Ko ha Ngāue Fakataha, ʻikai ko ha Sivi ʻo e Mahino

Ko ‘eku tui

Ko e mahu‘inga ‘o e ngaue fakafiefia ko e taimi ‘oku fai ai ‘aki: ko ha talanoa, ko ha kata, ko e fiefia ‘i hono fakatatau‘i ‘o e fakatātā ‘e ua, pe ko hono nofo ofi pe. ‘Oku ‘ikai ko e fuofua fakafuofua‘i ha taha, fakamālohi ke nau mamafa ange, pe fakamo‘oni ha me‘a.

‘Oku lahi ‘a e ngaahi ‘apí ‘oku fakatupu ‘i he ngaue ki hono ako‘i ‘a e ‘atamai, ‘oku nau tu‘unga ‘i he vave, ngaahi sikoa, ngaahi ‘aho ‘oku fai ai ‘a e ngaue ‘i he ‘aho kotoa, mo e ngaahi maile. Ki ha tokotaha ‘oku ‘i ai ‘a e dementia, ‘e ngali hangē ia ko ha su‘i‘anga ‘oku ‘ikai te ne lava ‘o pasi ai. Ko e me‘a ‘oku mau fai ko e tu‘unga ‘e tatau ‘i he me‘a ko iá, pea ‘oku mau tauhi ki he ngaahi tu‘utu‘uni ni:

• ‘Oku ‘ikai ha me‘a ke hā‘ele. ‘Oku ‘ikai ha taimi, sikoa, fika ngaue, mo‘ui, ngaahi ‘aho fakatu‘utāmaki, ngaahi lanu mo e ngaahi taimi fakahōifua, ‘i ha skey‘a.
• Ko e ‘ilo ‘oku ‘uhinga ‘i he manatu. ‘Oku tuku ‘a e ngaahi fakatātā ke sio ‘i he taimi ‘oku fakaʻaongaʻi ai. Ko e ngaahi fakahinohino ‘oku fakaʻaongaʻi ke fakatupu ‘a e talanoa, ‘ikai ke fehu‘i ‘a e ngaahi hingoa pe ngaahi manatu.
• Lahi, mahino mo mātu‘aki. Ko e lea mo e ngaahi fakatātā ‘oku lahi, mahino, ‘oku maama lelei, pea ko e ngaahi tohi‘i ‘oku tu‘u ‘i he feitu‘u tatau.
• Anga-fakafāmili mo e nāunau‘i ‘o e tangata lahi. Ko e ngaahi fakatātā mo‘oni ‘o e mo‘ui ‘i he ‘aho ni, mo e lea mahino mo mafana. ‘Ikai ko e ngaahi tu‘unga‘i manavahē, lea hangē ko e hiva, pe ngaahi totongi ‘aki ha fakatātā ‘oku ‘ata.
• Ha founga faingofua ke mavahe ai. “Ko e fakaʻosi ‘i he taimi ni” ‘oku mahino ‘i he taimi kotoa. Ko e fakamavahe‘i ‘i he lotolotonga ‘oku ‘ikai ko ha olá.
• Ko e nofo fufū ‘i he taimi kotoa. ‘Oku ‘ikai ha ‘akaunti pe ngaahi fakalaka. Ko e ngaahi fakatātā ‘oku fili ‘e koe ‘oku nofo ‘i hoʻo masini.

Ko e me‘a ‘oku ‘ikai ke mau fakamo‘oni ki ai

‘Oku fai ‘a e ngaahi ngaue ko ení ke fiefia ai mo fenāpasi‘i. ‘Oku ‘ikai ke nau fakamo‘oni‘i, siviʻi, fuʻu fakatatau, fakamālohi, fakaʻaʻia, pe fakaʻaʻi ‘a e dementia pe ko e mahaki ‘o e Alzheimer, pe ko e kumi ki ha ‘uhinga ke fili ai ia. Ko hono lipooti‘i ‘o e ngaahi fakamatala fakatotolo ‘i he ngaahi peesi ‘o e mo‘ui lelei ‘o e ‘atamai, ‘oku mau fakamatala ai mo‘oni‘i ‘a e ngaahi tu‘unga ‘oku vaivai ai ‘a e ngaahi fakamatala, pea ‘oku ‘ikai ke mau fehokotaki ki hotau ngaahi ngaue.

Ko kimautolu

Ko Golden Moments ko ha kulupu si‘i ‘oku tu‘u ‘ataʻatā. ‘Oku ‘ikai ko e kau fakafaitoʻo kimautolu. Ko e ngaahi kaveinga ‘oku mau tohi ‘oku tu‘unga ia ‘i he ngaahi fakahinohino kuo pulusi‘i mei he ngaahi kautaha hangē ko e National Institute on Aging mo e Alzheimer’s Association, pea ‘oku lisi ‘e he kaveinga kotoa ‘a ‘ene ngaahi fakamatala‘anga. Lau ‘a e founga ‘oku mau tohi mo sivi‘i ai ‘a hotau ngaahi peesi.

Fakahā mai ‘a e me‘a ‘e tokoni

‘Oku ou fie fanongo ki he me‘a ‘oku ngaue mo e me‘a ‘oku ‘ikai, hangē ko e kakai ‘oku ‘i ai ‘a e dementia, kau tokanga ‘i he fāmili mo e kau ngaue ‘i he ngaue fakafiefia. Fakatokanga ki he web@dementiaactivities.games.