Besoek aan iemand met demensie in sorg of die hospitaal

Om iemand vir wie jy lief is in ’n versorgingsoord, verpleeginrigting of die hospitaal te besoek, kan baie emosies meebring. Jy wonder dalk wat om te sê, wat om saam te neem, of selfs of die besoek saak maak as hulle dit nie gaan onthou nie. Dit maak wel saak. Die National Institute on Aging wys daarop dat mense met Alzheimer dikwels geselskap geniet selfs al kan hulle nie onthou wie die besoeker is nie. Hierdie bladsy bied praktiese stappe vir voor, tydens en na ’n besoek, asook spesifieke wenke vir hospitaalverblyf.

Hoe berei ek voor vir ’n besoek?

’n Bietjie beplanning maak die kuier makliker vir albei van julle.

• Kies ’n goeie tyd. Dementia Australia stel voor om te kuier wanneer die persoon gewoonlik die wakkerste is, wat vir baie mense soggens of omstreeks middagete is. Die Family Caregiver Alliance beveel aan om die fasiliteit se rooster te leer ken en te besoek tydens vrye tyd eerder as aktiwiteitstyd.
• Gesels met die personeel. Vra hoe die persoon se dag tot dusver was, en kyk na enige reëls oor kos, troeteldiere of uitstappies.
• Pak ’n klein besoeksakkie. Een of twee dinge om te deel is genoeg (sien die lys hieronder).
• Beplan ’n paar onderwerpe. Die persoon het dalk nie nuus om te vertel nie, bring dus jou eie nuus: gesinsgebeure, die weer, ’n sportwedstryd, ’n snaakse staaltjie.
• Stel jou eie verwagtinge. Sommige besoeke sal warm en gesellig wees. Ander sal stil of moeilik wees. Albei is heeltemal normaal.

Wat moet ek saambring?

Bring dinge om te deel, nie dinge wat die persoon toets nie. Goeie keuses sluit in:

• ’n Klein foto-album met groot, duidelike foto’s. Skryf name of besonderhede agterop vir die personeel.
• ’n Speellys van gunstelingliedjies op ’n foon, met eenvoudige oorfone of ’n klein luidspreker.
• Iets sag om vas te hou, soos ’n bekende kombers, serp of trui.
• Handeroom vir ’n sagte handmassering, as die persoon van aanraking hou.
• ’n Tydskrif of prenteboek oor ’n ou belangstelling, soos tuinmaak, motors, voëls of kookkuns.
• ’n Gunstelinghappie of -bederfie, mits die personeel sê dit is veilig.
• Bekende voorwerpe vir die kamer. Die Family Caregiver Alliance beveel blomme, plante, gesinsfoto’s en kunswerke aan, of ’n groot plakkaat met gesinsfoto’s uit die verlede.
• ’n Tablet, om saam na gesinsfoto’s te kyk of ’n rustige speletjie te speel.

Wat kan ons saam doen tydens ’n besoek?

Om iets saam te doen, neem die druk van ’n gesprek weg. Dementia Australia stel voor om na foto’s te kyk, ’n eenvoudige handwerkie te doen, saailinge te plant, na musiek te luister, ’n peuselhappie te deel, of rustig in die omgewing te stap. Nog ’n paar idees:

1. Kyk na foto’s. Wys uit wat jy sien: „Kyk na daardie hoed.” „Hierdie strand lyk pragtig.” Laat die persoon die leiding neem. Vermy vrae soos: „Wie is dit?”
2. Speel musiek en sing. Bekende liedjies kan die gemoed opkikker en ’n gedeelde oomblik bring, selfs wanneer dit moeilik is om te praat.
3. Gaan stap ’n bietjie. Die Family Caregiver Alliance stel voor om om die fasiliteit te stap, veral in die tuin as daar een is. ’n Ritsie in ’n rolstoel tel ook.
4. Gee ’n handmassering. ’n Bietjie room en sagte strele oor die hande kan baie kalmerend wees.
5. Help met versorging. Dementia Australia noem om hare te borsel, naels te verf of die persoon te help om ’n gunstelinguitrusting aan te trek, as hulle dit geniet.
6. Speel ’n eenvoudige speletjie. Die Family Caregiver Alliance beveel kaarte, domino’s of enige speletjie aan wat die persoon voorheen geniet het. Op ’n tablet kan Picture Pairs gespeel word met die prente oop en sonder enige tydteller. Photo Pairs omskep foto’s van jou keuse in ’n pasmaatspeletjie, en die foto’s bly veilig in jou eie webblaaier.
7. Kyk saam na iets. Die Family Caregiver Alliance beveel komedies en ou flieks aan. Selfs al kan die persoon nie die storie volg nie, kan julle naby mekaar sit en die tyd deel.
8. Lees hardop voor. ’n Kort gedig, ’n gunstelingteks of ’n brief van ’n familielid.
9. Sit bloot saam. Om mekaar se hand vas te hou of rustig saam te sit, is ’n volwaardige besoek. Die Alzheimer’s Association merk op dat dit heeltemal reg is as jy nie weet wat om te sê nie, en dat jou teenwoordigheid die belangrikste is.

Conversation Cards kan help wanneer julle min het om oor te praat. Elke kaart het ’n prent en ’n oop gesprekslyn.

Hoe moet ek praat tydens die besoek?

• Stel jouself elke keer voor. „Hallo Pa, dis Mark, jou seun.” Die NIA beveel aan dat besoekers hulself kortliks voorstel om ’n gesprek te begin.
• Kom van voor af aan en sit op ooghoogte.
• Moenie die persoon reghelp of redeneer nie. Die NIA raai besoekers af om die persoon reg te help as hulle ’n fout maak of iets vergeet.
• Wees geduldig wanneer woorde moeilik kom. Gee oorgenoeg tyd.
• Reageer op emosies. As die persoon hartseer of bekommerd lyk, erken dit eers voordat jy van onderwerp verander.
• Vermy vasvravrae soos „Onthou jy my?” of „Wat het jy vir middagete gehad?”

Kyk na ons kommunikasiewenke vir meer inligting.

Wat doen ek as hulle sê: „Ek wil huis toe gaan”?

Reageer op die gevoel agter die woorde (ons gids oor wanneer iemand aanhou vra om huis toe te gaan bespreek dit breedvoeriger). Die Family Caregiver Alliance verduidelik dat „Ek wil huis toe gaan” gewoonlik ’n manier is om te sê „Ek voel nie gemaklik nie,” en stel reaksies voor soos „Vertel my van jou huis” of „Waarvan het jy die meeste gehou by die huis?” Dementia Australia voeg by dat „huis” kan verwys na ’n tyd of plek waar die persoon veilig gevoel het, soos hul kinderjare.

Probeer die volgende:

• erken die gevoel: „Dit klink of jy verlang na die huis.”
• bied vertroosting deur aanraking, mits dit welkom is
• kyk na foto’s of praat oor die gesinshuis
• bied aan om ’n entjie te gaan stap, of bied iets te drinke of te ete aan

Moenie redeneer of verduidelik hoekom hulle nie kan weggaan nie. Dit help selde en vererger dikwels net die ontsteltenis.

Hoe lank moet ’n besoek wees?

Korter en meer gereeld werk dikwels beter. Die Family Caregiver Alliance wys daarop dat die persoon gewoonlik nie onthou of jy vyf minute of vyf uur lank gekuier het nie, en stel voor dat drie kort besoeke per week dikwels beter is as een lang een. Dementia Australia meld dat daar geen regte aantal besoeke of vaste tydsduur is nie.

