Апланшет ма ателефон адеменциа змоу изы аҽазыҟаҵара

Апланшет асахьақәа, амузыка, имариоу ахәмаррақәа реицырзеиԥшразы ибзиоу маруоуп. Аха уи ауаҩы иҽеимырдыррагь илшоит: ииашам ақәыӷәӷәара даҽа апликациак аанартуазар, адырраҭара цәырҵыр, атекст хәыҷӡазар, ма ахәмарра агәҭаны аекран ҵәахуазар. Шәара маҷк аҽазыҟаҵара ҟашәҵар, арҭ апроблемақәа реиҳараҩык ӡбоит.

Арҭ ашьаҿақәа iPhone, iPad, Android рҿы иҟоу аҩныҵҟатәи ахылаԥшрақәа рхархәара иазкууп. Аменю ахьӡқәа апрограмма аверсиақәеи аиҿартәырақәеи ирхылҵуа аҟынтә еиԥшымзар ҟалоит, убри аҟынтә акыр ҽеимзар, шәмаруа иазку Apple ма Google адаҟьақәа шәрықәныҟәа. Ауаҩы шәицмытәацынӡа, шәхала аҽазыҟаҵара ҟашәҵа.

Адеменциа змоу ауаҩы апланшет ма ателефон ихырхәар ҟалома?

Уи ауаҩы иҭагылазаашьа иахьыԥшуп. Аӡәырҩы апланшет ахархәара бзиа ирбоит даҽаӡәы дрыцны ианыҟоу, хала уи аус адулара рцәагьамзаргьы. Раԥхьа апликациа заҵәык аартны, шәицны минут маҷк шәхы иашәырхәа. Уи агәырӷьараи ацәажәареи анаҭозар, шәацышәҵа. Иҽеимзар ма ауаҩы дхьаахар, афотоальбом, ақаӷьқәа ма амузыка еиҳа ирхәар ҟалоит. Ҳара ҳ-printable activities убри еиԥш иҟоу алшарақәа ируакуп.

Апланшет еиҳарак ателефон аасҭа еиҳа имариоуп: аекран дууп, асахьақәа дууп, иара убас уи ауаҩы ихадароу арыцҳарақәа рзы ателефон акәӡом.

Ишԥасҟало апланшет ма ателефон апликациа заҵәык аҿы акрыфара?

iPhone-и iPad-и рҿы Guided Access шәхархәа, Android аҿы апликациа аҿакра (app pinning) шәхархәа. Аҩ-методк акод шәҭамцацынӡа аекран апликациа заҵәык аҿы иаанрыжьуеит, убри аҟынтә ииашам ақәыӷәӷәара даҽа камыршак аанамтәлаӡом.

iPad и iPhone: Guided Access

Apple’s Guided Access instructions инақәыршәаны:

1. Settings шәаарт, Accessibility шәақәыӷәӷәа, анаҩс Guided Access шәақәыӷәӷәаны шәаҿак.
2. Passcode Settings аҟны Guided Access апароль шәырхиа. Иара убас Face ID ма Touch ID ахархәара азин шәҭар ҟалоит.
3. Иҭахызар: Display Auto-Lock аҟны асессиа аамҭазы аекран шаҟа иццакны иҵәахуа алшәх, ахәмарра агәҭаны имыцәырц.
4. Шәхы иашәырхәарц шәҭаху апликациа шәаарт.
5. Аганхьтәи ақәыӷәӷәага (iPhone), ахыхьтәи ақәыӷәӷәага (iPad), ма аԥхьатәи аиҿартәырақәа рҿы Home ақәыӷәӷәага хынтә шәақәыӷәӷәа.
6. Иҭахызар: аекран аҿы ақәыӷәӷәара аҭак имҭароу ахәҭақәа акылша шәырхиа. Абжьы ардура/армаҷра ақәыӷәӷәагақәа ма аекран аркакра аҿыхырц Options (ма Session Settings) шәақәыӷәӷәа.
7. Start шәақәыӷәӷәа.

Асессиа ахыркәшаразы, убри ақәыӷәӷәага еҭах хынтә шәақәыӷәӷәа, акод шәҭагала, анаҩс End шәақәыӷәӷәа. Apple ишҳәоала, аԥхьатәи апрограммақәа рҿы ҩынтә ақәыӷәӷәара аҭахуп.

