Ngaahi ata tatau
Kumi ʻa e ngaahi ata ʻe ua ʻoku tatau. ʻE lava ke tuʻu maʻu ʻa e ngaahi ata.
11 ngaahi keemi ta'etotongi ke fakafiefia fakataha ʻi ho polauzā ʻi he initaneti. Ngaahi ata lahi, lea faingofua, pea ʻikai ha me'a ke hala ai: ʻikai ha taimi, ʻikai ha sikoa, ʻikai ha ʻakaunite.
Kumi ʻa e ngaahi ata ʻe ua ʻoku tatau. ʻE lava ke tuʻu maʻu ʻa e ngaahi ata.
Vakai ki he ata ʻi ʻolunga pea tūtuki ʻa e ata tatau ʻi lalo.
Vakai ki he ʻaka pea tūtuki ʻa e ata ʻoku ʻai ai ia.
Fakatatau ʻa e ʻata kotoa ki hono kato: fale kuka pe ngoue, mo e ni’ihi kehe.
Taʻo ʻe ua ha potu ke fetongi ai kae oʻi ʻa e ʻata.
Tohi lahi, kupu si‘i, ʻalu hake pe lalo pe. Lolomi ʻaki foki.
Tā ʻa e lanu, pea tā ʻa e konga ʻo e tāʻā. ʻE lava foki ke lolomi ʻa e peesi.
Kāati tāʻā mo e ngaahi fehuʻi mā‘oluolu. ʻIkai ha fehuʻi ki he fakamanatu.
Filifili ho ngaahi ata pea fakatatau ia. ʻIkai ʻave ha meʻa.
Ngaahi kāati bingo ʻoku lava ke paʻi mo ha tokotaha ui ʻi he sikirini lalahi ma e kulupu.
Ha kāutaha ʻoku mānava ai. Kamata pe tuku ʻi ha taimi ʻoku ke loto ki ai.
Ko e ngaahi tuʻunga ko ha fakahinohino vave pe. Muimui ʻi he me'a ʻoku fiefia ai ʻa e tokotaha ʻoku ke tokanga ki ai mo e me'a ʻoku lelei ai he ʻaho ni.
| Tuʻunga | Ngaahi keemi ʻoku faʻa felāveʻi |
|---|---|
| Tuʻunga kamata | Ngaahi ata tatau, Fakatatau ʻaka, Fakatatau fakataha, Puzzle ʻata, Faʻalo kupu tohi lahi, Ngaahi peesi lanu, Ngaahi kāati talanoa, Fakatatau ʻa e ngaahi ata, Bingo ʻaki e ngaahi ata, Mānava Filemu |
| Tuʻunga lotolotonga | Ngaahi ata tatau, Kumi ʻa e tatau, Fakatatau ʻaka, Fakatatau fakataha, Puzzle ʻata, Ngaahi peesi lanu, Ngaahi kāati talanoa, Fakatatau ʻa e ngaahi ata, Bingo ʻaki e ngaahi ata, Mānava Filemu |
| Tuʻunga hili | Ngaahi ata tatau, Kumi ʻa e tatau, Ngaahi peesi lanu, Ngaahi kāati talanoa, Fakatatau ʻa e ngaahi ata, Mānava Filemu |
Ngaahi fakakaukau kehe ʻi he sikirini: 101 ngaahi ngaue ki he kakai ʻoku ʻi ai ʻa e dementia, ngaahi ngaue mo e keemi ki he Alzheimer, ngaahi keemi malu ʻo e manatu mo e ngaahi puzzle.
Ko e Ngaahi tatau ata mo e tapa ʻe fā ko ha filifili malu ʻi he kamata. Kapau ʻoku faingataʻa ke filifili ʻi he ngaahi ata, ʻai ʻa e Kumi ʻo ʻoku tatau mo e ngaahi ata ʻe ua. Kapau ko ha kulupu, ʻai ʻa e Bingo ʻata.
ʻIo. ʻE ngaue ʻa e keemi kotoa ʻi he polauzā ʻi he telefoni, tepeleti pe kompiuta, pea ʻe fakalahi ʻa e ngaahi ata ke fakakī ʻi he sikirini. Ko e tepeleti ʻoku tuʻu ʻi ha tuʻu ʻoku faʻa lelei taha ki he kau tangata ʻe ua.
ʻIo. Na'e fai ia ki he kakai ʻoku moʻui mo e dementia, ʻo kau ai ʻa e Alzheimer, ko e mahaki faʻa hoko taha. ʻOku tuʻu ʻi he sikirini ʻa e ngaahi ata, ʻoku iiki ʻa e ngaahi filifili, pea ʻikai ha taimi pe sikoa. Ko ia ʻoku tuʻu ai ʻa e keemi ʻi he ʻiloʻi ʻo e ngaahi me'a ʻoku ʻiloa, ʻikai ko e manatu ki he ngaahi me'a foʻou.
ʻOku ʻi ai ʻa e ngaahi keemi fakatatau mo e ata ʻe ʻaonga ki ha kakai motuʻa kotoa, ka kuo fai ia ke ʻikai ko ha fakatatau ʻo e manatu: ʻi he Ngaahi tatau ata, ʻoku tuʻu ʻa e ngaahi ata ʻi ʻolunga ka ʻikai ko ha filifili kehe. Ko e tohi fakahinohino ʻa e ngaahi keemi manatu ki he kakai motuʻa ʻoku moʻui mo e dementia ʻoku fakamatala ai ʻi hano fai ʻa e keemi manatu kotoa ke malu.
ʻIo. Ko e Bingo ʻata ʻoku ʻi ai ʻa e ngaahi kaati ke pulusi ʻaki, mo e tangata ʻoku ui ʻi he sikirini. Ko e Kakato ʻa e lea mo e ngaahi kaati talanoa ʻoku lelei ʻi he lau leʻolahi ki he kulupu.