Voorkom breinspeletjies demensie? Wat die bewyse toon

Breinspeletjies is oral, en baie beloof om jou brein jonk te hou. As jy omsien na iemand wat met demensie leef, of bekommerd is oor jou eie geheue, is dit heeltemal natuurlik om te wonder of dit sal help om hierdie speletjies te speel. Hier is wat die navorsing werklik wys, insluitend die bemoedigende dele en die dele wat dit nie is nie.

Hierdie is algemene inligting, nie mediese raad nie. Sien ons mediese vrywaring.

Voorkom breinspeletjies demensie?

Geen breinspeletjie is al bewys om demensie te voorkom nie. Die National Institute on Aging (NIA) raai mense aan om versigtig te wees vir aansprake dat rekenaar- en aanlynspeletjies geheue kan verbeter. Hulle sê daar is nie genoeg bewyse dat enige kommersiële breinoefentoepassing dieselfde uitwerking het as die opleiding wat in kliniese proewe getoets is nie (NIA oor die voorkoming van Alzheimer se siekte).

Dit beteken nie dat speletjies nutteloos is nie. Dit beteken bloot dat hul waarde lê in plesier, geselskap en roetine, nie daarin om iemand teen demensie te beskerm nie.

Wat is „nabye oordrag”, en waarom maak dit saak?

Wanneer jy ’n taak oefen, raak jy gewoonlik beter in daardie spesifieke taak. Navorsers noem dit ’n opleidingseffek. Die moeiliker vraag is of die verbetering oordra na ander dinge: na soortgelyke take (nabye oordrag) of na die alledaagse lewe, soos om afsprake te onthou of geld te bestuur (verre oordrag).

’n Belangrike oorsigstudie in 2016 het die navorsing ondersoek wat breinopleidingsmaatskappye as hul beste bewyse voorgehou het. Dit het baie bewyse gevind dat mense verbeter in die take wat hulle geoefen het, minder bewyse dat hulle verbeter in take wat nou daarmee verband hou, en min bewyse dat die opleiding alledaagse denkvaardighede verbeter. Baie van die studies het ook ontwerpfoute gehad wat dit onmoontlik gemaak het om vaste gevolgtrekkings te maak (Simons en kollegas, Psychological Science in the Public Interest).

Wat sê oorsigstudies oor rekenaargebaseerde breinopleiding?

Cochrane-oorsigte, wat die beste beskikbare kliniese proewe saamvoeg, het gekyk na rekenaargebaseerde opleiding wat minstens 12 weke duur:

• Gesonde volwassenes van 65 en ouer: agt proewe met 1 183 mense. Die gehalte van die bewyse was laag of baie laag. Daar is dalk ’n klein voordeel net ná die opleiding, maar geen duidelike bewyse dat dit blywend is nie (Cochrane-oorsig, gesonde ouer volwassenes).
• Mense met ligte kognitiewe inkorting: agt proewe met 660 mense. Geen proef het gerapporteer of deelnemers later demensie ontwikkel het nie, en die bewyse was te swak om gevolgtrekkings te maak (Cochrane-oorsig, ligte kognitiewe inkorting).

Wat het die ACTIVE-proef bevind?

ACTIVE is ’n groot Amerikaanse studie wat in 1998 begin het met 2 802 volwassenes van 65 en ouer wat onafhanklik gewoon het en nie noemenswaardige geheue- of denkprobleme gehad het nie. Deelnemers is ewekansig toegewys aan een van drie soorte kleingroepopleiding (verwerkingspoed, geheue of redenasie) of aan ’n kontrolegroep sonder kontak. Die opleiding het bestaan uit tot tien sessies oor vyf tot ses weke. Sommige mense wat die meeste sessies voltooi het, is ook ewekansig opvolgsessies aangebied sowat een en drie jaar later.

Die spoedopleiding het behels om visuele inligting in al korter oogwinke raak te sien en te verwerk, op ’n vlak wat aangepas het soos mense verbeter het.

In 2026 het navorsers 2 021 deelnemers oor ’n tydperk van 20 jaar aan hul Medicare-rekords gekoppel (ACTIVE 20-jaarontleding). Hier is presies wat hulle bevind het:

• Spoedopleiding plus minstens een opvolgsessie: ’n laer koers van gediagnoseerde demensie as die kontrolegroep (met ’n gevaarratio van 0,75, wat rofweg ’n 25%-laer koers beteken).
• Spoedopleiding sonder opvolgsessies: geen laer koers nie.
• Geheue- of redenasie-opleiding: geen beduidende uitwerking op demensiediagnoses nie.
• Elke opleidingsgroep as geheel vergeleke met die kontrolegroep: ’n neiging na laer koerse, maar nie statisties beduidend nie.