Ихадоуп: Apple ишҳәоала, Guided Access аамҭазы амҩатә рыцҳарақәа рабжьаҵара (Crash Detection) иара убас аԥсабаратә рыцҳарақәа рзы адырраҭара (112) аус руӡом. Ауаҩы ари ателефон аҵәахырҭақәа рзы ихьчозар, Guided Access маҷк уасхәы аҿы иумаанрыжьлан.

Android: апликациа аҿакра

Google’s Android help on pinning screens инақәыршәаны:

1. Settings апликациа шәаарт.
2. Security (ма Security & location), анаҩс Advanced, анаҩс App pinning шәақәыӷәӷәа. Ишәымԥшаазар, шәмаруа аҟаҵаҩцәа рцхырааратә даҟьақәа шәырхәаԥш.
3. App pinning шәаҿак. Аҿакра ахыхырц шә-PIN, асахьа ма апароль аҭаххоит.
4. Ишәҭаху апликациа шәаарт. Аекран агәҭаны хыхь шәахыҵны шәаанкыла Overview аартразы (ма 3-қәыӷәӷәагак змоу анавигациа аҿы Overview шәақәыӷәӷәа).
5. Апликациа аԥхьахәаԥшра ахыхь, апликациа асахьа шәақәыӷәӷәа, анаҩс Pin шәақәыӷәӷәа.

Ажестқәа рыла аҿакра ахыхырц, хыхь шәахыҵны шәаанкыла. 3-қәыӷәӷәагак змоу анавигациа аҿы Back-и Overview-и иакәны шәаанкыла. 2-қәыӷәӷәагак змоу анавигациа аҿы Back-и Home-и иакәны шәаанкыла. Анаҩс шә-PIN, асахьа ма апароль шәҭагала.

iPhone ма iPad зегьы азы имариоу арежим ыҟоума?

Ааи, ыҟоуп. Apple и Assistive Access иҷыдоу аҩныҵҟатәи аекран еиҳа имариоу ала иаԥсахуеит. Apple describes it ишаҳәо ала, уи ахшыҩ агәрагара змоу ауаа хала iPhone рыхәарц азы иаԥҵоуп, аекран аҿы еиҳа идууз аелементқәеи имариоу алшарақәеи рыла. Apple иара убас the same feature on iPad азнархиоит.

• Дазусҭада еиҿзкаауа. Apple агәра зго ауаҩы, аҭаацәара алахәыла ма ауаҩы бзиа издыруа ахылаԥшҩы, апликациақәеи алшарақәеи ралхра дацхрааит ҳәа иабжьаргоит.
• Иахьынтәлагатәу. Settings > Accessibility > Assistive Access ахь шәца, Set Up Assistive Access шәақәыӷәӷәа, анаҩс Continue.
• Апликациақәа. Шәара ишәалхуеит ицәырҵуа апликациақәа. Apple иапликациақәа шьоукы имариоу аверсиақәа рымоуп, егьырҭ апликациақәа реиҳараҩык рыԥшра мариа ала иацҵар алшоит.
• Апланировка. Rows (имариоу асиа) ма Grid (асахьақәеи адыргақәеи еиҳа идууз аформат) шәалх.
• Апароль. Assistive Access ахь аҭалара, аҭыҵра, ма аҽазыҟаҵарақәа раԥсахразы ҷыдалатәи акод шәырхиоит. Apple аҽазыҟаҵара аамҭазы аиҭашьақәыргыларатә Apple Account ашьақәыргылара абжьанагоит, избанзар уи адоуҳа, апароль шәхашмырштәыр маруа зегьы аиҭашьақәыргылара аҭаххоит.

Assistive Access ихаҭатә маруа есымша ихырхәо ауаҩы изы ибзиоуп. Guided Access ма апликациа аҿакра еицырзеиԥшу ахәмарразы еиҳа иццакуа алшароуп.

Ишԥасҟало атексти асахьақәеи реиҳа дура?

Атексти аекрани рашәагаа шәарду, анаҩс ақәыӷәӷәагақәа аекран аҿы ибзианы иахьааз шәахәаԥш.

iPhone и iPad. Apple’s font size instructions инақәыршәаны, Settings > Display & Brightness > Text Size ахь шәцаны абжьаҟазага шәадицала. Еиҳагьы идуу атекст азы, Settings > Accessibility > Display & Text Size > Larger Text ахь шәца. Apple ишҳәоала, даара идуу атекст ақәыӷәӷәагақәа шьоукы рақәыӷәӷәара еиҳа ицәгьа ирҟаҵар алшоит, убри аҟынтә иаҭахузар шәаиҭахәаԥш.

Android. Google’s text and display settings help инақәыршәаны, Settings шәаартны Font size шәаԥшаа, анаҩс абжьаҟазага шәадицала. Аекран аҿы иҟоу зегьы ардуразы Display size шәаԥшаа. Иара убас Accessibility > Display size and text аҟны Bold text шәаҿакыр ҟалоит. Апликациақәа шьоукы арҭ ахылаԥшрақәа ирықәныҟәаӡом.

Picture Pairs иара убас Find the Same еиԥш иҟоу ахәмаррақәа рҿы шәара шәалшыр алшоит имаҷу аплиткақәа ма алхрақәа, уи аекран еиҳа имариа ирҟаҵоит.

Ишԥасҟало адырраҭарақәеи ицәырҵуа аԥенџьырқәеи раанкылара?

Шәара ишәымҭаху апликациақәа рзы адырраҭарақәа шәырҿых, уаҩы шәицны аус анажәуа аамҭазы Do Not Disturb шәхархәа.

iPhone и iPad. Settings > Notifications ахь шәца, Notification Style аҵаҟа апликациа шәақәыӷәӷәа, анаҩс Allow Notifications шәырҿых (Apple’s notification settings guide). Аҵәахырҭақәа, агәалашәарақәа, адырраҭарақәа аамҭала рырҿыхразы Control Center шәаартны Focus ақәыӷәӷәага аҟны Do Not Disturb шәаҿак (Apple’s Do Not Disturb help). Уи аамҭа Settings > Focus > Do Not Disturb > Set a Schedule аҟны шәырхиар ҟалоит.

Android. Аекран ахыхьтәи ахәҭа аҟынтә ҵаҟа шәахыҵны Do Not Disturb шәақәыӷәӷәа, ма Settings > Modes > Do Not Disturb ахь шәца (Google’s Do Not Disturb help). Notification filters аҵаҟа иарбан уааи апликациақәеи аҭагылара змоу шәалхыр ҟалоит. Ахылаԥшрақәа амаруа аҟаҵаҩцәа ирхылҵуа аҟынтә еиԥшымзар ҟалоит.

Ишԥасҟало имариоу аԥхьатәи аекран аҟаҵара?

Аекран заҵәык аҿы иеицырдыруа апликациа маҷк шәаанрыжь, егьырҭ зегь шәырцәах. Ари азы ҷыдалатәи аклавиша акам; уи аелементқәа рарцәара иазкууп.

• Хԥа инаркны фба рҟынӡа апликациақәа шәалх. Иаҳҳәап, асахьақәа, амузыка, авидео ааԥхьарақәа рзы апликациа, ахәмаррак.
• Аԥхьатәи аекран аҿы шәыргыла, еснагь убри аҭыԥқәа рҿы, егьырҭ зегь аҩбатәи аекран ма апапка ахь шәиага.
• Имариоу, контраст ду змоу афон шәхархәа, иаҳҳәап, ҭышәынтәи аԥштәы ма иеицырдыруа асахьа заҵәык, азнакқәа ибзианы убарц азы.
• Ишәымҭаху апликациақәа шәных. Еиҳа имаҷу апликациақәа аҽеимырдырра маҷны иаанагоит, еиҳагьы имаҷу адыррақәа еизгоит.
• Assistive Access шәазхәыц Apple имаруақәа рҿы, амаруа хала уи шәзыҟанаҵарц шәҭахузар.

Абжьыи абыжь ахылаԥшреи ишԥаҟоузеи?

Амаруа ауаҩы иҭара аԥхьа иманшәалоу абжьы шәырхиа. Guided Access ала шәара абжьы ақәыӷәӷәагақәа шәырҿыхыр ҟалоит, аус аура аамҭазы абжьы ԥсахмырц азы. Аахагатә аппаратқәа иҵаҵоузар, аус руазар шәахәаԥш.

