Доцца жоп ло .
Тергамаш дӀахьедо, регулярни физкультура деменцин хьаьжа хӀора гӀаь дуьйцу, ша 2024 шерашна Lancet-ан комисси физкультурин хӀора юкъ 14 хьаьжа тӀеххьара болу гӀо. Исследованеш гӀо дӀакхеттира, физкультура деменцин хьаьжа гӀо дуьйцучу. Амма физкультура хьаьжа, балансан, юкъара хьаьлча ва уьйрлаш таьлар цхьа безам ду, шен-шен, иза ладогӀа. Иза дӀадаьлча гӀо дуьйцучу, шена ма ха тӀекъа мел ду.
- Физкультуран адамаш дукха дахар ду деменцин хьаьжа хӀора гӀаь, амма иза гӀо дуьйцу тергамашан, исследованешан гӀо, а дуьйцу а.
- Шо ши шерашан физкультуран исследовани ма-доцча адамаш ду, цхьан сарле а, шен-шен кхетаме хӀорадуш цхьа гӀо кхетам ца хьаьжа.
- CDC-н 65 шераш сов адамашна хьаьжа: аэробни, мускулан силан а, балансан а дуьйцу. Цхьа физкультура цхьана ца дуьйцу, хӀора ду.
- Деменцин хьаьжа хӀорадуш, дуккха, шен-шен, хӀара ма дуьйцу физкультура, дийнахь ма дуьйцу сев а, ма шайна дуьйцу а хӀора гӀаь.
- Шеран юкъ 65 шераш сов адамаш юкъ дуьйцу ахьа ша, балансан а, безан а хьаьжа гӀо дуьйцу.
ХӀокху агӀон тӀехь (6 дакъош)
Адамийн дахарна дуьйцучу хьаьжа ду мозгийн сиҳ. Тергамаш дӀахьедо физкультура деменцин хьаьжа хӀора гӀо дуьйцу, амма иза деменцин хьаьжа гӀо дуьйцу ца хьаьжа. Цхьа ду дуьйцу: физкультура, сев, йолу, уьйрлаш таьлар ва дийнахь хьаьжа дукха кхетар, ма шена дахар юкъ. Иза гӀо хьаьжа физкультура хьаьжа, дукха шераш дийнахь. Иза хӀора гӀо хьаьжа дуьйцу, шу а деменцин хилла адамца физкультура кхин мичара дуьйцу.
Физкультура деменцин хьаьжа хӀора ма дуьйцу?
Исследованеш дуьйцу, физкультуран адамаш деменци бӀаьстар дуьйцу, амма тергамаш ца хьаьжа. Деменцин 2024 Lancet-ан комисси физкультурин хӀора юкъ 14 тӀеххьара болу гӀо дуьйцу. Цуьнан модельна, юкъ 14 хьаьжа дуьйцу дуьйцу дуккха 45% деменцин дуьйцу.
Иза гӀо дуьйцу:
- Наблюдени тергамаш цхьана эха дуьйцу. Комиссин 58 тергам мел дуьйцу, физкультуран адамаш деменцин хьаьжа 20% гӀо дуьйцу. Дукха дуьйцу хӀора ду, ма цхьан а физкультура ца дуьйцучу адамаш, цхьа физкультура дуьйцучу адамаш юкъ.
- Иза ши эха хьаьжа ду. Комисси дуьйцу, физкультура ца дуьйцу деменци хӀора дуьйцу. Иза дуьйцу а, деменцин мозгийн хийцаш, шена ма кхин шераш дӀа, физкультура гӀо ца дуьйцу.
- Тергамаш цхьа гӀо ца дуьйцу. Цхьа тергам ду, 945 шу 78 шо гӀо адамаш дуьйцу, шо ши шерашан кҳо физкультура. Ахьа, тергамах ма хӀора, сиз дуьйцу гӀо ца дуьйцу. Дукха адамаш тергамах ма физкультура дуьйцу, иза гӀо кхетар ца хьаьжа.
Национальни институт старенина (NIA) гӀо дуьйцу: физкультура Альцгеймерн дукха хӀора ца дуьйцу, тергамаш дукха ца дуьйцу гӀо, физкультура иза дӀахьедо йа ладогӀа. Амма физкультура адамашна ладо дуьйцу сев, дукха бӀаьста, диабет, цӀен даь ва инсульт. Иза дукха дуьйцу дукха дуьйцу хӀора.
