ལན་ཐུང་ངུ།
ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཀྱི་སེམས་མི་བདེ་བ་ནི་ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ངམ་མགོ་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་འགོ་བ་དང་། ཁྲོ་བ་ཡང་ན་འཁྲུལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། ཕན་ཐོགས་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ཉེར་སྤྲོད་ཀྱི་ཐབས་ལ་རིམ་པ་ཚོད་མ་ཡོད་པའི་ཉིན་རེ་, ཉི་མ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཉི་ཟླ་དང་ལས་ཀ་, ཕྱི་དྲོ་ཉལ་བ་ཉུང་བ་, བཅུད་ཀྱི་ཤི་ཤ་ཉུང་བ་, ཉི་མ་ནུབ་སྔོན་གྱི་ཁང་པའི་འོད་, ཁང་པ་བདེ་ཞི་ཡོད་པ་, དང་རོལ་མོ་, པར་ཆ་ཡང་ན་ཤིང་སྒྲིག་ལྟ་བུའི་ཞི་བདེའི་ལས་ཀ་ཁོ་ན་ཡོད། གསར་པ་དང་ཉམས་ཤོར་འགྲོ་བའི་མཚན་རྟགས་ལ་སྨན་པའི་ཞིབ་བཤེར་དགོས།
- ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ནི་ཉི་མ་ནུབ་པ་དང་འཁྲུགས་སྐད་ཆེ་བ་འམ་འཁྲུལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།
- ལས་ཀ་ཚོད་ཀ་མང་པོ་དང་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཁྲུས་བྱེད་པ་ཉི་ཟླ་ཤར་ཕྱོགས་དང་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་སྔོན་ལ་བཀོད།
- ཉི་ཟླ་, ཉིན་རེ་འགྲོ་སྤྲོད་, ཕྱི་དྲོ་ཉལ་བ་ཉུང་བ་དང་ཕྱི་དྲོ་ཅ་ཕྱི་ཉུང་བ་ཚོས་ཚོད་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཞི་བདེ་ཡོད་པར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ཀྱང་ཡོད།
- ཉི་མ་ནུབ་སྔོན་ལ་ཁང་པའི་འོད་ཞོག་ཅིག་ཁ་ཕྱེ་བ་, སྒྲ་ཉུང་ཞིང་ཤེས་པའི་ཞི་བདེའི་ལས་ཀ་ལ་ཤོག།
- སྐབས་ལ་སྐབས་ཀྱི་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་དེབ་ཞིག་བཞག་ནས་སེམས་མི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཚོད་མ་བྱེད། སེམས་མི་བདེ་བ་འགོ་བའི་སྐབས་ཞི་བདེ་དང་ཞེན་སྐྱོང་ཚིག་ལ་ཤོག།
- གསར་པ་ངམ་ཉམས་ཤོར་འགྲོ་བའི་མཚན་རྟགས་ཡོད་ན་སྨན་པས་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་དགོས། ནད་ཟུག, ཚུ་ངན་ནམ་སྨན་ཁ་ཤས་ཀྱང་རྒྱུ་ཡོད།
ཤོག་ངོས་འདིའི་སྟེང་དུ།9 དོན་ཚན་ ༡༠)
- ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཀྱི་སེམས་མི་བདེ་བ་ནི་ཅི་ཡིན།
- ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཀྱི་སེམས་མི་བདེ་བ་ཉམས་ཤོར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཡིན།
- ཉིན་ཆ་ཇི་ལྟར་འཆར་གཞི་བཟོས་ནས་ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཞི་བར་བྱེད་ཚུལ།