In die eerste paar weke ná ’n verhuising na ’n versorgingsoord, beveel die Family Caregiver Alliance aan om gereeld te kuier en dan stelselmatig in ’n vaste patroon in te pas. Vra die personeel wat hulle opmerk.

Hoe vertrek ek sonder om hulle te ontstel?

Om te groet kan die moeilikste deel wees. Dementia Australia beveel aan:

• Sê met jou aankoms hoe lank jy kan bly. „Ek kan vir ’n uur kuier, en dan moet ek gaan inkopies doen.”
• Gebruik ’n aktiwiteit as ’n natuurlike afsluiting. „Wanneer hierdie liedjie klaar is, gaan ek ry.”
• Pas jou vertrek aan by ’n maaltyd of aktiwiteit, of vra personeel om die persoon te help besig hou met iets anders.
• Hou die afskeid kort en elke keer dieselfde. Om te talm, verskoning te vra of „nog net ’n rukkie” te bly, kan toekomstige afskeide moeiliker maak.

Nadat jy weg is, is dit heeltemal normaal om hartseer te voel. Gee jouself kans om tot rus te kom. As die persoon ontsteld geraak het, kan die personeel hulle gewoonlik kort daarna help kalmeer.

Besoek aan iemand met demensie in die hospitaal

’n Hospitaal is raserig, onbekend en vol vreemdelinge, wat baie moeilik kan wees vir ’n persoon wat met demensie leef. Die NIA se gids oor die neem van ’n persoon met Alzheimer na die hospitaal beveel die volgende aan:

• Laat iemand sover moontlik by die persoon bly: ’n familielid, ’n betroubare vriend of ’n versorger.
• Gee vir die personeel ’n persoonlike inligtingsblad met die persoon se roetine, noemnaam, waarvan hulle hou en nie hou nie, moontlike snellers en nie-verbale tekens van pyn. Plaas afskrifte in die kamer en by die verpleegstasie.
• Help met eet en drink. Ouer volwassenes kan in die hospitaal ondervoed raak. Maak houers oop, help met etes, eet saam en bied vloeistowwe aan.
• Bring vertroostende items saam, soos foto’s of geestelike voorwerpe.
• Verminder die geraas. Skakel die TV af en stel die volume van die telefoon en interkom sagter.
• Probeer kalmerende roetines, soos strelende musiek, voorlees, gebed, sing of om deur ou foto’s te blaai.
• Moedig beweging aan sover dit veilig is, met die personeel se goedkeuring.
• Sê dadelik vir die dokter as die persoon skielik slegter of anders voorkom. Die NIA verduidelik dat skielike ernstige verwardheid, wat delirium genoem word, veroorsaak kan word deur probleme soos infeksie, koors, dehidrasie of newe-effekte van medikasie, en dat dit mediese aandag vereis.

’n Kort, rustige besoek met ’n bekende gesig en ’n gunstelingliedjie kan die mees vertroostende deel van ’n hospitaaldag wees.

Kinders saambring op ’n besoek

Kinders kan baie warmte bring. Berei hulle vooraf voor met eenvoudige, eerlike woorde, hou die kuier kort en gee vir hulle ’n taak, soos om ’n tekening te wys of ’n foto te oorhandig. Die NIA wys daarop dat kinders en mense met Alzheimer eenvoudige aktiwiteite saam kan geniet, soos om deur ’n foto-album te blaai of na musiek te luister. Dementia Australia stel voor om ’n klein sakkie met bederfies of stil speelgoed in te pak om jong kinders besig te hou.

Sorg ook vir jouself

Besoeke kan vermoeiend en emosioneel wees, veral as die persoon baie verander het. Dit is heeltemal reg om minder gereeld te kuier as jy moet, om ’n vriend saam te neem vir ondersteuning, of om vroeg te vertrek op ’n moeilike dag. Vir idees oor hoe om na jouself om te sien, kyk na selfsorg vir versorgers. As jy ver weg woon, kyk na ons gids oor telefoon- en video-oproepe.