Деменцин приложенеш а, тоьлгаш а кхиа бира

Приложенеш а, тоьлгаш а юкъара деменцин цхьа-цхьа чуьра ву. Цхьаболу — дика хиларг. Иштта цхьаболу — хьо дӀадоьхуш, таймераш, я реклама, я дерриг а хьо тӀе дӀахӀоттар. Ди тхов иза хьо шен тӀе хьо кхочушдан хӀуьттӏа. Вуй, ди тхов тоьлгаш дӀахӀоттар а, дӀалецар а ца дерзо.

Приложени дӀаяло хьалха муьлхха дерзо?

Дерзо, хьо приложени муьлхха мурад долуш ю. «Тоьлга ненаьра» — иза мурад хилла ма ду, цуьнан муьлхха дика я муьлхха ханна мурадах хилла.

Структурни «когнитивни стимуляци» деменцин адамашан тӀе дӀаяло, юкъара хийцамаш, тоьлгаш, мотт тоьлгаш, маьлхан ойла, кхин ойланаш. Cochrane тхов аьлла, маьлхан хала хилар цхьаьна хетар, хийцамаш дӀахӀоттар ду. Иза солу приложени вац, цхьаьна юкъара хийцам ду. Иза дерриг а приложени юкъара цхьана тоьлга ду.

Приложени хьо адамин кхачам дӀахӀоттар дерзо муьлхха?

Дика дерзо, диагноз я «хьалха» ма дерзо, тӀаьхьа хьо хилар хьо дӀалецо. Цхьа хан дӀахӀоттар адамаш дӀаьхьа хала гӀо ду: чохь дика, кхин хала, куьг тӀе кхачам, мотт, экран тӀе дӀахӀоттар. Alzheimer’s Association дерзо, хьонан хьалхара дӀахӀоттар тоьлгаш тӀехь дерзо, дика хилар кхачам, дӀахӀоттар ма дерзо.

Дика хила долу хетарш:

• иза дерг дӀахӀоттар вац, я цхьана хьо гӀо ма дӀалецо;
• иза цхьа сурт тӀе ойла дӀалецо, я цхьа дешнаш ма кхийса;
• хийцамаш ойла дӀалецо ца дӀахӀоттар;
• иза хан хилар дӀасахьа дика ду.

Дика ца хила долу хетарш:

• дийна «ца сан ца дерзо» я «иза ма ду»;
• тӀе кхачам мишта дерзо, ма дерзо;
• ницкъ, сийна я приборах дӀахьа тӀе дӀахӀоттар;
• хьо дерриг а дӀалецар тӀехь дӀахӀоттар.

Ницкъ — иза хьалха доккха дерзо, ца дӀадерзо. Ӏилма мила дерзо, иза дийна ма ду я «ца» аьлча. Приложенешан гӀо доцуш, хьалхара я тӀаьхьа дерзо ду.

Муьлхха дизайн дерзо я дӀахӀоттар?

Дика, сиха, адамах хийцам дӀалецо дизайн дерзо, ницкъ дӀалецо дизайн ца дӀахӀоттар.

Реклама я ахча дӀахӀоттар хьо дӀахӀоттар, хьо дӀакхочу ма тӀе.

Приложенешан маьлхан дӀахӀоттар муьлхха?

Дерзо, иза маьлхан муьлхха дӀалецо, муьлхха кхин дӀалецо, хьо дӀасалар ма дерзо. ДӀаяло хьалха:

1. Магазин тӀе маьлхан хьо ма дерзо. Google Play-н Data safety хьо а, App Store-н privacy хьо а маьлхан дерзо. Цхьаьна компанеш аьлла, иза шайн дӀахӀоттар ма ду, иза хьалха ду, аудит вац.
2. Хьо аккаунт ма дерзо, хьо ца дерзо. Цхьа сурт, сиха тоьлга дӀахӀоттар, хьо цуьнан хьо гӀо дерзо ца дӀахӀоттар.
3. Хьо тӀе ахча дерзо. Тоьлга дӀалар дерзо, мацах, микрофон, фото ҳьо дерриг а дерзо ма дерзо? Хьо дерзо доцуш тӀе дӀаяр.
4. Реклама, аналитика тӀе ма дерзо. Реклама я трекинг хьо маьлхан приложени дӀахӀоттар кхин компанешан тӀе ца дӀаяло.
5. Сурташ хьа дӀаьхьа муьлхха дерзо. Цхьа фото дерзо, тӀе кхин ду я сервер тӀе дӀаьхьа? Ца дӀалаьцу я?
6. Хьо дӀалар дерзо. Маьлхан дерзо я аккаунт дӀалар дерзо, муьлхха дерзо дӀалар дерзо. Цхьа маьлхан дӀалар ца дерзо йолу приложени, цуьнан тӀе дӀаяр хьо дерзо, фото я медицинан хетарш долуш ду.
7. Маьлхан политика дерзо. Хьо муьлхха, муьлхха хан, муьлхха адамаш дӀалецо, сиха дешнаш дӀаьхьа дерзо.

HIPAA деменцин приложенешан маьлхан дӀалецо ма ду?

ВӀах, ма ду, иза адамаш дӀахӀоттар. АҚШ-н Health and Human Services хьо дӀалецо: HIPAA хьалхара медицинан ханнаш, дӀалецар, чӀогӀа ма тӀе. Хьо шен тӀе приложени дӀаяло маьлхан, HIPAA ма дӀахӀоттар, медицинан хьо тӀе дӀаяло вӀах. Магазин тӀе «деменцин приложени» HIPAA тӀе ца кхочу, медицинан дешнаш долуш я.