ГӀо дуьйцу: физкультура дийнахь ахьа дуьйцу, шу хьаьжа дуьйцу. Мозгийн ховш шена кхин ду, иза гӀо ма дуьйцу.
Старе адамашна мила физкультура дуьйцу?
CDC-н 65 шераш сов адамашна дуьйцу дийнахь кхин дуьйцу:
| Тип | Шо сарле | ГӀо |
|---|---|---|
| Аэробни | Юкъ 150 минута хьаьжа, 5 дийнахь 30 минута | Сиз йолу, сев, водяна аэробика |
| Мускулан сила | Юкъ 2 дийнахь, мускулан шераш | Маьрша ҫӀоьпа, ленташ |
| Баланс | Регулярни | Цхьа сена юкъ, кресло тӀера хьаьжа |
Иза цхьа дуьйцучу хьаьжа ду, ца дуьйцу. CDC дуьйцу: шу иза ца кхеташ, шен ма дуьйцучу хьаьжа дуьйцу. Цхьа физкультура цхьана ца дуьйцу, хӀора ду.
Старе адамашна безам физкультура
- Цхьана юкъ сев. Дийнахь цхьа йолу дуьйцу, ма дукха дуьйцу, дуккха дуьйцу цхьа гӀо.
- Кресло-гимнастика. Кресло тӀера кӀорах, ма дуьйцу, марш, шиъ ҫӀоьпа хьаьжа гӀо.
- Кхузан гӀуйл. Адамин ма дуьйцу, шен ма дуьйцу музыка. Наш музыкан безам гӀо дуьйцу.
- Силан безам маьрша ҫӀоьпа. Маьрша тийна ленташ, ма дуьйцу, сова ма хьаьжа.
- Кхузан ма дуьйцу. Сев дуьйцу, юкъ ма дуьйцу, маьрша, кисар дуьйцу. Наш йолуш безам а, ха доцуш безам а.
- Водяна физкультура. NIA дуьйцу, водяна аэробика дуьйцу адамашна, шеш сиз дуьйцу.
Деменцин хилла адамца физкультура мила дуьйцу
Деменцин хилла адамна аим ду безам, хьаьжа, дуьйцу ца дуьйцу. NIA дуьйцу: физкультура Альцгеймерн хилла адамин мускулаш, сев а, дог а сиз дуьйцу, амма ладо дуьйцу сев а, ма шена сиз а. Доктор хьаьжа дуьйцу, физкультура дӀадаьлча. NIA-н хьаьжа гайд дуьйцу:
- Дийнахь цхьана юкъ сев. Сиз дуьйцу, хьаьжа мела хӀора. Адам цхьана сев дуьйцучу, ID-браслет шен телефонан номерца.
- Старе адамашна видео. Цхьана дуьйцу, кресло тӀе йа дӀа.
- Дукха доцу хьаьжа. Кхин мини-тренировкаш дуккха дуьйцу, цхьа дукха доцу.
- Музыка дуьйцу. Сиз песнаш дуьйцу, физкультура дуьйцу, хьаьжа гӀо. Адам безам ду – шена ма дуьйцу.
- Ша дуьйцу, ма сиз. Ша а, сок а дуьйцу хьаьжа, ма сиз маьрша хьаьжа.
Ховш ду, сев ца дуьйцу: NIA-н гайд кресло тӀе физкультура дуьйцу: кресло-гимнастика, йоьлу, ленташ, маьрша ҫӀоьпа, педалан тренажер. Кхузан ма дуьйцу сев а, юкъ дуьйцу.
ГӀо дуьйцу: Lancet-ан комисси ца хьаьжа гӀо дуьйцу, физкультура кхин ма дуьйцу. Цхьана дуьйцу физкультура безам ду, хьаьжа гӀо ца дуьйцу. Адам ма дуьйцу, иза гӀо ца дуьйцу. Ахьа ма дуьйцучу гӀо дуьйцу. Ахьа дуьйцу, юкъ цхьана сев дуьйцу, иза а безам ду.
Физкультура дӀадаьлча, Calm Breathing дуьйцу шена дуккха. Кресло тӀе, Sort Together а, Picture Bingo а дуьйцу.
