Aktiwiteite vir mans met demensie

Mense soek dikwels na „aktiwiteite vir mans met demensie” omdat die gewone voorstelle nie altyd pas by die man in hul lewe nie. Dit is heeltemal verstaanbaar. Maar die antwoord is nie ’n lys van „manlike” aktiwiteite nie. Dit is om by hierdie spesifieke man te begin: wat hy vir ’n lewe gedoen het, waarmee hy sy naweke deurgebring het, en wat hom nuttig laat voel het. Belangstellings verskil vir almal. Baie mans geniet dit om kos te maak, tuin te maak, te skilder of te sing, en baie vroue stel belang in motors en sport.

Hoe vind ek aktiwiteite wat hy werklik sal geniet?

Begin by sy lewensverhaal. Die Alzheimer’s Association stel voor om ’n daaglikse plan te bou rondom die persoon se voorkeure, afkeure, sterk punte en belangstellings, en rondom hoe hy voorheen sy dag ingedeel het. Vra jouself af:

• Wat was sy werk? Kantoor, plaas, fabriek, ambag, weermag, verkope, onderwys, bestuur, die huishouding?
• Wat het hy in sy vrye tyd gedoen? Visvang, kaartspeel, houtwerk, sport, kerk, musiek, kosmaak, ’n motor in die motorhuis?
• Wat was sy roetines? Koffie en die koerant elke oggend? Om na die weer te kyk? Om die motor op Saterdae te was?
• Wat begin hy steeds vanself doen? Die vereniging merk op dat as iemand uit eie beweging take begin doen, soos om die vloer te vee, daardie take deel van die roetine kan word.
• Wat vermy hy? Sommige mense geniet dit om sport te kyk; ander vind die pas en die geraas ontstellend. Let op wanneer hy tevrede, angstig of geïrriteerd lyk.

Gesels ook met familie en ou vriende. Hulle onthou dalk belangstellings wat mettertyd uit die alledaagse lewe vervaag het.

Aktiwiteitsidees gegrond op vorige werk

Die Alzheimer’s Association gee ’n duidelike voorbeeld: ’n voormalige kantoorwerker geniet dalk organisatoriese take, soos om muntstukke in ’n houer te plaas, te help om posstukke voor te berei of ’n doendingelys te maak, terwyl ’n voormalige boer of tuinier dit dalk geniet om in die tuin te werk. Dieselfde beginsel geld vir baie beroepe.

Sommige herinneringe, soos weermagdiens, kan sterk emosies na vore bring. Volg sy leiding, hou gesprekke oor die verlede positief, en verander die onderwerp taktvol as hy ontsteld lyk.

Aktiwiteitsidees gegrond op stokperdjies

1. Houtwerk. Om ’n gladde stuk hout te skuur of ’n voëlhuisie te verf. Die Alzheimer’s Association stel voor om gevaarlike materiale en gereedskap uit die werkswinkel te verwyder sodat ’n aktiwiteit soos skuurwerk aangenaam en veilig kan wees.
2. Visvang. Om ’n viskashouer te sorteer waaruit die hoeke verwyder is, deur hengeltydskrifte te blaai, of saam by ’n dammetjie te sit.
3. Motors. Die motor was, chroom politoer, na foto’s van klassieke motors kyk, of as ’n passasier saamry vir ’n rit.
4. Sport. Na ’n klassieke wedstryd of hoogtepunte kyk, ’n sagte bal gooi, gholfballe op ’n mat put, of sportkaarte sorteer.
5. Kaarte en speletjies. ’n Eenvoudige rondte van ’n bekende kaartspeletjie, domino’s, of kaarte omdraai om pare te vind. Hou dit ontspanne en moenie punte aanteken nie.
6. Musiek. Liedjies uit sy tienerjare en twintigs, ’n gunstelingorkes, of ’n gesang. Kyk na ons gids oor musiekaktiwiteite.
7. Kosmaak en braai. Groente was, souse roer, frikkadelle vorm, of vertel hoe hy sy bekende resep gemaak het terwyl jy dit voorberei.
8. Die koerant. Die Alzheimer’s Association merk op dat iemand wat altyd die koerant gelees het, dit dalk steeds geniet om dit te doen, selfs al kan hy nie meer die inhoud ten volle volg nie. Koffie en die koerant kan steeds deel van die oggend bly.
9. Bouwerk. Modelstelle met groot stukke of eenvoudige boustelle vir volwassenes. Kies stukke wat maklik is om vas te hou.
10. Om vir iets te sorg. ’n Troeteldier voer, die voëlvoerder volmaak, of plante natlei. Die NIA noem die voer, versorging of uitneem van ’n troeteldier onder aktiwiteite wat mense dalk kan geniet.