- ཁང་པ་ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཞི་བ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཚུལ།
- ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ལ་ཞི་བདེའི་ཉམས་ལེན་གང་ཞིག་བྱེད་ཐུབ།
- སེམས་མི་བདེ་བ་འགོ་བའི་སྐབས་ཅི་བྱེད་དགོས།
- སེམས་མི་བདེ་བ་གང་ནས་འབྱུང་བ་ཞིག་རྙེད་ཐབས།
- སེམས་མི་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་སྨན་པ་ལ་ཇི་ཚེ་ཞུ་དགོས།
- ཁྱོད་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མོ་ལ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་སྐྱོད་བྱེད།
མང་པོ་ཞིག་གིས་འདྲ་བའི་རིས་ལ་སྣང་བ་ཡོད། ཉིན་ཀྱི་སྔ་དྲོ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཞི་བ་ཡིན་ཀྱང་། ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་ཚེ་ལ་བརྗེད་ནོར་ནད་དང་ལྡན་པའི་མི་ཁྱེད་ཀྱིས་བསྐྱངས་པ་ཞིག་སེམས་མི་བདེ་བ་, སེམས་ཁྲལ་, འཁྲུལ་བ་ཡང་ན་ཁྲོ་བ་ཆེ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་འགྲོ་ཡོད། ཁོ་ཚོས་འགྲོ་སྐྱོད་བྱེད་པ་, “ཁྱིམ་ལ་ཕྱིན་དགོས” ཞེས་ཞུ་བ་ཡང་ཁྱིམ་ནང་ཡིན་ཀྱང་, ཡང་ན་མྱུར་དུ་ཁྲོ་བ་ལྟ་བུ་བྱེད་ཀྱང་ཡོད། འདི་ལ་ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཀྱི་སེམས་མི་བདེ་བ་ཞེས་ཚིག་ཀྱིས་བོད་ཀྱིས་འདེབས་ཆོག་པ་ཡིན།
གནད་དོན་ཅིག་གི་ཐོག་ནས་ཞིབ་ཆ་ཡོད་མེད་ནི་མེད་ཀྱང་། ཉིན་ཆའི་རིམ་པ་, ཁང་པའི་སྣང་ཚུལ་དང་ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཀྱི་ལས་ཀ་ལ་བཟོ་བཅོས་བྱས་ན་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་ཚེ་ཞི་བ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད། ཤོག་ངོས་འདིར་ National Institute on Aging དང་ Alzheimer’s Association ནས་བསྡུས་པའི་ནད་གཅོང་མིན་པའི་གྲལ་ཐབས་ཀྱི་སྤྱི་ཡོན་ཐོག་མ་ཡིན། འདི་ནི་སྨན་གྱི་བཤད་པ་མ་ཡིན། མཚན་རྟགས་གསར་པ་, མགྱོགས་པོ་ཡང་ན་ཉམས་ཤོར་འགྲོ་ན་མི་དེའི་སྨན་པ་དང་བཤད་ཞིབ་བྱེད་དགོས།
ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཀྱི་སེམས་མི་བདེ་བ་ནི་ཅི་ཡིན།
ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ནི་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་ཚེ་ངམ་ཉི་མ་ནུབ་སྔོན་ལ་སེམས་མི་བདེ་བ་, སེམས་ཁྲལ་, ཁྲོ་བ་ཡང་ན་འཁྲུལ་བ་འགོ་བ་ཡང་ན་ཉམས་ཤོར་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན། National Institute on Aging (NIA) ནས་ཉིན་ཁ་ལ་ངལ་བ་ཆེ་ན་ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཀྱི་སེམས་མི་བདེ་བ་ཡང་ཆེ་བར་འགྲོ་ཞེས་བཤད།
ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཀྱི་སེམས་མི་བདེ་བ་ཉམས་ཤོར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཡིན།
རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་ཅིག་ཅར་ལ་འབྲེལ་ཡོད་པ་ཡིན། Alzheimer’s Association ནས་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུ་ཐོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚན་ཁ་ཤས་བཀོད།
- ཉིན་ཁ་ལས་ཀ་མང་པོས་ངལ་བ་ཆེ་བ།
- ས་ཁོངས་གསར་པ་ངམ་འཁྲུལ་ཚོད་ཡོད་པའི་སྣང་ཚུལ།
- “ནང་གི་ཚེ་རིང་གི་འཁོར་ལོ” ཐོན་པ་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་ཉིན་ཁ་ལ་ཉལ་འདོད་དང་མཚན་མོ་ལ་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུ།
- འོད་ཉུང་བ་དང་སྲིབ་མ་ཡོད་པས་འཁྲུལ་བ་ཡོང་བ།
- ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་ཚོས་སེམས་སྐྲག་ངམ་ཁྲོ་བ་འདྲ་བ་རྟོགས་བྱེད་པ།
- ཉལ་བ་ཉུང་བ་དགོས་པ་, རྒན་པོ་ཚོར་སྤྱིར་བཏང་མང་པོ།
NIA ནས་ཀྱང་སེམས་མི་བདེ་བའི་སྤྱིར་རྒྱུ་ཁ་ཤས་ཁྱབ་པར་བཀོད་ཡོད། དཔེར་ན་ནད་ཟུག, སེམས་དབུལ་ངམ་སེམས་ཞུམ་པ་, ཉལ་བ་ཉུང་བ་, ཕྱི་དྲོ་བཅུད་མེད་པ་, སྒྲ་ཆེ་བ་ངམ་མི་མང་པོ་ཡོད་པ་, དང་སྨན་གང་ཞིག་ལ་གནོད་པ་ཡང་ན་སྨན་ཁ་ཤས་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།
ཉིན་ཆ་ཇི་ལྟར་འཆར་གཞི་བཟོས་ནས་ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཞི་བར་བྱེད་ཚུལ།
ལས་ཀ་ཤོས་ཆེ་བ་ཉི་མ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་བརྗེ་བྱས་ཏེ་ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཞི་བ་དང་རེ་བཞིན་ཅན་དུ་བཞག་དགོས། National Institute on Aging དང་ Alzheimer’s Association གཉིས་ཀས་ཉིན་རེའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ཞིག་ལ་གྲོས་མཐུན། ཁྱེད་ཀྱི་ཉིན་ཁ་རང་ཉིད་ལ་བཟོ་རྒྱུའི་དཔེ་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན།
| དུས་ཚོད | ཕན་ཐོགས་ཡོད་པར་སྨྲ་བ |
|---|---|
| ཉི་མ་ཤར་ཕྱོགས | ཁ་གསལ་དང་, ཁྲུས་བྱེད་པ་, ཕྱི་རོལ་སྐྱོད་པ་དང་ངལ་བ་ཆེ་བའི་ལས་ཀ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་མི་ཚོས་ཤེས་ཤུགས་ཆེ་བའི་དུས་ཡིན། |
| ཉི་མ་ཤར་ཕྱི་མ | ཕྱི་རོལ་ངམ་ཉི་མ་འོད་སྣང་ཡོད་པའི་སྒོ་ཕྲན་ཁ་གནས་པ་; འགྲོ་བ་ཡང་ན་ལས་ཀ་གཞན་ཞིག |
| ཉི་མ་ཕྱེད | ཟས་ཆེ་བ་ (Alzheimer’s Association ནས་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་ཟས་ཆེ་ཞིང་མཚན་མོའི་ཟས་ཇེ་ཉུང་བར་བསྒྲིགས་ཞུ་བ་) |
| ཉི་མ་ཕྱེད་སྔོན | ངལ་བ་ཡོད་ན་ངལ་གསོ་བྱེད་ཀྱང་, ཉི་མ་ནུབ་ཀྱི་ཉལ་ཁ་རིང་པོ་ཞིག་མ་བྱེད། |
