanisa nalokho akwazi ukukwenza manje. Ezigabeni zangemuva, ukunyakaza okunye okuphindaphindwayo, njengokulinganisa amanapkin, kungase kwanele.

Ingabe kuphephile ukuthi umuntu one-dementia asize ekhishini?

Kungaba njalo, uma ephawulwa eduze futhi izinto zilungiselelwe kahle. Gcinani imimese, imikhiqizo yokuhlanza nanoma yini eshisayo ingafinyeleleki, sebenzisani izembozo zamaqhosha esitofu noma into ezivala yodwa, futhi nimnike umsebenzi ophephile njengokugeza imifino, ukuxuba noma ukubeka izitsha. Ningalokothi nimshiye yedwa isitofu sishisa.

Kuthiwani uma esonga ngendlela engalungile noma enza ukungcola?

Mvumeleni. Inhloso iwukuba ndawonye nokuzizwa eyigugu, hhayi umphumela ophelele. Uma okuthile kudinga ngempela ukwenziwa kabusha, linda kuze kube kamuva bese ukwenza lapho umuntu engabuki, ukuze angazizwa elungiswa.

Kuthiwani uma enqaba ukusiza?

Ukuthi cha kungase kusho ukuthi umsebenzi uzwakala unzima kakhulu, uyadida noma uyadinisa njengamanje. Ningaphoqi. Zamani uhlobo olulula, mmeni ukuthi ahlale nani, noma nibuze futhi ngesikhathi esingcono sosuku.

Imithombo

Sixhumanisa nezinhlangano nezifundo leli khasi eliklanyelwe kuzo. Lunye lwahlolwa lapho leli khasi libuyekezwa.

  1. Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  2. Activities · Alzheimer's Association
  3. Activities at Home: Planning the Day for a Person Living with Middle- or Late-Stage Alzheimer's · Alzheimer's Association
  4. Alzheimer's Caregiving: Home Safety Tips · National Institute on Aging

Nikulungele umdlalo othambile?

Izithombe ezinkulu, akukho sibali sikhathi, akukho maphuzu futhi akukho lutho lokubhalisela. Dlalani ndawonye ku-browser yenu.

Hambani nale midlalo

I-app yamahhala ye-Golden Moments ye-iPhone, i-iPad ne-Android: amakhadi amakhulu ezithombe, imidlalo enezithombe zomndeni wenu, namaphakethe ezithombe asebenza ngaphandle kwe-Wi‑Fi. Akukho akhawunti, izikhangiso, sibali sikhathi noma maphuzu.