Hoe bied ek ’n aktiwiteit aan sonder dat dit soos doellose besighou voel?

Bied dit aan as werklike hulp. Die Alzheimer’s Association stel voor om te vra: „Sal jy my asseblief help?” en take aan ’n doel te koppel. Vergelyk gerus:

• „Wil jy hierdie boute sorteer?” (klink soos ’n toets)
• „Ek het ’n gemengde sak ysterware gekoop en moet dit uitsorteer voor ek die rak regmaak. Kan jy my ’n handjie bysit?” (klink soos ’n regte werkie)

Ander wenke:

• Gebruik volwasse materiale. Regte gereedskap met skerp kante verwyder, regte katalogusse, regte koeverte.
• Werk sy aan sy. Twee mense wat saam aan ’n taak werk, is geselskap. Een persoon wat kyk hoe die ander een werk, is toesig.
• Moenie korrigeer nie. As boute in die verkeerde koppie beland, laat dit maar so. Wat saak maak, is die tyd saam en die gevoel om nuttig te wees.
• Help hom om te begin. Die Alzheimer’s Association wys daarop dat baie mense steeds die begeerte het om dinge te doen, maar sukkel om te beplan en aan die gang te kom. Doen die eerste een saam.

Hoe pas ek dinge aan soos behoeftes verander?

Soos demensie vorder, stel die Alzheimer’s Association voor om eenvoudiger, meer herhalende take bekend te stel en gereed te wees daarvoor dat die persoon ’n minder aktiewe rol inneem. ’n Man wat vroeër enjins oorgebou het, geniet dit nou dalk om ’n skoon moersleutel vas te hou en oor motors te praat, of om te kyk hoe jy werk. Om te kyk, is ook deelname.

As hy hoogs vaardig in iets was, kan ’n verwante aktiwiteit dalk beter voel as sy ou ambag. Die vereniging merk op dat ’n professionele kunstenaar dalk gefrustreerd kan raak deur veranderinge in sy werk, terwyl ’n amateur dalk ’n nuwe uitlaatklep geniet. Dieselfde geld vir ’n meestertimmerman.

Veiligheid by werksverwante take

• Bêre kraggereedskap, lemme, spykers en skroewe met skerp punte weg.
• Sluit verfverdunner, petrol en chemikalieë veilig weg.
• Hou motorsleutels buite sig as hy nie meer bestuur nie.
• Hou toesig by alle take in die werkswinkel en die tuin.
• Kies groot voorwerpe wat nie ingesluk kan word nie.

Wat as hy nee sê?

Respekteer dit. ’n Nee kan beteken dat die taak te moeilik voel, te kinderagtig lyk of bloot nie vandag pas nie. Die Alzheimer’s Association maan om dit nie af te dwing nie. Probeer ’n ander taak, ’n ander tyd, of sit net rustig saam. Kyk na wat om te doen wanneer iemand nee sê.

Speletjies en geselsies wat pas

Finish the Saying maak gebruik van bekende gesegdes en lei natuurlik na gesprekke. Conversation Cards bevat oop vrae sonder enige vasvra-element volgens tema, wat herinneringe oor werk en stokperdjies kan ontlok. Picture Puzzle hou die hele prent sigbaar terwyl jy stukke ruil, en die Word Search met groot druk kan uitgedruk word om met ’n pen by die kombuistafel te doen. Vir maniere om oor sy verlede te gesels sonder om hom te toets, kyk na ons gids oor herinneringe.