Die beperkings van hierdie bevinding

• Dit is van toepassing op een spesifieke soort begeleide spoedoefening met opvolgsessies, nie op breinspeletjies oor die algemeen nie.
• Die beduidende resultaat kom van ’n subgroep (mense wat die meeste van die aanvanklike sessies voltooi het en opvolgsessies aangebied is), nie van die hele spoedgroep nie.
• Demensie is gemeet aan die hand van diagnosekodes in Medicare-eise, nie deur elke persoon medies te ondersoek nie. Sowat ’n kwart van die oorspronklike deelnemers is uitgelaat omdat hulle by Medicare Advantage ingeskryf was, wat nie volledige eiserekords het nie.
• Deelnemers het aan die begin geen beduidende denkprobleme gehad nie. Die resultate sê niks oor speletjies vir mense wat reeds met demensie leef nie.

Dit is ’n interessante resultaat wat verdere navorsing verdien. Dit is egter nie ’n bewys dat enige toepassing demensie voorkom nie.

Wat het die FTC oor Lumosity gesê?

In Januarie 2016 het Lumos Labs, die maker van Lumosity, ingestem om $2 miljoen te betaal om aanklagte van misleidende reklame van die Federal Trade Commission te skik. Die FTC het gesê die maatskappy het sonder voldoende wetenskaplike bewyse beweer dat sy speletjies prestasie by die werk en skool kan verbeter, en ouderdomsverwante agteruitgang, ligte kognitiewe inkorting, demensie en Alzheimer se siekte kan vertraag. Die bevel vereis dat die maatskappy bevoegde en betroubare wetenskaplike bewyse moet hê voordat hulle in die toekoms sulke bewerings maak (FTC-persverklaring).

Die les vir gesinne: wees skepties oor enige speletjie, toepassing of program wat beloof om die geheue te beskerm of demensie te voorkom.

Kan speletjies iemand help wat reeds met demensie leef?

Hulle kan bydra tot ’n goeie dag, en dit maak baie saak. Die benadering wat die beste nagevors is, is kognitiewe stimulasie: genotvolle groepaktiwiteite soos besprekings, herinneringe ophaal, woordspeletjies, legkaarte en musiek, gewoonlik in ’n klein groepie onder leiding van ’n fasiliteerder.

’n Cochrane-oorsig in 2023 van 37 proewe met 2 766 mense met ligte tot matige demensie het bevind (Cochrane-oorsig van kognitiewe stimulasie):

• ’n klein, korttermynvoordeel op denktoetse (bewyse van matige gehalte);
• klinies relevante verbeteringe in kommunikasie en sosiale interaksie (bewyse van hoë gehalte, uit ’n kleiner aantal studies);
• effense voordele vir lewensgehalte, gemoedstoestand en gedrag.

Voordele is meestal gemeet net ná programme van sowat tien weke, en min studies het gekyk of dit blywend was. Kognitiewe stimulasie is ’n gestruktureerde groepsprogram, so hierdie resultate is nie vanselfsprekend van toepassing op iemand wat ’n speletjie stoksielalleen op ’n tablet speel nie.

Die 2024 Lancet-kommissie sê ook aktiwiteitsprogramme is belangrik vir mense wat met demensie leef, om genot en doelgerigtheid te behou (Lancet-kommissie).

Waarvoor is speletjies werklik goed?

Wanneer dit goed gekies word, kan speletjies die volgende bied:

• Genot. ’n Aangename halfuur is op sigself die moeite werd.
• Verbondenheid. Om sy aan sy te speel, gee julle iets makliks om te deel wanneer gesels moeilik raak. Sien hoe om saam te speel.
• Roetine. ’n Bekende aktiwiteit op dieselfde tyd elke dag kan geborgenheid bring.
• Selfvertroue. Aktiwiteite wat pas by wat iemand steeds goed kan doen, laat hulle bekwaam voel, nie getoets nie.
• Geselskap. ’n Prentjie of ’n bekende sêding kan die deur oopmaak vir ’n storie. Probeer gesprekskaarte of voltooi die spreekwoord.

Wat om te vermy: aftellers, tellings, wenreekse en enigiets wat soos ’n geheuetoets voel. As die persoon gefrustreerd raak, stop liewer. Om vroeër op te hou, of bloot net stil saam te sit, is ’n goeie uitkoms. Ons gids oor hoe om toepassings en speletjies te kies het ’n handige kontrolelys.

Waar Golden Moments inpas

Golden Moments-speletjies, soos prentjiepare, prentlegkaarte en grootdruk-woordsoek, is gemaak vir genot en tyd saam. Hulle het geen horlosie en geen puntetelling nie. Hulle is nie ’n behandeling nie, en hulle voorkom of vertraag nie demensie nie. Ons vertel jou dit liewer reguit as om dinge te beloof wat geen speletjie kan waarborg nie.

Praat met ’n dokter

As jy bekommerd is oor geheueveranderinge by jouself of iemand na wie jy omsien, raadpleeg liewer ’n dokter as om op ’n toepassing staat te maak. ’n Dokter kan soek na behandelbare oorsake en die stappe met die beste bewyse bespreek, soos om bloeddruk te beheer en gehoor te laat toets. Sien Kan demensie voorkom word? vir meer inligting. Kry dringende mediese hulp vir skielike verwarring of ander skielike veranderinge.