HIPAA ца кхочу приложенешан маьлхан муьлхха дӀалецо?

Federal Trade Commission-н Health Breach Notification Rule дӀалецо цхьаьна. 2024 шо тӀе FTC кхочушдан хийцамаш дӀалецо, хьалха медицинан приложенеш, HIPAA кхочу ца долуш. «ДӀахӀоттар» кхиа — ца дӀалецар, ца хьалха дӀалецар, цхьаьна адамаш, FTC кхиа долу. Иза цхьа дӀахӀоттар бохург ду, цхьа приложени ца дерзо тӀе хьо дӀахӀоттар ма ду.

ТӀехьа тхов я маьлхан дӀалецар муьлхха дерзо?

Маьлхан тхов дӀалецар хьо, цхьаьна дерзо. Дика дерзо, цхьаьна дерзо маьлхан доккха хетарш.

• Муьлхха дӀалецар хьо? Цхьа хийцам тӀе дӀахӀоттар, дерриг тоьлга дика ду вац.
• Муьлхха адамаш? Дика хилар дӀалецар, деменцин адамаш тӀе ца кхочу.
• Муьлхха дерзо? Тоьлга тӀе дика хилар, кхин дӀахӀоттар — дийнан ойла, юкъара, сиха хилар, кхин хиларш — хьалха ма ду.
• Муьлхха йолу тхов? Цхьа рандомизированни хийцам (RCT) тоьлга дӀахӀоттар, кхин тоьлга ца дӀахӀоттар. Иза дика ду, цхьа жима я сихара RCT дӀахӀоттар ма ду. Хьо кхин тхов, кхин исследователаш, цхьаьна дӀалецо.
• Иза хьо дӀахӀоттар деменцин дӀалецо дерзо? Тест тӀе цхьа хала дӀахӀоттар, приложени деменци дӀахӀоттар, дӀасахьа я дӀахӀоттар аьлар ма ду.

Национальни институт Аргьа тхов дӀалецо NIH-н доккха хийцам, структурни когнитивни хийцам, тӀаьхьа дерзо: компьютер я онлайн тоьлгаш ойла я ойланаш дӀахӀоттар дерзо, иза ца дӀалецо. Иза аьлла, коммерчески приложенеш хийцам дӀахӀоттар, иза тоьлгаш тӀехь дӀахӀоттар, кхин хала дӀалецо. Дика дерзо тоьлгаш а, хетарш а тӀехь ма тхов, а деменци дӀахӀоттар тӀехь ма тхов.

Мисал: ца дика дӀалецар

2016 шо, январь тӀе, FTC Lumosity, «ойланаш хийцам» тоьлга, маьлхан дӀахӀоттар аьлла. FTC аьлла, компани аьлла, цхьа хала маьлхан ца долуш, тоьлгаш хан-шерашца ойла хала дӀахӀоттар, деменци я Альцгеймер дӀахӀоттар. Компани 2 миллион доллар маьлхан, цуьнан тӀаьхьа дика, хала кхиа хала. Иза дика дерзо: маркетинг дешнаш маьлхан ца ду.

Муьлхха дешнаш ницкъ ду?

Хьо ца дерзо, приложени я реклама аьлла:

• деменци «дӀахӀоттар», «дӀасахьа», «дӀаяло» я «дӀадаь»;
• «клиникально дӀахӀоттар» аьлла, тоьлга, адамаш, муьлхха дерзо ца дӀалецо;
• «ойла шен ханна» я ойла очко, диагноз дерзо;
• ойла «дӀахӀоттар», «хьалха», «хьо дӀахӀоттар»;
• кхин адамаш, тхов ца дерзо.

Хьо дерзо ца дерзо, дӀахӀоттар ма дерзо: шу хьонан кхин дӀахӀоттар, дӀалецар. Ӏилма дерзо, адамин доктор тӀе.

Golden Moments муьлхха дерзо?

Golden Moments — юкъара сиха тоьлгаш, тест я медицинан гӀо вац. Ди тоьлгаш, Picture Pairs, Conversation Cards, Photo Pairs, Picture Bingo а, Calm Breathing а, дӀахӀоттар, дӀалецар хьо дерзо. Иза деменци дӀадерзо ма ду, дӀахӀоттар а, дӀасахьа а вац; ойла я дӀалецар хьалха дерзо вац.

Цхьа хала, ди приложени Golden Moments iPhone, iPad а, Android а — хала, тоьлгаш, сурт сиха дӀалецо. Иза сурт тӀе сиха дӀаяло, шу дерзо фото, офлайн, аккаунт ца, реклама ца, таймер а, очко а ца. Ӏилма хьалха дерзо: App Store-н privacy label «“Data Not Collected”» ма ду, приложенешан маьлхан хьо фото кхочушдан дӀалецо.

Шу ди тхов дӀалецар хьо дерзо, ди гӀо ца хьо. Дерзо, маьлхан хьо а, медицинан дӀахӀоттар а. Муьлхха приложени, ди а, шу дерзо адам тӀе ца дӀаяло, дӀасахьа.

Муьлхха ханна хьалха приложени дӀаяло?

Ӏилма хала дӀаяло, цхьаьна ши-шерашца, хетарш дӀалецо.

1. ДӀаяло цхьа хьалха, таблет а, телефон а дӀахӀоттар хьо тӀе дерзо, хьалхара дика дар тӀе дӀаяло.
2. Хан жима дерзо, дийна, юкъара, калм хетарш дӀалецо, дика хан тӀе дӀасахьа.
3. ДӀаяло ца дерзо, тоьлга дика дерзо ма дӀалецо, ойла дӀахӀоттар.