نشانه‌های اولیهٔ دمانس و زمان مراجعه به پزشک

متوجه شدن تغییر در حافظهٔ خودتان یا کسی که دوستش دارید می‌تواند ترسناک باشد. این صفحه می‌تواند به شما کمک کند تصمیم بگیرید چه وقت برای پزشک نوبت بگیرید و چطور برای آن آماده شوید. نمی‌تواند بگوید کسی دمانس دارد یا نه. فقط یک متخصص بالینی واجد صلاحیت می‌تواند دمانس را تشخیص بدهد، و بسیاری از وضعیت‌هایی که مشکل حافظه می‌سازند اصلاً دمانس نیستند. لطفاً به آزمون‌های اینترنتی یا خودآزمایی تکیه نکنید.

نشانه‌های اولیهٔ دمانس چیست؟

انجمن آلزایمر آمریکا 10 نشانهٔ اولیه را شرح می‌دهد. هر کدام را با یک تغییر معمول وابسته به سن برای مقایسه جفت می‌کند. با زبان خودمان:

یک نشانهٔ تنها به معنای دمانس نیست. نکته تغییر نسبت به حالت عادی همان فرد است، به‌ویژه تغییری که زندگی روزمره را سخت‌تر می‌کند.

پیری عادی چه تفاوتی با دمانس دارد؟

مؤسسهٔ ملی سالمندی آمریکا (NIA) می‌گوید بسیاری از سالمندان متوجه می‌شوند چیزها را کندتر به یاد می‌آورند، یا گاهی چیزی را جا می‌گذارند یا یک قبض را فراموش می‌کنند. این‌ها معمولاً نشانهٔ فراموشی خفیف‌اند. دمانس بخش عادی پیری نیست. مشکل‌های جدی حافظه فعالیت‌های روزمره مثل رانندگی، استفاده از تلفن یا پیدا کردن راه خانه را سخت می‌کنند.

NIA پیشنهاد می‌کند اگر کسی:

• پرسش‌های یکسان را بارها می‌پرسد
• در جاهایی که قبلاً خوب می‌شناخته گم می‌شود
• در دنبال کردن دستور پخت یا مسیر مشکل دارد
• دربارهٔ زمان، آدم‌ها و مکان‌ها گیج‌تر می‌شود
• از خودش مراقبت نمی‌کند، مثل بد غذا خوردن، حمام نکردن یا رفتار ناایمن

با پزشک صحبت کنید.

بعضی افراد اختلال شناختی خفیف (MCI) دارند. یعنی نسبت به همسن‌هایشان مشکل حافظه یا تفکر بیشتری دارند، در حالی که هنوز زندگی روزمره را اداره می‌کنند. NIA می‌گوید MCI ممکن است نشانهٔ اولیهٔ آلزایمر باشد، اما همهٔ افراد مبتلا به MCI به آن دچار نمی‌شوند.

چه چیزهای دیگری می‌توانند مشکل حافظه بسازند؟

چیزهای بسیاری غیر از دمانس می‌توانند حافظه را تحت تأثیر قرار بدهند و بعضی با درمان بهتر می‌شوند. NIA فهرست می‌کند:

• مشکل‌های تیروئید، کلیه یا کبد
• عوارض جانبی دارو
• افسردگی و اضطراب
• کمبود ویتامین B12 یا به اندازهٔ کافی غذای سالم نخوردن
• مشکل‌های خواب
• مصرف نادرست الکل یا مواد
• عفونت، لختهٔ خون یا تومور در مغز
• ضربه به سر، مثل ضربهٔ مغزی خفیف
• استرس یا سوگ شدید، مثل بازنشستگی یا از دست دادن همسر

مشکل‌های شنوایی و بینایی را هم ممکن است با گیجی اشتباه بگیرند؛ راهنمای شنوایی ما را ببینید. به همین دلیل معاینهٔ پزشکی اهمیت دارد. طبق انجمن آلزایمر آمریکا، پزشکان اغلب آزمایش خون می‌خواهند تا مشکل‌های تیروئید، کمبود ویتامین‌ها و عفونت را بررسی کنند. خواب خوب و درمان افسردگی هم ارزش مطرح کردن دارد.

گیجی ناگهانی یک وضعیت اورژانسی است

گیجی‌ای که سریع، طی ساعت‌ها یا روزها، شروع می‌شود به مراقبت فوری پزشکی نیاز دارد. ممکن است دلیریوم باشد. VA دلیریوم را یک وضعیت اورژانسی پزشکی توصیف می‌کند و توصیه می‌کند فوراً با مراقب سلامت فرد تماس بگیرید یا با شمارهٔ اضطراری محلی تماس بگیرید. نشانه‌ها شامل:

• بالا و پایین شدن توان فکر کردن روشن
• مشکل در توجه کردن
• تفکر نامنظم
• خواب‌آلودگی غیرعادی، یا بی‌قراری و تحریک‌پذیری غیرعادی

این می‌تواند برای هر کسی پیش بیاید، از جمله افرادی که از قبل با دمانس زندگی می‌کنند. طبق NHS، علت‌های رایج شامل عفونت‌ها (عفونت مجاری ادراری در سالمندان و افراد مبتلا به دمانس شایع است)، سکته، قند خون پایین در افراد مبتلا به دیابت، ضربه به سر و بعضی داروهاست. تا رسیدن کمک، کنار فرد بمانید و با کلمه‌های کوتاه و ساده آرامش بدهید. پرسش‌های زیاد نپرسید و داروهایی را که مصرف می‌کند یادداشت کنید.

چطور برای نوبت پزشک آماده شوم؟

یک ویزیت خوب با یادداشت‌های خوب شروع می‌شود. انجمن آلزایمر آمریکا پیشنهاد می‌کند این‌ها را همراه ببرید:

1. فهرستی از تغییرها در حافظه، خلق و رفتار، با مثال‌های مشخص و تقریباً اینکه از کی شروع شده
2. مشکل‌های سلامت گذشته و فعلی، از جمله هر سابقهٔ خانوادگی مشکل حافظه
3. همهٔ داروهای نسخه‌ای و بدون نسخه
4. هر ویتامین یا مکمل
5. پرسش‌های شما، مثل اینکه چه آزمایش‌هایی انجام می‌شود، چقدر طول می‌کشد و نتیجه کی می‌آید

همراه بردن یکی از اعضای خانواده یا دوستی که فرد را خوب می‌شناسد هم کمک می‌کند. NIA توضیح می‌دهد که پزشکان ممکن است هم از فرد و هم از یکی از اعضای خانواده دربارهٔ سلامت، داروها، فعالیت‌های روزانه و تغییر رفتار بپرسند. پزشکان همچنین ممکن است:

• آزمون‌هایی از حافظه، حل مسئله، توجه، شمارش و زبان بگیرند
• آزمایش خون، ادرار و آزمایش‌های دیگر برای یافتن علت‌های دیگر بخواهند
• افسردگی یا وضعیت‌های روانی دیگر را بررسی کنند
• تصویربرداری از مغز مثل CT یا MRI بخواهند
• به متخصص، مثل متخصص سالمندی، متخصص مغز و اعصاب، روان‌پزشک سالمندان یا روان‌شناس عصبی معرفی کنند

NIA می‌گوید ارزیابی شناختی بخش الزامی ویزیت سلامت سالانهٔ Medicare در آمریکاست، که می‌تواند زمان مناسبی برای مطرح کردن نگرانی‌ها باشد. حتی آزمون‌های کوتاهی که پزشکان به کار می‌برند به تنهایی برای تشخیص دمانس کافی نیستند. آن‌ها گام اول به سوی ارزیابی کامل‌تر هستند و تشخیص ممکن است بیش از یک ویزیت طول بکشد. NIA توصیه می‌کند افرادی که مشکل حافظه دارند هر 6 تا 12 ماه به پزشک برگردند.

با مهربانی موضوع را مطرح کنید

اگر نگران کس دیگری هستید، لحظه‌ای آرام و خصوصی انتخاب کنید. دربارهٔ چیزهای مشخصی که دیده‌اید صحبت کنید، به صورت نگرانی برای سلامتش، نه انتقاد. پیشنهاد یک چکاپ عمومی ممکن است کمتر نگران‌کننده باشد. فرد را در تصمیم‌ها شریک کنید و با او مثل بزرگسالی که هست صحبت کنید. نکته‌های ارتباط ما ممکن است کمک کند.

با پزشک صحبت کنید

اگر تغییرهایی در حافظه، تفکر، خلق یا توانایی‌های روزمره می‌بینید که تازه‌اند و ادامه پیدا می‌کنند، از پزشک عمومی نوبت بگیرید. برای گیجی ناگهانی، فوراً با شمارهٔ اضطراری محلی یا مراقب سلامت فرد تماس بگیرید. زود معاینه شدن یعنی علت‌های درمان‌پذیر پیدا می‌شوند و، اگر دمانس باشد، زمان بیشتری برای برنامه‌ریزی و یافتن حمایت هست. در این مسیر از خودتان هم مراقبت کنید؛ راهنمای مراقبت از خود برای مراقبان ما را ببینید.

این صفحه اطلاعات عمومی است، نه توصیهٔ پزشکی. اعلامیهٔ پزشکی ما را ببینید.