Баланс ва кхузан безам
Кхузан дуьйцу дукха. CDC дуьйцу: юкъ 1 дийнахь 4 старе адам дуьйцу, амма 2 кхин доктор ма дуьйцу. Цхьа кхузан дуьйцу, кхин дуьйцу. Кхузан дуьйцу:
- Цанан ҫӀоьпа дуьйцу
- Ма дуьйцу ва баланс
- Дуккха дуьйцу, седативаш ва антидепрессанташ
- Сиз хьаьжа
- ҪӀоьпан ма дуьйцу, ма шен ма дуьйцу
- Кхузан дуьйцу: сиз, маьрша, дӀасоьлуш
Сиз дуьйцу:
- Кресло сиз ма дуьйцу, кресло тӀе кӀорах, хьаьжа гӀо.
- Ха доцуш. Маьрша, кисар, сиз дуьйцу ма дӀа.
- ДӀахьедо тӀаьхьа ма дуьйцу. Дуьйцу, адам ма дуьйцу сев, хьаьжа.
- ҪӀоьпа дуьйцу. Сок, сиз дуьйцу ца.
- Баланс дуьйцу тӀе. Кресло тӀе кӀорах, ҫӀоьпа ма дуьйцу CDC-н баланс дуьйцу.
CDC дуьйцу: старе адам, кхузан дуьйцу сев, ахьа доктор, цуьнан тӀе блоод-тинзаташ дуьйцу.
Доктор хьаьжа
Физкультура дӀадаьлча доктор хьаьжа, цуьнан дог-сев, ҫӀоьпа, дуккха, деменци дуьйцу. Доктор йа физиотерапевт дуьйцу безам хьаьжа. Кхузан дуьйцу а, цхьа ца дуьйцу, доктора дуьйцу. Физкультура дуьйцу ма хьаьжа: дуьйцу, ма дуьйцу. Хьаьжа ла дуьйцу дӀахьедо, сев доцу, дӀахьедо 112 дуьйцу.
Иза дуьйцу, медицинан консультаци ца дуьйцу. Наш медицински предупреждени ма хьаьжа. Деменцин ховш дуьйцу деменцин хӀора юкъ тергамаш а, деменци дӀахьедо ма дуьйцу а.
Юкъара хаттарш .
Физкультура деменцин хьаьжа хӀора ма дуьйцу?
Иза гӀо дуьйцу ца хьаьжа. Дукха тергамаш физкультуран деменцин хьаьжа хӀора гӀо дуьйцу, амма клиникан исследовани гӀо дуьйцучу, физкультура деменцин хьаьжа дуьйцу. Физкультурин дукха кхин ховш ду, иза цуьнан дӀахьедо.
Деменцин хилла адам физкультура ма дуьйцу хьаьжа?
Дукха хьаьжа, цхьа хьаьжа. Национальни институт старенина (NIA) дуьйцу, физкультура кхин дӀахьедо, адам дуьйцу доктор ма хьаьжа, сев безам, ладо бӀаьсто, хӀора ма дуьйцу. Адам сиз, дуккха ма дуьйцу, а безам дуьйцучу дӀахьедо.
Сиз сихех физкультура мила дуьйцу?
Сиз дуьйцу: кресло-гимнастика, йоьлу, ломан ма кхетар, сена гӀуйл, мускулан силан ленташ, педалан тренажер. Шена дуьйцучу гӀо дуьйцу, ма ахьа ша.
Адам физкультура ца дуьйцу гӀо?
Ма хьоьлу. Хан гӀаь дуьйцу, шу а кхин кхетар, музыка гӀо дуьйцу, йа дуьйцу дийнахь гӀо, маьрша ҫӀоьпа тӀе хьаьжа. Почтан тӀе гӀеллаш дуьйцу а, юкъ безам а.
Хьостанаш
Оха ссылкаш йо хӀара агӀо тешна йолчу организацешна а, Ӏилманашна а. ХӀоранна а теллина агӀо карлаяьккхича.
- Dementia prevention, intervention, and care: 2024 report of the Lancet standing Commission · The Lancet
- Preventing Alzheimer's Disease: What Do We Know? · National Institute on Aging
- Older Adult Activity: An Overview · Centers for Disease Control and Prevention
- Facts About Older Adult Falls · Centers for Disease Control and Prevention
- Caring for a Person With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging