Доцца жоп ло .
Деменцин юкъара ханна гӀуллакхаш сийсазчу, дагахь буьйлабелчу а, цхьа аьнна цхьаьна гӀалӀазех дӀаяьккхина бу: барам кхуллар, оаьзда дӀахӀуттар, тхан кхиъ, музыка, гӀаьлли шедар, суратийн аьлбом а, сийсаз суратийн гӀуллакхаш а. Хьалха тӀе кхиъ, цхьа хьалха беш ала, тӀом-дархка гӀуллакхаш шу хьалхара хьамаш, гӀуллакха дӀахӀуттуш. ХӀора кхачам, бен уьйш дезар ма ду.
- Дагахь бу гӀуллакхаш ахьара барамна хӀоттам бу, цунна пайда а, ницкъ а ду.
- Аьлча дацар, гӀо дан, цхьа аьнна хьалха беш аьлар а, цхьа доккха хаттар дацар, шен ницкъ а дӀаяздан.
- ТӀом-дархка декъ шу хьалхара хьамаш, цунна кхиъ хьалха гӀуллакха хилла кхачам бу.
- ТӀом беха хьаьжжи, цунна шен гӀуллакха лелаш ма ду. Ала дӀахӀуттуш, мичха, охӀа бакъ дацар.
- Шен кхиъ, цхьа декъ дан, йа хӀора кхачар, — деш гӀуллакхаш ду.
ХӀокху агӀон тӀехь (5 дакъош)
Деменцин юкъара хан, масала, дукха хан ю, и хан гӀуллакхаш хьалха тӀе хьаьжжина хьаьжжина дезар ю. Дешнаш хала хьоьжу, хьаьжжина хьамаш лаьттина, гӀуллакх дӀахӀуттар кхин хала хилла. Амма цунна дагахь ницкъ а, шен кхиъ а дукха вайна хьуьйцу. Цхьа декъ кхиъ хьалха, юкъара ханна адам дукха гӀуллакх дан тарло, къаьсттина дагахь бу оаьзда, музыка а, сураташ а, шу цунна тӀехьа кхиъ дийна.
Мичха гӀуллакхаш юкъара деменцина ханна хала ду?
Сийсазчу, дагахь буьйлабелчу, оаьзда кхуллу гӀуллакхаш цхьаьна декъа дӀаяьккхина хала ду. Alzheimer’s Association дӀадуьйцу: хьалха тӀе ахь дӀахӀуттуш оьшу дац, гӀуллакхаш шен кхиъ хан дӀахӀуттуш ду: тӀеххьара кхиъ дан, шен кхиъ тӀе хьаьжжар, музыка дӀахӀуттар, йа гӀаьлли шедар.
Alzheimer’s Foundation of America дӀадуьйцу: иза ханна адам дукха дагахь бу, шен пайда ду а, цхьа хьалха тӀе ахь хилла. Юкъара ханна дӀаяздина гӀуллакхаш: оаьзда дӀахӀуттар, тарелкаш кхуллар, оаьзда дӀасайлар, сийсаз кхиъ, музыка тӀе дӀахӀуттар, гӀаьлли шедар, сийсаз сураташ ала, суратийн аьлбом хьоьжар.
ГӀуллакх мичха дӀахӀуттуш ду, хала лелаш?
Дукха гӀуллакх дӀаяьккхуш лела хьалха тӀе ду. Иза Alzheimer’s Association а, Family Caregiver Alliance а дӀадуьйцина хьалха тӀе дукха пайда ду:
- Ахьа хала дӀасайла. Телевизор дӀадаха, оьрша дӀаяккха, гӀуллакхна оьшу дӀаоьцуш дӀахӀоьттина дитта.
- Шен хьалха дӀалуьйш. Оаьзда кхуллуш йа ма дӀахӀуттуш шен хьалха дӀаоьцуш, кхин хӀора дӀалуьйш: «Соьга хьалха хӀора кхуллуш тарло?»
- Хьоьжу, тӀехьа хьаьжжи. Цхьа декъ дӀахӀуттуш. ТӀом хӀорабо, шен кӀор кхуллуш, масала, тарелка кхуда кхиъ.
- Цхьа декъ цхьаьна. «Оаьзда цхьа декъа кхуллуш» дукха хала ду, «кхузахь оаьзда ала, цуьнан тӀе ахь кхуллуш» аьлча.
- Шен хьалха цхьа декъа ала, доккха хаттар ма дӀалуьйш. «Кхузахь тӀе ахь кхийла, йа корна хьала?» аьлча, цхьа декъ кхиъ ахьа хала ду, «Мичха хан дуьхьало?» аьлча, дукха хала ду.
- ТӀом-дархка декъ шен ахь дӀахӀуттуш. Шу дӀахӀуттуш декъ, цуьнан кхиъ — адам. Шу тӀеххьарчу декъ хьуьйш, цунна кхиъ шен сан кхуллуш.
- Цуьнан пайда дӀахӀуттуш. «Иза тарелкаш Ӏаьнбар-динан ханна ду» аьлча, гӀуллакх дагахь бу.
- Хьоьжа тӀе хьаьжжи, гӀуллакх дӀахӀуттуш. National Institute on Aging дӀадуьйцу: хьоьжа бен а, шен пайда а, сийсаз а ду.
Юкъара ханна гӀуллакхаш
Пайда дар гӀуллакхаш
- Оаьзда, шел оаьзда дӀасайлар. Сийсаз, декъ ахь ю оьшу хьамаш пайда дуьйцу. ДӀайолу оаьзда дӀасайла, дӀадирзар, цхьа дӀаьхьа кхуллар.
- Оаьзда цхьаьна дӀасайлар. Цхьа декъа, цхьа хьалха тӀе, дӀасайлар. Ахь дӀаьхьа, ахь кхетар.
- Цхьа тарелка дӀасайлар, йа кхуллар. ГӀо-динана ах дукха дагахь ю ма дӀатӀуьйш. Шен декъа кхуллуш тарло, шен кӀор кхуллуш декъ ду.
- Тарелкаш кхуллар. Цхьа декъа гӀо-динан дӀаяьккхар, цхьа декъа шен хьалха дӀаоьцуш.
- ДӀахӀуттуш, масала, къона кхуллар. Кхузахь ма тӀехьа кхиъ, шен тарло ма тӀеххьарчу ма тӀеоьшу.
- Кхузахь гӀо дӀасайлар, кхайкха. Шен, цхьа, хьамаш хьалха дӀахӀуттуш.
Дукха гӀуллакх Пайда дар гӀуллакхаш гӀалӀазехь ду.
Музыка а, тӀом а
- Цхьа хьалха музыка дӀалуьйш. Шен дӀалуьйш, дукха адам кхийна ханна музыка дӀалуьйш. ГӀуллакх музыка гӀуллакхаш лаьцна ду.
- Хьаьжжина тӀом дан. Шен, кхиъ, йа цхьа декъа аьлча а, дӀахӀуттуш ду. Кхиъ дийна хан а ду.
- Балуна цхьа декъа хӀора. Иза дукха доьшу, йа дӀахӀуттуш тарло, кхиъ дийна.
- Цхьаьна гӀаьлли шедар. Шен гӀоьланаш шедар, шу цхьаьна, шен кхиъ, цхьа хала ду.
Сураташ а, цхьа а
- Суратийн аьлбом хьоьжар. Хала аьлча ма дӀалуьйш, сураташ хьоьжар а, шен кхиъ а: «Иза машен хьоьжа. Соьга аьлча, иза лаьцна.» Суратийн гӀуллакхаш лаьцна ду.
- Цхьа карташ дӀахӀуттуш. Цхьа карташ цхьа сурат, цхьа кхеташ кхиъ кхуллуш ду, кхузахь тӀе ма ду.
- Шу цхьаьна хиннна кино хьоьжар. Цхьа дукха доьшу кино дӀалуьйш, цхьа гӀуллакх тӀе хьаьжжи, кхиъ дийна.
Сийсаз, тӀом-дархка гӀуллакхаш
- Сураташ цхьаьна ахь цхьа хӀорабо. Суратийн цхьа хьоьжар, сураташ хьоьжуш, кхиъ тарло, дагахь ма мича.
- Цхьа хьоьжар. Цхьа хьоьжар цхьа сурат, ши йа дарба кхеташ дӀалуьйш.
- Цхьаьна дӀасайлар. Цхьаьна дӀасайлар — оаьзда дӀасайлар экран тӀе: сурат дӀахӀуттуш, цуьнан корзина тӀе.
- Суратийн бинго. Суратийн бинго ханна, цхьа адамаш ахь дукха хала ду.
ГӀуллакх дагахь ма дӀалуьйш, кхузахь хьалха тӀе, дӀалуьйш. Цхьа ма тӀехьа хьалха шу цхьаьна мичха дан тарло.