| ཉི་མ་ཕྱེད་ཕྱི་མ་ནས་ཉི་མ་ནུབ་སྔ་བར་ | ཞི་བ་དང་ཤེས་ཟིན་ཡོད་པའི་ལས་ཀ་; ཟ་ཁ་དང་ཆུ་ཡོད་པ་; རྨ་ཐུལ་ཕུགས་རྒྱུ་མེད། |
| ཉི་མ་ནུབ་སྔོན | ཁང་པའི་འོད་ཞོག་ཁ་ཕྱེ་བ་དང་, ཉི་མ་ནུབ་པའི་སྔོན་ལ་སྒོ་ཤོལ་བཀབ་པ། |
| མཚན་མོ | ཟ་ཁ་ཉུང་བ་, རོལ་མོ་ཞི་བ་, སྒྲ་ཉུང་བ་, ཉལ་ཁ་ཡི་ཚེ་རིམ་ཞི་བདེ་ཡོད་པ། |
ཁ་ཤས་གསལ་པོའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་འདི་ཡིན།
- ཉི་འོད། NIA ནས་ཉིན་ཞིང་ཉི་མ་ཡི་འོད་ཐོབ་པ་དང་སྒོ་ཕྲན་ཁ་ནས་ཉིན་རེ་ཕྱི་རོལ་ལ་ཡོད་པ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ཅེས་བཤད།
- ཉིན་རེ་འགུལ་བ་ཡོད་ཀྱང་ཆ་ཚང་མ་མ་ཡིན། NIA ནས་ཉིན་རེ་ལུས་འགུལ་ཆ་ཤས་ཡོད་པར་སྤྲོ་ཡང་། ལས་ཀ་མང་པོ་མ་བཟོ་བར་བཞུགས་པ་བཟང་ཞེས་བཤད།
- ཉི་མ་ནུབ་ཕྱི་མའི་བཏུང་བ། ཉི་མ་ནུབ་ཕྱི་མ་ལ་ཆང་དང་ཀ་ཕི་ (ཀ་ཕི་, ཀོ་ལ་ལྟ་བུ་) ལྟ་བུ་ཅན་མ་བཏུང་བ་བཟང་། (NIA) Alzheimer’s Association ནས་ཀྱང་ནི་ཁོ་ཊིན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཡོད།
- ཉལ་བ། NIA ནས་ཉི་མ་ནུབ་ཕྱི་མར་ཉལ་བ་རིང་པོ་དང་ཉལ་ཁ་ལ་བཟོ་བ་སྤྲོད་པ་མི་བྱེད་པར་བཤད། Alzheimer’s Association ནས་མཚན་མོའི་ཉལ་བ་ལ་གནད་དོན་ཡོད་ན་ཉིན་ཁའི་ཉལ་བ་ཚད་བཅད་པ་ཞིག་གྲོས་འདེབས།
ཉིན་རེའི་རིམ་པ་ལེགས་པོ་གཏན་འཁེལ་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཉིན་རེའི་རིམ་པའི་ལས་ཀ་ལ་ལྟ་ཞིག
ཁང་པ་ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཞི་བ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཚུལ།
སྒྲ་ཉུང་བ་བཟོས། འོད་ཞོག་ཁ་ཕྱེ། ཤེས་པའི་རྫས་ཚོ་ཉེ་ཐག་ཏུ་བཞག་ཞིག
- འོད་ཁྱབ་ཞིང་ཉེ་ཁྱབ་གཏན་ཁ་ཡོད་པ། Alzheimer’s Association ནས་མཚན་མོ་ཁང་པ་ཤིན་ཏུ་འོད་ཆེ་བར་བཞག་པ་བཤད། སྲིབ་མ་སྣང་བའི་སྔོན་ལ་ས་གནས་ལ་འོད་ཞོག་ཤིག
- སྒྲ་ཉུང་བ། ཉི་མ་ནུབ་ཀྱི་ཚེ་ TV དང་ རེ་ཌི་ཡོ་ལ་ཁ་རྒྱག་པའམ་སྒྲ་ཆུང་དུ་བཅོས། འདྲ་བའི་སྐབས་ཁྱིམ་ཚང་ལས་ཀ་དང་མི་འདུ་ཚོགས་ལ་ཚད་བཅད་ཤིག Alzheimer’s Association ནས་ TV, ལས་ཀ་དང་སྒྲ་ཆེ་བའི་རོལ་མོ་ལྟ་བུ་ཉི་མ་ནུབ་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེད་པ་ཉུང་བར་བཤད།
- ཤེས་ཟིན་ཡོད་པའི་ཚོགས། NIA ནས་ཞི་བདེའི་རོལ་མོ་དང་ཁོང་ཚོ་དགའ་བའི་རྫས་དང་ཤོག་པར་ཆ་ཁང་པའི་ནང་ལ་ཉེ་ཐག་ཏུ་བཞག་ན་ཕན་ཡོད་པར་བཤད།
- ཕྱི་ལག་ཞིབ་བཤེར། Alzheimer’s Association ནས་ཟ་ཁ་, ཆུ་, སྡོད་ཁ་ཕྱོགས་གྲོལ་, ཉལ་ངལ་, ནད་ཟུག་དང་ཤ་ཁོལ་གནོད་པ་ལ་ཞིབ་བཤེར་ཞིག་དང་ཁང་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚ་ཚད་ཞི་བདེར་བཞག་དགོས་པར་གྲོས།
- ཁྱེད་ཀྱི་སེམས་སྣང། མི་ཚོས་སེམས་སྐྲག་ཞིབ་ཐོགས་བྱེད་པ་རྟོགས་བྱེད། ཁྱེད་ཀྱི་སྤྲོ་ཞེན་ཡང་ན་སེམས་བརྩི་ཞིབ་གྱིས་ཀྱང་སྐྱོ་ཡང་ན་ཚབ་ཡོད་ན་ཁྱེད་རང་ལྷོད་པ་ཞིག་དང་ངལ་གསོ་བྱེད་པར་ NIA ནས་བཤད།
ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ལ་ཞི་བདེའི་ཉམས་ལེན་གང་ཞིག་བྱེད་ཐུབ།
ཤེས་པ་, ཞི་བ་དང་ཕྱིར་ཕྱོགས་སུ་སླ་བ་ཡོད་པའི་ཉམས་ལེན་ཁ་ཤས་འདེམས། Alzheimer’s Association ནས་རོལ་མོ་ཞི་བ་, ཤོག་པར་ཆ་ཡང་ན་དགའ་བའི་ཕྱི་ཐེར་, དང་མཉམ་དུ་སྐྱོད་པའི་འགྲོ་སྐྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཁྲལ་ཞི་བར་བཤད། NIA ནས་བཅུད་ཟ་ཁ་ངམ་ཆུ་, དགའ་བའི་ TV ཕྱོགས་གྲིག་, རོལ་མོ་, འགྲོ་སྐྱོད་, ཀླད་པ་ཀློག་པ་, དང་གོས་ཀ་ལྟ་བུའི་ཁྱིམ་ཚང་ལས་ཀ་ཞིག་བཀོད།
ཉམས་ལེན་གྱི་ཚུལ་གཅིག་ཅིག་ནི་འདི་ཡིན།
- གོས་ཀ་ཆ་ཚང་ཡོད་ཀྱི་ལས་ཀ། NIA ནས་གོས་ཀ་ཞིབ་ཞིབ་བྱེད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ལས་ཀ་འདི་བཀོད། ཁ་ཕྱེས་ཆུ་ཞེ་གོས་ཀ་ལ་སླ་བ་དང་ལས་ཀ་གི་མཐར་གསལ་ཡོད།
- དགའ་བའི་རོལ་མོ་རྩེད། ཁོ་ཚོ་ཆུང་དུས་ཀྱི་གླུ་མཁན་ཤེས་པའི་གླུ་, སྒྲ་ཆུང་ཆུང་དུ་བཅོས། ཕྱིར་བཅོས་བྱེད་པ་ཡང་དགེ་ཡོད། ལྷག་པའི་རོལ་མོའི་ཐབས་ལམ་ རོལ་མོ་ཀྱི་ལས་ཀ་ལ་ལྟ།
- ཤོག་པར་ཆ་ལ་ལྟ་བ། པར་ཆ་ཕྲན་ཁ་ཡང་ན་ཁྱིམ་ཚང་གི་པར་ཆ་ཁ་ཤས་ Photo Pairs ནས་པར་ཆ་གསལ་པོར་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་ནང་ཕྱུག་ཡོད་ན་ཕྱིར་ཚིག་ཞི་བ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་ཐུབ།
- ཐུང་ངུའི་འགྲོ་སྐྱོད། ཉི་མ་ནུབ་པའི་སྔོན་ལ་སྐྱ་སྟོང་, ཁྲོན་པ་ཡང་ན་ཁང་གཟིམ་ནང་ཕྲན་ཁ་ནས་འགྲོ་སྐྱོད་ཤིག
- ཟ་ཁ་དང་ཆུ་མཉམ་ཟོས། རྒྱལ་ནང་ཡོད་པའི་ཟ་ཁ་ངམ་ཆུ་སྐམ་པ་ཞིག་ཟོས་རྒྱུ་ཡོད། ཚ་ཤོས་དང་ཀ་ཕི་མེད་པ་ཞིག ཐབས་གཅིག་ཏུ་མཉམ་ཟོས་ཤིག
- ཞི་བདེའི་མཐུན་སྒྲིག Picture Pairs གི་ཁྲམ་བཞི་དང་པར་ཆ་གསལ་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ནི་འགོ་འཛུགས་དང་ཞི་ཚོད་སླ་བ་ཡིན།
- སྐྱ་རེ་ཁ་བྲིས། Coloring ཡི་ཡིག་ཆ་སྣང་ཡུལ་ལ་ཡང་ན་པར་སྒོ་ལ་ཡོད་པ། ཚར་འགྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་མེད།
- ལྟ་བ་དང་བཤད་པ། Conversation Cards ནི་པར་ཆ་དང་ཕྱི་འདྲི་ཚིག་ཁ་ཕྱེ་བ་ཡོད། ལྟ་ཁོ་ན་ཡང་ཆོག་པ་ཡིན།
- ཁྲོ་ཐོལ་གྱི་ཞི་བ། Calm Breathing ནི་དལ་བའི་དལ་ཞི་ཞིག་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཉིད་ཀྱིས་འགོ་འཛུགས་དང་ཞི་ཚོད་བྱེད་ཆོག
- ལག་ལས་ཀྱི་ལས་ཀ། ཤུབས་ཀྱི་ཐུ་ཤིང་ནམ་ཀྲིས་སོགས་བསྡུ་བ་, ཕྲན་ཆ་བ་ཆ་ཡང་ན་ཕྱོགས་པོ་བསྐྲུན་བ་, ཡང་ན་དགའ་བའི་རྫས་ཞིག་ལག་པར་བསྣམ་པ། sensory activities ལ་ལྟ།
ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ལ་ཤོས་གསར་པའི་རྩེད་མོ་, འགྲོ་སྐྱོད་ཆེན་པོ་དང་དྲན་ཤེས་དང་བསམ་བློ་ཤིན་ཏུ་དགོས་པའི་ལས་ཀ་ལ་ཞེན་མི་དགོས། དེ་ཚོ་ནི་ཉིན་ཁ་ཤར་ཕྱོགས་ལ་གཏན་འཇོག་བྱེད།
སེམས་མི་བདེ་བ་འགོ་བའི་སྐབས་ཅི་བྱེད་དགོས།
ཞི་ཞིང་ཞེན་སྐྱོང་ཚིག་གིས་བཀའ་ཡོད་ཅིང་སྤྲོ་ནུས་མ་འབྲེལ་ཀྱིས་དགེ་སྲོལ་བྱེད་དགོས། NIA ནས་ཞི་བ་ཚིག་སྨྲ་བ་, མི་ཚོའི་དགོངས་དོན་ཉན་པ་, རྩོད་པ་ཀྱིས་གཏོང་བ་, ཁོང་ཚོ་བདེ་བ་ཡིན་ཞེས་ཞེན་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་, རོ་ལྷགས་ཐོགས་ན་ཞི་བདེའི་ལག་ཁྱེར་བྱེད་པར་བཤད། དེ་ནས་ཟ་ཁ་, ཆུ་, རོལ་མོ་ངམ་འགྲོ་སྐྱོད་ལྟ་བུས་ཕྱིར་བཤད་ཞིག
Alzheimer’s Association ནས་“ཁྱེད་འདི་ན་བདེ་བར་ཡོད།” དང་ “ཁྱེད་སེམས་ཁྲལ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེ།” ལྟ་བུའི་ཚིག་བཀོད་ཅིང་, སྣང་ཚུལ་ཁ་སྣང་, མགྱོགས་མྱུར་བཞག་པ་, དང་ཤེས་བཞིན་ཉེ་ཤོས་ཀྱི་འདུ་ཚོགས་ཚོད་བཅད་པ་ཐོག་གཏན་འཁེལ་བྱེད་པར་བཤད། མི་དེ་ཁ་ཁྱེར་བ་, ཉེ་མར་བསྡམས་པ་ངམ་ཁྲིར་འཛིན་མི་བྱེད་ཅིག དེ་བཞིན་མི་དེ་དང་རྩོད་པ་མི་བྱེད།
མི་དེས་ཁྲོ་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་ན་ NIA ནས་སྐྱོ་བྱ་མེད་པའི་ཐག་ཆད་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ་སྤྱོད་ལམ་འགགས་པའི་བར་དུ་སྡོད་དགོས་པར་བཀའ་བཏགས། ཉེན་ཁ་ཅན་ཡོད་ན་ཁྱེད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གྱི་སྐྱབས་འབོད་ཨང་ལ་འབོད་ཅིང་མི་དེས་བརྗེད་ནོར་ནད་ཡོད་པ་བཤད་དགོས།
ཕན་ཚུན་བཤད་སྒྲིག དང་ ཁོང་ཚོས་མ་ཞེས་ཀྱང་ཅི་བྱེད་དགོས གཉིས་ལ་ཞི་ཚིག་ཀྱི་སྐོར་ཡོད་པས་ལྟ་བ་བཟང་།
སེམས་མི་བདེ་བ་གང་ནས་འབྱུང་བ་ཞིག་རྙེད་ཐབས།
ཉིན་བདུན་ནམ་གཉིས་ཀྱི་བར་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཞིག་བཞག་དགོས། Alzheimer’s Association ནས་སེམས་མི་བདེ་བ་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞག་ནས་རྒྱུ་ཚན་རྙེད་པར་བཀའ་བཏགས། དུས་ཚོད་སེམས་མི་བདེ་བ་འགོ་བའི་ཚེ་, ཆུ་ཚོད་ཀྱི་སྔོན་ལ་ཇི་བྱུང་བ་, ཉལ་བ་, ཟ་ཁ་དང་ཆུ་, འདུ་ཚོགས་, སྒྲ་དང་འོད་ལ་བཀོད། དེ་བཞིན་ཡིག་ཆ་དེ་སྨན་པར་ཕྱིན་ཏེ་ཕྱག་ཆ་བསྟན། NIA ནས་སྤྱོད་ལམ་ཐོགས་པ་ཡིག་ཆར་བཞག་ན་ཁྱིམ་ཚང་ཕྱིར་དང་ཞིབ་བཤེར་ཟླས་ཀྱི་རིམ་པ་རྟོགས་ཐུབ་པར་བཤད།
སེམས་མི་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་སྨན་པ་ལ་ཇི་ཚེ་ཞུ་དགོས།
