Деменцин адам цхьаьна хаам кхин-кхин хаьттаьр: мичара жоп дан

“Доктор мичара хан ю?” Цхьа минот хьалха: “Доктор мичара хан ю?” Деменцин адам аьтто ца дан дукха хаам хаьттаьр — иза Ӏаьржа доьзалчу хенан дукха тешна хилла дерриг ду. Иза дукха хилла ду, ца вахарехь ца хилла ду, а харцонца жоп дан мегаш ду, ахь а, хьо тешаш долу адам а, цаьрца дийнахь дукха дехар дан мегаш ду.

Деменцин адам мичара цхьаьна хаам кхин-кхин хаьттаьр?

Дукхахь мукъаза-дагаделлин хилла ду. Деменци лаьттан мукъаза-дагаделлина дукха дейш ду, цундела адам дукхахь хаам хаьттина дагадеш ца хилла, я жоп дагадеш ца хилла. Alzheimer’s Foundation of America цхьаьна хаам дукха хаьттар дукха дукха ду, аьлла дийцарш ду.

Хаам дукхах дог-ойла йолу. Alzheimer’s Association дийцина, кхин-кхин хаам дог-оьхуш, дехар хьайна аьлла, я дог-хьаьрхан гойтуш хилла мега, адам дукхахь тешна я дагна хьоьнца тайна аьлла. “Хьо кхин мичара вахна?” масала, “Хьо хьайна дог-оьхуш ву” аьлла хилла мега. Лаьттан хийцам, дог-оьхуш, нийсо, хьоьнан хьайна хийцам — иза шен-шен хаам сакхах хаьттаьр ду. Адам дукхахь шен дехар дагадеш ца хилла, масала, тайна хьаьра аьлла хилла мега (Family Caregiver Alliance).

Мичара жоп дан?

Жоп сакхах а, харцонца а дан, цхьаьна дешна, кхин ца аьлла.

• Жоп сакхах а, цхьа ю. “Доктор сарахь ши сехьа ю. Хьо ца дохьийш ю.” Цхьа жоп кхин-кхин дан дукха дукха дехар ду.
• Дог-ойла жоп дан. “Хьо доктора лаьцна дог-оьхуш ву. Иза шийна ю, соъ хьоьгаш сан ма хьоьхаш ю. Хьо ца дерг ю.”
• Харцонца хьоьнан хаам, хьо дешнаш харцонца аьлла, адам тешаш долу хилла делахь. Alzheimer’s Association дийцина: харцонца дукхах, масала, хаам, логика я дешнаш ца дан.
• Жоп дукха, адам хьайна кхайкха хилла, дукхах кхин-кхин хаам хаьттаьр. Alzheimer’s Association дийцина, жоп кхин-кхин ла, масала адам хаам хаьттаьр дукха.

Мичара ца дан?

• “Хьо тайна хаам хаьттина хийцахь.” Family Caregiver Alliance дийцина, адам тайна хаам хаьттина ца хилла гойтуш ца дан. Иза дагадан мегаш ца ду, а иза ца ма дагахь дан.
• Дукхах дешнаш. Дукхах дешнаш дукха ма дагадеш ду.
• Хьоьхуш, я жиг-жиг кхо, я харцо дош. National Institute on Aging дийцина, сакхах лаьттамо, шен дог-ойла ца гойтуш. Иза дукха хилла ду; хьоьнан хан-шен болх хьахо-юкъара эхартахь.

Язде гойтуш, хаам жоп ло

Адам кхетаеш долу хенахь, язде гойтуш жоп дукха пайда ло хилла ду, дешнаш аьлла жоп дукха пайда ло.

Иза Alzheimer’s Association а, Alzheimer’s Los Angeles а дийцина. Язде харцонца кхайкха (“Доска тIе тхайна кхелхо”) ма аьлла “Язде хьайна язде ду” аьлла.

Дешна сакхах, харцонца дийцаш

Доктор я хьоьгу лаьцна дийнахь каш хьалха дийцар кхин-кхин хаам хаьттаьр дукха хилла ду. Family Caregiver Alliance а, Alzheimer’s Los Angeles а дийцина: тешаш долу дешнаш, масала доктор я кхайкхар, сакхах дийцаш ду, цхьа сахьт хьалха йа дийнахь хьалха. Тхан дешна кхайкхаш харцонца дийца, цхьаьна кхиъ-кхиъ.

Дог дахьийнаш дукха хилла болх

Жоп дан а, дог-ойла хьаьрхан а дан, дог-оьхуш ца хилла, тешаш долу дукха хилла болх дукха дехар ду, масала, дог-оьхуш хилла делахь. Каждый источник выше советует переключать на то, что человеку нравится.

1. Цхьа гIо, сакхах болх. Picture pairs суьрташ гойтуш ду, цундела дагадар ца ло.
2. Тешаш долу болх. Орам жиъ, хьоьнан нохчийн, я стол дика. Sort together — иза язде гойтуш вариант ду.
3. Хьоьнан тешаш долу лаьцна дийцар. Conversation cards хаамаш дукха, жоп ца лелла хаамаш ло.
4. Музыка, зама я хьаьрхан. National Institute on Aging иза сакхах дехар дан мегаш ю аьлла дийцина.
5. Сакхах хаьржина. Хьо а, адам а хьоьхуш, пхьа дохаш, я calm breathing гIо дан.

Хаам юха хаьттаьр, харцонца юха жоп дан. Иза гIоннаш ду.

Хаам кехат, дукхах ма-дагара

Alzheimer’s Association дийцина: хаамаш дийнахь хан, адам, я меттиг дукха хилла хьоьнана ма-дагара. Хаам ю, — масала, хьоьнан хьайна дуьне дешаш йолу ларам, я дийнахь дохна — иза сакхах хьалха хийцаш ду: цхьа язде хьоьнан хьайна, цхьа тешаш долу болх тIе, цхьа дагар меттиг. Хан дукха хилла хьан ву, late-afternoon guide пайда доьхуш ду.

Хьоьнан хьоьхуш дукха

Цхьаьна хаам хьайна ша кхин-кхин гIо ю — ши гIийла хилла дукха хан. Адам сакхах ца дагахь, хьо саха ма ца лаьтта, а ма дукха деш ма ду, хьо кхин дош ма бина: хьо гIо ма ди. Alzheimer’s Los Angeles дийцина: хьо хьоьхуш хилла, адам безам хилла, цхьа минот кхин меттиг тIе лаьттан а, тIе хьоьгуш а. National Institute on Aging доьзалчу адам харцонца хьахо ха хилла, дукха ха юкъаметтиг а, шира хьоьгу болх а хьан ду. Хьоьнан хьоьхуш дукха caregiver self-care guide тIе ю.

Доктор мичара гулар?

Хаам, хьайна кхетам, я хийцам сакхах хилла я дукха йохадеш хилла сацам, доктора сакхах гулар. National Institute on Aging дийцина: сакхах я харцонца хийцаш дог-ойла, масала инфекци я дарман хийцам хилла, доктора сакхах дийца деш. Dementia Australia дийцина: инфекци, дарманаш, дегнаш хийцам, дукхахь я дегнаш долу ма-хьоьхуш я, кхин кхин кхетам делирий, хьайна кхетам ца кхеташ, харцонца хьехар лаьцна. Адам лаьцна ю хьаьрхан хилла, 112 я кхайкха.