ТӀом-дархка декъа гӀуллакх дӀахӀуттуш
ТӀом-дархка йа дӀахӀуттуш хьаьжжина ахь дукха цхьа аьлча ду. Family Caregiver Alliance дӀадуьйцу: адам, масала, шкаф дӀаоьцуш хилла, иза кхиъ дийна шен кхиъ а, пайда а дан дагахь ду. Alzheimer’s Association дӀадуьйцу: иза кхиъ ахь дӀахӀуттуш, дӀахӀуттуш оьшу гӀуллакх дӀахӀуттуш, ма дӀахӀуттуш.
| Мичха хьоьжу | Мичха дӀахӀуттуш |
|---|---|
| Стол тӀе дӀаоьцуш, йа тӀе хаттар | ТӀом кхуллу, стол шедар хала кхеташ |
| ГӀорзар, йа тоьхна тӀе кхиъ | Дукха доьшу музыка, тӀом хӀорабо тарло |
| Ящикаш, йа шкаф дӀаоьцуш | Корзина оаьзда, йа оаьзда дӀасайлар |
| Цхьа хаттар тӀехьа дӀалуьйш | Ницкъ, тӀехьа музыка, йа цхьа гӀуллакх шу цхьаьна |
| Хьаьжжина ахь | Шу цхьаьна хан, йа карта кхуллуш |
| Деньгийн хан тӀе ахь ницкъ дац | Дукха оьшу гӀуллакх, хала кхиъ; см. деньгийн хан тӀе ахь |
Мичха хан хӀора кхачам, йа гӀуллакх дӀахӀуттуш
ХӀора кхачам, тӀом ма тарло, гӀуллакх тӀе шен ахь кхийна, масала: цхьа дӀаьхьа, ницкъ дац, тӀом ма тарло, «Соьга ма тарло» аьлча. Alzheimer’s Association дӀадуьйцу: хан дӀахӀуттуш тӀехьа, йа гӀуллакх дӀахӀуттуш сийсаз. Ма дӀахӀуттуш. ДӀадаккхар ма тарло: тӀом, йа гӀуллакх хала ду. См. кхеташ ма ду.
ХӀора кхачар — деш ду. Цхьаьна, шен тхан лелаш, аьлча тарло. Кхиъ дийна хан ма тарло, юкъара ханна гӀуллакхаш оьшу, а, 101 гӀуллакх кхин дукха тарло.
Юкъара хаттарш .
Мичхаш гӀуллакхаш деза деменцин юкъара ханна?
Сийсазчу, дагахь буьйлабелчу, кӀорде дан гӀуллакхаш хала дуьйцу: оаьзда дӀахӀуттар, пхеа кхиъ, тхан кхиъ, дӀаяьккхар, музыка, тӀом хӀорабо дӀахӀуттуш а, суратийн аьлбом а. Цхьа гӀуллакха цхьаьна декъа цхьаьна гӀалӀазех дӀаяьккхе, шу цхьаьна дан.
Деменцин дозуш вайна шена гӀуллакха дӀахӀуттуш мичха дӀахӀуттуш?
Хьалха тӀе ахӀ кхиъ, шен гӀуллакха дӀахӀуттуш дӀалуьйш: «Соьга хьалха хӀора оаьзда кхуллуш хӀоттуш тарло?» Дукха адам дӀатӀехьа хьоьжу, амма дӀахӀуттар цхьаьна тӀехьа ду. Цхьа декъ хьалха ахӀ даккхийла, кхиъ дийна хӀора дӀалуьйш.
Цхьа гӀуллакха дан дӀахӀуттуш доккха даьлча, мичха хан ду?
ДӀадоллу гӀуллакх дӀалуьйш кхайкха, таронаш нийса ду. Иза дагахь оьшу цхьа хала кхеташ а, шен дӀадаьккхина йа шен бакъда хала ду. Хъагбаларш ма дӀахӀуттуш, дӀадоллу гӀуллакх дӀалуьйш: цхьа мишта оьшу оаьзда, йа кхиъ дийна музыка кхуллуш.
Цуьнан гӀуллакх дӀадаьккхина дукха шен хьаьжжи, мичха хан ду?
Иза ала ма дӀахӀуттуш ду, хӀора дан ма ду. Оаьзда декъа кхуллина йа тарелкаш цхьаьна ахь, иза шен ницкъ ма дуьхьало. Шен бакъ дӀахӀуттуш буьйлабелча, къаьсттина ишта шен ницкъ ду, иза дагахь ма дӀалуьйш.
Хьостанаш
Оха ссылкаш йо хӀара агӀо тешна йолчу организацешна а, Ӏилманашна а. ХӀоранна а теллина агӀо карлаяьккхича.
- Middle-Stage Alzheimer's & Dementia Caregiving · Alzheimer's Association
- Activities · Alzheimer's Association
- Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America
- Caregiver's Guide to Understanding Dementia Behaviors · Family Caregiver Alliance
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging