Wangsulan cekakipun
Ilanging ingatan ingkang ngganggu gesang padinten, kesulitan nindakaken pakaryan ingkang sampun dipunkenal, bingung bab wekdal utawi papan, lan ewah-ewahan swasana manah utawi pertimbangan saged dados tandha awal demensia. Kathah kahanan sanes, kalebet masalah tiroid, vitamin B12 kirang, efek samping obat, depresi, lan masalah tilem, saged nyebabaken ewah-ewahan ingkang meh sami. Namung klinisi ingkang kompeten saged ndiagnosis. Bingung dumadakan mbetahaken pitulungan medis enggal.
- Kadhang-kadhang lali menika limrah kaliyan yuswa; ewah-ewahan ingkang ngganggu gesang padinten prayogi dipunpriksa.
- Alzheimer's Association ngandharaken 10 tandha pangéling-éling, saben-saben kaliyan ewah-ewahan limrah amargi yuswa kangge pambandhing.
- Masalah tiroid, vitamin B12 kirang, efek samping obat, depresi, infeksi, lan masalah tilem sedaya saged mangaruhi ingatan, lan sawetawis saged dipunobati.
- Namung klinisi ingkang kompeten saged ndiagnosis demensia; kuis online lan tes piyambak boten saged.
- Bingung ingkang dumadakan, salebeting jam utawi dinten, saged delirium lan mbetahaken pitulungan medis enggal.
Wonten kaca menika (7 bagian)
Mangertosi ewah-ewahan ing ingatan panjenengan piyambak, utawi ing tiyang ingkang panjenengan tresnani, saged nggegirisi. Kaca menika saged mbiyantu panjenengan mutusaken kapan kedah damel janji kaliyan dokter lan kados pundi nyawisaken. Kaca menika boten saged ngandhani punapa sinten kemawon gadhah demensia. Namung klinisi ingkang kompeten saged ndiagnosis demensia, lan kathah kahanan ingkang nyebabaken masalah ingatan sanes demensia babar pisan. Mangga ampun gumantung dhateng kuis online utawi tes piyambak.
Tandha awal demensia menika punapa?
Alzheimer’s Association ngandharaken 10 tandha awal. Saben-saben dipunpasangaken kaliyan ewah-ewahan limrah amargi yuswa kangge pambandhing. Kanthi tembung kawula piyambak:
| Tandha ingkang prayogi dipunpriksa | Ingkang langkung limrah kaliyan yuswa |
|---|---|
| Ilanging ingatan ingkang ngganggu gesang padinten, kadosta lali kedadosan énggal utawi nyuwun bab ingkang sami bola-bali | Kadhang-kadhang lali asma utawi janji, lajeng elingi mangké |
| Susah ngrencanakaken utawi mecahaken masalah, kadosta nututi resep ingkang sampun dipunkenal utawi nyathet tagihan | Sok-sok lepat ing tagihan griya |
| Kesulitan nyelesaekaken pakaryan ingkang sampun dipunkenal wonten griya, papan damel, utawi nalika medal | Sok-sok mbetahaken pitulungan kangge ngatur oven mikrogelombang utawi ngrekam acara TV |
| Kesasar ing tanggal, mangsa, utawi papan panjenengan | Lepat dinten ing seminggu, lajeng saged ngetang piyambak |
| Kesulitan énggal ngukur jarak, maos, utawi mbedakaken warni | Ewah-ewahan pandulu amargi katarak |
| Masalah énggal kaliyan tembung, kadosta mandheg ing tengah rembagan utawi nyebataken barang kanthi nama ingkang lepat | Sok-sok susah madosi tembung ingkang leres |
| Nyelehaken barang ing papan ingkang boten limrah lan boten saged nelusuri malih tindakipun | Sok-sok lali nyelehaken barang lan manggihaken kanthi nelusuri malih |
| Pertimbangan ingkang awon, kadosta bab dhuwit utawi ngrawat badan | Sok-sok damel keputusan ingkang kirang sae |
| Nyingkiri hobi, pakaryan, utawi kegiatan sosial | Sok-sok boten kepéngin tindak dhateng acara kulawarga utawi sosial |
| Ewah-ewahan swasana manah utawi watak, kadosta dados bingung, curiga, ajrih, utawi kuwatos | Gadhah cara tetep anggenipun nindakaken bab lan ngraos jengkel manawi kebiasaan dipunganggu |
Setunggal tandha piyambak boten tegesipun demensia. Ingkang wigati inggih menika ewah-ewahan saking ingkang limrah kangge tiyang menika, langkung-langkung ingkang ndadosaken gesang padinten langkung awrat.
Kados pundi bentenipun tuwa limrah kaliyan demensia?
National Institute on Aging (NIA) ngandika bilih kathah tiyang sepuh mangertos bilih piyambakipun ngeling-eling bab kanthi langkung alon, utawi sok-sok lali nyelehaken barang utawi lali tagihan. Menika limrahipun tandha lali entheng. Demensia sanes bageyan limrah saking tuwa. Masalah ingatan ingkang serius ndadosaken kegiatan padinten awrat, kadosta nyopir, ngginakaken telepon, utawi madosi margi wangsul.
NIA nyaranaken rembagan kaliyan dokter manawi wonten tiyang ingkang:
- Tanglet pitakenan ingkang sami bola-bali
- Kesasar ing papan ingkang rumiyin dipunkenal sae
- Susah nututi resep utawi pituduh
- Dados langkung bingung bab wekdal, tiyang, lan papan
- Boten ngrawat badanipun malih, kadosta dhahar kirang sae, boten adus, utawi tumindak mbebayani
Sawetawis tiyang gadhah gangguan kognitif entheng (mild cognitive impairment, MCI). Menika tegesipun masalah ingatan utawi pamikiran langkung kathah tinimbang tiyang sanes ingkang sepantaran, nanging taksih saged nglampahi gesang padinten. NIA ngandika bilih MCI saged dados tandha awal Alzheimer, nanging boten saben tiyang ingkang gadhah MCI badhe ngalami.
Punapa malih ingkang saged nyebabaken masalah ingatan?
Kathah bab salebetipun demensia saged mangaruhi ingatan, lan sawetawis dados langkung sae kanthi pengobatan. NIA nyebataken:
- Masalah tiroid, ginjel, utawi ati
- Efek samping obat
- Depresi lan kuwatos
- Vitamin B12 kirang utawi boten dhahar panganan sehat ingkang cekap
- Masalah tilem
- Penyalahgunaan alkohol utawi narkoba
- Infeksi, gumpalan getih, utawi tumor wonten otak
- Cedera sirah, kadosta geger otak
- Stres utawi dukacita ingkang awrat, kadosta pensiun utawi kélangan garwa
Masalah pamireng lan pandulu ugi saged dipunsalah anggep bingung; mirsani pandhuan pamireng kawula. Menika kenging punapa pamriksan medis wigati. Miturut Alzheimer’s Association, dokter asring nyuwun tes getih kangge mriksa masalah tiroid, kekirangan vitamin, lan infeksi. Tilem ingkang sae lan ngobati depresi ugi prayogi dipunrembag.
Bingung dumadakan menika darurat
Bingung ingkang rawuh kanthi cepet, salebeting jam utawi dinten, mbetahaken pitulungan medis enggal. Menika saged delirium. VA ngandharaken delirium minangka darurat medis lan nyaranaken enggal nelpun penyedia layanan kasarasan tiyang menika utawi nelpun nomer darurat ing wewengkon panjenengan. Tandhanipun kalebet:
- Kemampuan mikir kanthi cetha ingkang munggah mudhun
- Susah ngatosaken kawigatosan
- Pamikiran ingkang boten teratur
- Dados boten limrah ngantukan, utawi boten limrah gelisah lan kesel
Menika saged kedadosan dhateng sinten kemawon, kalebet tiyang ingkang sampun gesang kaliyan demensia. Miturut NHS, sabab ingkang limrah kalebet infeksi (infeksi saluran kemih menika limrah ing tiyang sepuh lan tiyang demensia), stroke, gula getih andhap ing tiyang diabetes, cedera sirah, lan sawetawis obat. Nalika ngentosi pitulungan, tetep nunggil tiyang menika lan nentremaken piyambakipun kanthi tembung cekak lan prasaja. Ampun tanglet kathah pitakenan, lan cathet obat ingkang dipunginakaken.
Kados pundi nyawisaken janji kaliyan dokter?
Janji ingkang sae dipunwiwiti saking cathetan ingkang sae. Alzheimer’s Association nyaranaken mbekta:
- Daftar ewah-ewahan ing ingatan, swasana manah, lan tindak-tanduk, kaliyan tuladha ingkang cetha lan kira-kira kapan wiwitipun
- Masalah kasarasan ingkang sampun lan ingkang sapunika, kalebet riwayat kulawarga bab masalah ingatan
- Sedaya obat resep lan obat bebas
- Vitamin utawi suplemen menapa kemawon
- Pitakenan panjenengan, kadosta tes punapa ingkang badhe dipuntindakaken, pinten dangunipun, lan kapan asilipun rawuh
Mbekta anggota kulawarga utawi rencang ingkang sumerep tiyang menika kanthi sae ugi mbiyantu. NIA ngandharaken bilih dokter saged tanglet dhateng tiyang menika lan anggota kulawarga bab kasarasan, obat, kegiatan padinten, lan ewah-ewahan tindak-tanduk. Dokter ugi saged:
- Maringaken tes ingatan, mecahaken masalah, kawigatosan, ngetang, lan basa
- Nyuwun tes getih, uyuh, lan tes sanes kangge madosi sabab sanes
- Mriksa depresi utawi kahanan kasarasan jiwa sanes
- Nyuwun pemindaian otak kadosta CT utawi MRI
- Ngirim dhateng spesialis, kadosta geriatri, neurolog, psikiater geriatri, utawi neuropsikolog
NIA nyariyosaken bilih ing Amerika Serikat, penilaian kognitif menika bageyan wajib saking Medicare Annual Wellness Visit, ingkang saged dados wekdal ingkang wajar kangge nyuwun bab kuwatos. Malah tes cekak ingkang dipunginakaken dokter boten cekap piyambak kangge ndiagnosis demensia. Menika langkah kapisan dhateng evaluasi ingkang langkung lengkap, lan diagnosis saged mbetahaken langkung saking setunggal kunjungan. NIA nyaranaken supados tiyang ingkang gadhah masalah ingatan wangsul dhateng dokter saben 6 dumugi 12 wulan.
Ngangkat bab menika kanthi alus
Manawi panjenengan kuwatos bab tiyang sanes, pilih wekdal ingkang tentrem lan pribadi. Rembagan bab bab-bab ingkang cetha ingkang panjenengan mangertos, kanthi ngandharaken minangka kuwatos dhateng kasarasanipun, sanes kritik. Nyaranaken pamriksan umum saged karaos langkung boten nggegirisi. Ikutsertakaken tiyang menika ing keputusan lan ngandika dhateng piyambakipun kados dhateng tiyang diwasa ingkang piyambakipun. Pitedah komunikasi kawula saged mbiyantu.
Rembagan kaliyan dokter
Manawi panjenengan mangertos ewah-ewahan ing ingatan, pamikiran, swasana manah, utawi kemampuan padinten ingkang énggal lan tetep kedadosan, damela janji kaliyan dokter umum. Kangge bingung dumadakan, enggal telpun nomer darurat ing wewengkon panjenengan utawi penyedia layanan kasarasan tiyang menika. Mriksakaken awal ndadosaken sabab ingkang saged dipunobati saged dipunpanggihi lan, manawi menika demensia, wonten wekdal langkung kathah kangge ngrencanakaken lan madosi dhukungan. Rimatana panjenengan piyambak ugi salebeting menika; mirsani pandhuan ngrawat badan piyambak kangge ingkang ngrawat.
Kaca menika informasi umum, sanes pamrayogi medis. Mirsani pawartos medis kawula.
Pitakenan ingkang limrah
Punapa lali menika bageyan limrah saking tuwa?
Sawetawis inggih. National Institute on Aging ngandika bilih sok-sok lali nyelehaken barang utawi lali tagihan limrahipun lali entheng amargi yuswa. Demensia sanes bageyan limrah saking tuwa. Masalah ingatan ingkang ndadosaken pakaryan padinten kados nyopir, ngginakaken telepon, utawi madosi margi wangsul awrat prayogi dipunpriksakaken dhateng dokter.
Punapa masalah ingatan saged dipunsebabaken dening sanes demensia?
Saged. National Institute on Aging nyebataken masalah tiroid, ginjel utawi ati, efek samping obat, depresi lan kuwatos, vitamin B12 kirang, penyalahgunaan alkohol, masalah tilem, infeksi, lan cedera sirah, kalebet sanesipun. Sawetawis saking menika saged saé sasampunipun dipunobati, ingkang dados salah satunggaling alesan pamriksan medis menika wigati.
Punapa kula saged nguji tiyang kangge demensia wonten griya?
Boten. Namung klinisi ingkang kompeten saged ndiagnosis demensia, kanthi riwayat medis, pemeriksaan badan, tes ingatan lan pamikiran, tes laboratorium, lan kadhang-kadhang pemindaian otak. Malah tes cekak ingkang dipunginakaken dokter boten cekap piyambak kangge ndiagnosis demensia.
Punapa ingkang kedah kula tindakaken manawi tiyang dumadakan bingung?
Madosa pitulungan medis sanalika. Bingung ingkang dumadakan saged delirium, ingkang dipunandharaken VA minangka darurat medis. Enggal telpun penyedia layanan kasarasan tiyang menika utawi telpun nomer darurat ing wewengkon panjenengan, tetep nunggil piyambakipun, lan cathet obat ingkang dipunginakaken.
Sumber
Kawula nyambungaken dhateng lembaga lan panaliten ingkang dipunginakaken kaca menika. Saben-saben sampun dipunpriksa nalika kaca menika dipunénggalaken.
- 10 Early Signs and Symptoms of Alzheimer's and Dementia · Alzheimer's Association
- Memory Problems, Forgetfulness, and Aging · National Institute on Aging
- How Is Alzheimer's Disease Diagnosed? · National Institute on Aging
- Visiting Your Doctor for Memory Loss · Alzheimer's Association
- Assessing Cognitive Impairment in Older Patients · National Institute on Aging
- When should I worry about Delirium? · U.S. Department of Veterans Affairs
- Sudden confusion (delirium) · NHS