Апланшет абас иахьыҟазароу?

Апланшет исымҵәо аҭаргылагеи еснагь иахьыҟоу азариа арҭара аҭыԥи шәазнарха.

• Аҭаргылага ма ачехол апланшет астол аҿы ҿыхны иааннакылоит, убри аҟынтә напыла аанакылара аҭахӡом, анапхыҵрагьы еиҳа имариоуп.
• Еснагь исымҵәо азариа аҭыԥ, еиҳа ибзиоуп есымша шәахьыҟоу акомната аҿы астол аҿы иҟоу азариатә ҭаргылага. Апланшет еснагь изариалахоит, еснагь убри аҭыԥ аҿы иҟазаауеит.
• Алашара акаԥшыра шәаркьаҿ. Аекран еилыргоу аԥенџьыр аҟынтә шәацәырга.

Аекран аԥхьа шаҟа аамҭа имҩаԥигар ҟалозеи?

Ииашоу минутқәа рыхыԥхьаӡара акам. Еицырзеиԥшу аамҭа кьаҿқәа шәрықәгәыӷ, амҩахыҵра, амузыка, аҩныҵҟатәи аусқәа, ацәажәара, аҭыԥқәа раԥхьа аҟазаара налаҵаны. Агәыҩбаратә хәылбжьақәа хәылбысҭа аҭагылара архьаар алшоит, убри аҟынтә аекрантә аусқәа аҽны еиҳа иуханы шәырхиа. Шәахәаԥш calm late-afternoon activities.

Апланшет ауаҩы дицны ахархәара, дицәымҵәо дизнырхарц ацынхәрас, уи азеиԥш цәажәара иахылҵуеит. Ҳара ҳ-playing games together амирхиара уи ишаҳәо шәахәаԥш.

Амаруа аҿы ауаҩы ихаҭабзиара ишԥахьчалатәу?

Апликациақәа ирылшо адыррақәа шәыркьаҿ, агәабзиара ахьчаратә закәанқәа уи ихьчоит ҳәа шәазымхәыцын. АЕИУА Агәабзиарахьчареи Асоциалтә сервискәеи рминистерство (HHS) explains ишаҳәо ала, HIPAA аԥҟарақәа еиҳарак ахаҭатә телефонқәеи апланшетқәеи рҿы иҵәаху агәабзиаратә дыррақәа ихьчӡом. Еиҳарак, ахаҭатә хархәаразы апликациақәа рҿы иҭагалоу адыррақәагьы HIPAA ихьчӡом, апликациа азин змоу амедицинатә еиҿкаара аҟынтә имызҭгьы.

HHS абжьанагоит:

• иаҭахым ма ихадарым апликациақәа рарцәара, хаҭала «хәыда-ԥсада» иҟоу;
• апликациақәа рҭыԥарҭа аарҭра азин амыҭара, ииашаҵәҟьаны иаҭахмызҭгьы (иаҳҳәап, ахсаалақәа).

Иара убас шәазхәыц:

• Амаруа аҿы акод шәхархәа, уи ихьчоу аҭыԥ аҿы шәанынҵа.
• Асахьақәа, акамера, амикрофон, аконтактқәа, аҭыԥарҭа рзы азинқәа шәырхәаԥш, апликациа иаҭахым зегьы шәырҿых.
• Шәалагаанӡа апликациа иазизо адыррақәа шәырхәаԥш. Ҳара ҳ-choosing dementia apps and games анапхгара ахаҭабзиара агәаҭаратә сиа амоуп.
• Аҭаацәаратә сахьақәа шәырзышәаԥш. Ауаҩы ихала бзиа иибо асахьақәа мацара шәрылаҵәа, апликациа урҭ ахьиҵәахуа шәдыр. Photo Pairs аҿы, шәара ишәалхуа асахьақәа шәбраузер аҿы иаанхоит.
• Апликациақәа рҩныҵҟатәи ахәаахәирақәа шәырҿых ма ауаҩы ихы иаирхәо акаунтқәа рҟынтә ашәара адыррақәа шәных.