སེམས་མི་བདེ་བ་གསར་པ་ངམ་ཉམས་ཤོར་འགྲོ་བ་ཡང་ན་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་འགྱུར་བ་དང་བཅས་ཡོད་ན་མི་དེའི་སྨན་པ་ལ་ཁ་བསྒྲགས་ཤིག NIA ནས་ཉི་འབྲེལ་རྒྱུན་ངམ་ཡང་ན་སྨན་གྱི་འགྱུར་བ་ཅིག་རྗེས་སུ་ཤུགས་ཆེ་བའི་སྤྱོད་ལམ་འགྱུར་བ་ཡོད་ན་སྨན་པར་མགྱོགས་པོ་ཞུ་དགོས་པར་བཤད།
སྨན་པ་ལ་དྲིས་ནས་སྡུག་ཟུག་, ཁ་ཤས་ཁ་ཏགས་, ནད་ཟུག་ཡང་ན་གཅིན་སྨན་གྱི་གནོད་པ་ལྟ་བུ་ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ལ་གནོད་པ་བསྐྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཚོགས་ཡོད་མེད་ཞིབ་བཤེར་བྱེད། Alzheimer’s Association ནས་མཐའ་ལུས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ནད་ཟུག་ (ལམ་ཞེས་ཀྱི་ནད་), ཚུ་ངན་, ཁོ་ཀྱི་ལག་པ་ལོག་པ་དང་ཉལ་བ་ཚུགས་པ་ལ་བཀོད། NIA ནས་སྡུག་ཟུག་, ཁ་ཏགས་དང་སྨན་གྱི་གནོད་པ་ལ་སེམས་མི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཚོགས་ཁ་ཤས་སུ་བཀོད།
Alzheimer’s Association ནས་ Alzheimer’s ཡི་ཉལ་བ་གནད་དོན་ལ་སྨན་མེད་པའི་ཐབས་ཐོག་མ་ལ་བཀྲ་ཤིས་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང་། ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཀྱི་སེམས་ཁྲལ་ལ་སྨན་ཡོད་ན་ཡང་ཐབས་དེ་རྣམས་མ་གྲུབ་ན་མ་གཏོགས་ཉེན་ཁ་དང་ཕན་ཡོན་བསྡུར་ནས་བསམ་དགོས་པར་བཤད། དེ་ནི་སྨན་པའི་བཞེད་པ་ཡིན། སྨན་པའི་བཀའ་ཡོད་མེད་མ་ཐག་པར་སྨན་, ཉལ་སྨན་ངམ་རྒྱབ་ཟས་རྣམས་ཀྱི་ཚོད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད།
ཁྱོད་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མོ་ལ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་སྐྱོད་བྱེད།
ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ནི་ཉེ་བར་བསྐྱང་བའི་སྐྱབས་ཀྱི་ཉིན་ཁ་ནང་གི་གནད་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་ཡིན། ཁྱེད་ཀྱིས་ཐུབ་ན་ཁྱིམ་ཚང་པ་, གྲོགས་པོ་ཡང་ན་ཡོ་བྱད་ཀྱི་རོགས་པ་ལ་ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཁྲལ་བཞག་ཏེ་ཉིན་ཡོལ་ཤོས་ནས་ཚོད་གཅིག་རུང་ཞིག་ཡིན་ཡང་བཀོད་ཆོག་པ་ཡིན། caregiver self-care ཡི་ཤོག་བུ་ནས་ངལ་གསོའི་ཐབས་ལམ་དང་ Alzheimer’s Association ཡི་ཐད་ཀར་གྱི་ 24/7 Helpline ཁ་བྱང་ལ་ལྟ་ཆོག
ཐུན་མོང་གི་དྲི་བ།
ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཀྱི་སེམས་མི་བདེ་བ་ཉིན་གྱི་དུས་ཚོད་ཅི་ཡིན་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་ནམ།
ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་, ཉི་མ་ནུབ་སྔ་ཤོས་ཀྱི་ཚེ་ངམ་མགོ་ཕྱེད་ཀྱི་ཚེ་ལ་འགོ་བ་ཡང་ན་ཉམས་ཤོར་འགྲོ་བ་ཡིན་པ་རེད། དུས་ཚོད་ནི་མི་ཚང་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་ཉིན་བདུན་ནམ་གཉིས་ཀྱི་བར་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་དེབ་ཞིག་བཞག་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ཀྱང་ཡོད།
ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཀྱི་སེམས་མི་བདེ་བ་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་ལས་ཀ་གང་ཡིན།
ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ལ་ཞི་བདེ་, ཤེས་ཟིན་ཡོད་པ་དང་ཚོད་ཀ་ཉུང་བའི་ལས་ཀ་ཁོ་ན་ལེགས་པར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན་རོལ་མོ་ཞི་བ་, ཤོག་པར་ཆ་ལ་ལྟ་བ་, ཁྱོད་ཀྱིས་དགའ་བའི་ཉིན་ཁ་ཡང་ན་ཕྱོགས་གྲངས་, ཉི་ཟླ་བརྡིབས་བ་, ཡང་ན་ཉི་མ་ནུབ་ཀྱི་ཚེ་བྱེད་བཏང་བ་རྣམས་ཡིན། གསར་པ་ངམ་ཚོད་ཀ་མང་བའི་ལས་ཀ་ནི་ཉི་མ་ཤར་ཕྱོགས་ལ་བཀོད་པ་བཟང་།
ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཀྱི་སེམས་མི་བདེ་བ་ནི་ནད་ཀྱི་མཚན་རྟགས་ཅིག་ཡིན་ནམ།
ནད་ཟུག, ཤྭ་ཟུག་ཡི་ཚུ་ངན་ཚོ་ལྟ་བུ་, ཉལ་བ་དང་ལྟོས་ཀྱི་གནད་དོན་, ཡང་ན་སྨན་གྱི་ཕྱོགས་ལས་བྱུང་བའི་གནོད་པ་ལྟ་བུས་ཀྱང་འདི་ལ་ཁ་འཁྱོག་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཀྱང་ཡོད། སེམས་མི་བདེ་བ་གསར་པ་, མགྱོགས་པོ་ཡང་ན་ཉམས་ཤོར་འགྲོ་བ་ཡིན་ན་མི་དེའི་སྨན་པ་ལ་ཁ་བསྒྲགས་ཤིག
ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཀྱི་སེམས་མི་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་སྨན་གྱི་སྐོར་སྨན་པ་ལ་དྲིས་དགོས་མ་ཡིན་ནམ།
འདི་ནི་སྨན་པ་དང་བསམ་གྱུར་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཡིན། Alzheimer's Association ནས་སྨན་མེད་པའི་ཐབས་ལམ་ཐོག་མར་བདེན་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་ལ། ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཀྱི་སེམས་ཁྲལ་ལ་སྨན་ཡོད་ན་ཀྱང་ཉེན་ཁ་དང་ཕན་ཡོན་བསྡུར་ནས་བསམ་བཞིན་བྱེད་དགོས། ཤོག་ངོས་འདིས་སྨན་གྱི་བཀའ་སློབ་མི་སྤྲོད།
ཡོང་ཁུངས།
ང་ཚོས་ཤོག་ངོས་འདིས་བརྟེན་པའི་ཚོགས་པ་དང་ཞིབ་འཇུག་ལ་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཤོག་ངོས་གསར་བརྗེ་བྱེད་སྐབས་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་བཤེར་བྱས།
- Coping With Agitation, Aggression, and Sundowning in Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Sleep Issues and Sundowning · Alzheimer's Association
- Anxiety and Agitation · Alzheimer's Association
- Alzheimer's Caregiving: Managing Personality and Behavior Changes · National Institute on Aging